Argymhellion Cheryl Gillan ar gyfer y Cynulliad

Felly mae Cheryl Gillan yn argymell yr hyn roedd pawb yn disgwyl iddi ei awgrymu ar gyfer etholiadau'r Cynulliad yn y dyfodol. Ei bwriad ydi lleihau'r nifer o etholaethau uniongyrchol o 40 i 30 yn unol a'r newidiadau yn etholaethau San Steffan, tra'n cynyddu'r nifer sy'n cael eu hethol trwy'r rhestrau rhanbarthol o 20 i 30.

Rwan mae hyn yn fwy teg na'r hyn mae Llafur yn bygwth ei wneud - mabwysiadu dull fyddai'n caniatau i'r blaid honno gael hyd at 60% o'r seddi gyda 30% o'r pleidleisiau. Ond mae'n dal yn ddull diffygiol. Mae dau reswm am hyn. Yn gyntaf mae'n ddull sy'n gwobreuo methiant etholiadol, ac yn ail mae'n caniatau i bleidiau yn hytrach nag etholwyr ddewis pwy sy'n eistedd yn y Cynulliad. Yn wir penderfyniad criw bach o Doriaid sy'n eistedd ar Fwrdd Rheoli'r Blaid Doriaidd oedd yn gyfrifol am ddewis tua hanner eu ASau - gweithred cwbl ddi gywilydd o anemocrataidd sydd heb gael unrhyw sylw gan y cyfryngau prif lif yng Nghymru.

Argymhelliad Blogmenai ydi diddymu'r etholaethau Cynulliad presenol, cynyddu nifer yr ACau o 60 i 80, mabwysiadu trefn STV a defnyddio'r siroedd fel unedau etholiadol aml aelod. Gallai hyn olygu y byddai gan Ynys Mon ddau aelod, Gwynedd tri, Rhondda Cynon Taf pump a Chaerdydd saith.

Byddai nifer o fanteision i'r dull yma.

1. Mae'n lled gyfrannol.
2. Mae'n sicrhau bod cysylltiad gan pob aelod efo etholaeth.
3. Mae'n trosglwyddo grym oddi wrth beiriannau gwleidyddol i etholwyr.
4. Mae'n osgoi gormod o ffiniau etholiadol gwahanol.
5. Mae'n caniatau i gefnogwyr pleidiau gwahanol gael cynrychiolaeth lleol o'u plaid eu hunain. Byddai gan y Toriaid a Phlaid Cymru gynrychiolaeth yng Nghaerdydd, a byddai gan Llafur (mae'n debyg) gynrychiolaeth yng Ngwynedd.

Ond 'dydw i ddim yn dal fy ngwynt mae gen i ofn. Y perygl ydi y byddwn naill a'n cael ein hunain efo trefn sy'n sicrhau mwyafrif llwyr i Lafur, neu un sy'n sicrhau bod yr Old Boys Club sy'n rhedeg y Blaid Doriaidd yng Nghymru mewn sefyllfa i roi swyddi fel ACau i'w mets. Mater o pa blaid fydd yn gwneud y penderfyniad ydi o mae gen i ofn.

Cheryl i ddwyn grymoedd oddi wrth y Cynulliad

Mae'r ffaith na lwyddodd Cheryl Gillan i'w chael ei hun i wadu y gallai'r llywodraeth gymryd grym oddi wrth y Cynulliad yn dilyn adroddiad y Comisiwn Silk yn dweud mwy am Cheryl Gillan ac agweddau gwaelodol y Toriaid tuag at ddatganoli na dim arall.

Mae Gillan wedi gwneud cyfres o ddatganiadau ers dod yn ysgrifennydd gwladol sy'n awgrymu nad oes ganddi fawr o glem am wleidyddiaeth Cymru.  Yn wir daeth yn amlwg nad oedd yn gwybod pwy ydi Prif Weinidog Cymru yn ystod ymgyrch etholiadol 2010.

'Dwi'n siwr y byddai llawer o Doriaid yn hoffi cymryd grym yn ol oddi wrth y Cynulliad, ac mae'n bosibl bod Gillan yn eu plith.  Ond y realiti ydi nad ydi hi'n wleidyddol bosibl i blaid sydd a chefnogaeth leiafrifol yng Nghymru godi dau fys ar ganlyniadau refferendwm 1997 a 2011.  Byddai hynny'n wir ar yr amser gorau, ond mae'r syniad yn gwbl chwerthinllyd pan maent mewn clymblaid yn San Steffan efo'r Lib Dems, a phan fyddai ymgais o'r fath yn creu hollt rhwng y Blaid Doriaidd yn San Steffan a Bae Caerdydd. 

Pam bod Gillan yn fygythiad i'r Toriaid

Mae yna nifer wedi cyfeirio at Cheryl Gillan yn sgil y llanast diweddaraf i ddod o gyfeiriad y ddynas - Welsh Ramblings er enghraifft - a'r sylwadau diddorol yma gan Alwyn sy'n ei gosod mewn cyd destun hanesyddol.

Wna i ddim ychwanegu at y sylwadau hynny ag eithrio i bwysleisio pa mor niweidiol ydi Gillan i achos y Toriaid Cymreig. Mae'r blaid, yng nghyd destun y Cynulliad wedi cymryd llwybr eithaf clir (ers i Nick Bourne gymryd yr awennau o leiaf). Maent wedi dod yn nes at dir canol gwleidyddiaeth Cymru mewn materion cymdeithasol ac economaidd - mae'r tir canol yng Nghymru i'r chwith i'r tir canol Prydeinig wrth gwrs - maent wedi gwneud eu hunain yn fwy 'Cymreig' mewn materion cyfansoddiadol a ieithyddol, ac maent wedi gwneud eu gorau i gyflwyno'r ddelwedd o fod yn effeithiol (competent). Mae'r ddau newid cyntaf wedi bod yn eithaf llwyddiannus, er eu bod yn ymddangos yn dreuenus o aneffeithio a di glem o ran creu polisi yn aml.

Mae ethol llywodraeth sy'n cael ei harwain gan y Ceidwadwyr yn San Steffan wedi cymhlethu'r strategaeth yma - ac o bosibl wedi ei gwneud yn anghynaladwy. Mae ymysodiadau llywodraeth San Steffan ar S4C a lleoliad gwleidyddol asgell dde'r glymblaid mewn materion economaidd yn tynnu'n groes i'r hyn mae Bourne yn ceisio ei wneud.

O dan amgylchiadau fel hyn mae'n allweddol i'r cyswllt rhwng San Steffan a Chymru fod efo'r gallu a'r dealltwriaeth i geisio lleddfu'r tyndra mae'r sefyllfa newydd yn ei greu rhwng y ddelwedd o'r blaid Geidwadol mae Bourne am ei chyflwyno, a'r un sy'n cael ei chyflwyno yn ddyddiol gan y cyfryngau.

Mae'n weddol amlwg nad ydi Gillan yn addas ar gyfer y pwrpas yma - 'does ganddi hi fawr o ddiddordeb na dealltwriaeth o wleidyddiaeth Cymru - ac mae hynny'n boenus o amlwg. Mae hyn yn ei dro yn atgyfnerthu'r canfyddiad nad oes fawr o ots gan lywodraeth San Steffan am Gymru.

John Redwood oedd yr Ysgrifennydd Gwladol diwethaf i fod yn gwbl anaddas. Nid diffyg gallu, na diffyg diddordeb oedd ei broblem , ond gwleidyddiaeth ymhell i'r dde o wleidyddiaeth Cymru, a phersenoliaeth anatyniadol iawn i lawer o Gymry. Roedd yn wyneb trychinebus o anaddas i'r Toriaid yng Nghymru.

Er iddo roi'r ffidil yn y to fel Ysgrifennydd Gwladol yn 1995 er mwyn sefyll yn erbyn John Major am arweinyddiaeth ei blaid, roedd y ddelwedd roedd wedi ei chreu yn niweidiol iawn i'r Toriaid ddwy flynedd yn ddiweddarach. Roedd eu methiant i ennill sedd o gwbl yng Nghymru yn etholiadau San Steffan 1997 a 2001 yn deillio yn rhannol o gwymp yn eu cefnogaeth ac yn rhannol oherwydd pleidleisio tactegol yn eu herbyn. Roedd delwedd wleidyddol anaddas yn cyfrannu at y ddau ffactor yma. Gallai'r modd mae Gillan yn gwyrdroi'r ddelwedd mae Bourne yn ceisio ei chyfleu gael effaith nid anhebyg i'r hyn a ddigwyddodd efo Redwood.

Petai gan y Toriaid fewath o synnwyr byddant yn cael gwared o'r ddynas cyn gynted a phosibl.

Cof Cheryl yn methu eto fyth

'Draw ar ei flog mae Vaughan yn cael trafferth deall pam nad oedd Ysgrifennydd Gwladol Cymru, Cheryl Gillan, eisiau cyfaddef ei rhan mewn mesur yn 2002 i ddiddymu'r angen am ganiatad cyn symud organau dynol o gyrff marw er mwyn eu trawsblannu.

Mae'r ateb yn weddol syml mi dybiwn, mae gan y ddynas gof uffernol o wael. 'Dydi hi ddim hyd yn oed yn cofio ffeithiau cwbl syml sy'n ymwneud efo'i gwaith diwrnod i ddiwrnod - pwy ydi Prif Weinidog Cymru er enghraifft.

Yn ffodus mae ei chof yn gweithio'n well mewn perthynas ag agweddau eraill ar ei bywyd. Mae'n cofio bwydo ei chwn, ac mae hefyd yn cofio gwneud yn siwr mai'r cyhoedd sy'n talu am fwyd i'r dywydiedig gwn.

Methiant yn galw methiant arall yn fethiant

Yn anarferol braidd 'dwi'n cael fy hun mewn cytundeb llwyr efo Peter Hain ynglyn a'r hyn ddywedodd wrth Cheryl Gillan heddiw:

You failed to stand up for S4C, you failed to stand up for the defence training college, you failed to stand up for the Anglesey energy island, you failed to stand up for the Severn barrage, you got a terrible deal for Wales out of the comprehensive spending review. I'm sorry to say you are failing Wales abysmally. If you are not going to fight for Welsh jobs, you shouldn't be in your job.



Mae Gillan a'i grwp bach o aelodau seneddol Toriaidd Cymreig llywath a lleddf wedi methu'n llwyr i amddiffyn buddiannau Cymru hyd yn hyn. Maen nhw mor amherthnasol i benderfyniadau'r llywodraeth yn Llundain fel nad oes ganddynt fawr o obaith o hyd yn oed lwyddo i atal deddfwriaeth newid ffiniau etholiadol fydd yn rhoi seddi'r mwyafrif ohonynt mewn perygl gwirioneddol.

Ond mae mae'n rhaid wrth dderyn glan i ganu, a methiant llwyr oedd cyfnod Peter Hain ei hun fel Ysgrifennydd Gwladol tros Gymru. Bu Hain yn Ysgrifennydd Gwladol ers 2002, a bu ei lywodraeth mewn grym yn San Steffan ers 1997.

Ac ar ddiwedd y cyfnod hir yma mae Cymru yn dal yn agos at waelod pob tabl sy'n mesur cyfoeth yn y DU, ac mae mor ddibynnol ar wariant cyhoeddus fel bod y toriadau sydd ar y gweill yn mynd i daro Cymru yn galetach na'r un rhan arall o'r DU. Mae yna cyn lleied o gyflogwyr preifat mawr yn y wlad fel bod pob cynllun cyfalaf sy'n cael ei ddileu gan y Toriaid yn gic anferthol i'r holl economi. Ar ddiwedd cyfnod Hain mae'r sector breifat yn llawer rhy wan i wneud iawn am y swyddi fydd yn cael eu difa gan y Toriaid. Mae Hain a'i lywodraeth Lafur wedi ein gadael yn hollol ddiymgeledd yn wyneb yr hyn sydd o'n blaenau.

Methiant yn galw methiant yn fethiant.

'Llwyddiant' i Cheryl

Mae Cheryl Gillan yn hawlio llwyddiant ysgubol oherwydd mai 255 o swyddi sydd i'w colli yn y Swyddfa Basports yng Nghasnewydd yn hytrach na'r 300 a wintyllwyd yn y cyfryngau ddoe. 'Dydan ni ddim yn gwybod os ydi Cheryl yn gwneud unrhyw ymdrech i arbed cyllideb S4C - mae'r Gweinidog Diwylliant wedi ein rhybuddio ni heddiw bod yr holl gyfundrefn ddarlledu yng Nghymru o dan warchae.

Os ydi Cheryl yn ceisio arbed S4C, ac os ydi hi'n cael yr un math o 'lwyddiant' ag y cafodd efo'r Swyddfa Basports, waeth i'r sianel roi'r ffidil yn y to rwan hyn.

Cheryl ar flaen y gad - yn anffodus

Rhyddhad gweddol fychan ydi nodi bod Cheryl Gillan yn gwneud ei gorau i achub unig swyddfa basports Cymru yng Nghasnewydd rhag cael ei chau gan ei llywodraeth.

Rhywsut dydi'r ffaith bod y ddadl tros gadw'r swyddfa yn cael ei harwain gan Ysgrifennydd Gwladol nad oedd yn rhy siwr pwy ydi prif weinidog Cymru tan fis Mai, ddim yn rhoi rhyw lawer o hyder i mi y bydd y frwydr arbennig yma'n cael ei hennill.

Cyfiawnder i gwn

Pleser o'r eithaf ydi nodi o ddarllen fy nghopi cyfredol o'r News of the World, bod Cheryl Gillen, Ysgrifennydd Gwladol newydd, gwych Cymru wedi llwyddo i wrthdroi un o anghyfiawnderau mawr ein hoes.

Mi gofiwch 'dwi'n siwr i Cheryl druan gael ei hun mewn dwr poeth yn ystod yr helynt treuliau am hawlio £4.47 i fwydo ei chwn Tizzy a Curby efo bagiad o Iams Senior Chicken meal "for older dogs" a dau gan o Cesar chicken and turkey meat. Aeth ati hefyd i hawlio £1,884.23 o bres nad oedd ganddi hawl iddo er mwyn talu at forgais.

Yn anffodus, mewn esiampl o greulondeb ofnadwy tuag at gwn gorfodwyd Cheryl i dalu'r £4.47 yn ei ol yn ogystal a'r £1,884.23 am y morgais ar gyfer y naill neu'r llall o'i chartrefi oherwydd yr holl hw ha yn y papurau newydd. Dychmygwch y gofid mae hyn oll wedi ei achosi i Tizzy a Curby druan - meddyliwch am y boen o beidio bod yn rhy siwr os ydi'ch perchenog yn gallu fforddio i'ch bwydo 'fory. Yn anffodus ni chafodd y £1,884.23 am y ty / tai yn ei ol.

Ond pleser o'r eithaf ydi cael dweud bod diwedd hapus i'r stori - mae Cheryl wedi llwyddo i hawlio'r £4.47 yn ei ol gan yr awdurdodau seneddol. Gall Tizzy a Curby gysgu'n sownd unwaith eto yn ei cartrefi bach clud yn Chesham and Amersham a Battersey.
.
Buddugoliaeth arall i achos teilwng a phwysig hawliau anifeiliaid.

Gawn ni Jonathan Evans plis Mr Cameron?

Nid am y tro cyntaf na'r tro olaf mae blogmenai yn cytuno 100% efo Syniadau. Awgrymu, wel dweud mae'r blog y tro hwn nad ydi Cheryl Gillan yn addas i fod yn Ysgrifennydd Gwladol Tros Gymru.

Mi fyddwch yn cofio 'dwi'n siwr i'r Toriaid benderfynu cyflwyno Nick Bourne ger ein bron yn y ddadl olaf wedi iddi ddod yn amlwg yn y ddadl flaenorol nad oedd Cheryl yn rhy siwr pwy oedd Prif Weinidog Cymru.

Canolbwyntio mae Syniadau ar arfer anymunol Cheryl o fod yn Gymraes pan mae hynny'n handi, a pheidio a bod yn Gymraes pan mae'n haws peidio a bod yn un, ond mae hefyd yn cyfeirio at y ffaith na all Cheryl weld problem efo cael etholiad Cynulliad ac un San Steffan ar yr un diwrnod ym Mai 2015.

Rwan 'dydi o ddim yn syndod mawr na fyddai Tori yn meindio llawer petai'r ddadl Gymreig yn cael eu boddi'n llwyr gan un San Steffan, ac mai dadleuon Prif Weinidogol San Steffan fyddai'n penderfynu pwy fyddai Prif Weinidog Cymru. Ond wir Dduw mi fyddech yn meddwl y byddai ganddi rhyw fath o gydymdeimlad efo'r pleidleisiwr a'r pleidiau gwleidyddol yng Nghymru - gan gynnwys ei phlaid ei hun.

Ymddengys bod gan y Toriaid gynlluniau i leihau'r nifer o seddi seneddol yng Nghymru o 40 i tua 29 erbyn yr etholiad nesaf. Nid oes yna gynlluniau felly ar gyfer y Cynulliad. Felly mae Cheryl am wneud i bobl bleidleisio mewn dwy etholaeth wahanol ac mewn dau etholiad gwahanol ar yr un diwrnod. Mae hefyd am orfodi'r pleidiau gwleidyddol lleol i ymladd dau etholiad gwahanol mewn dwy etholaeth wahanol ar yr un diwrnod.

Meddyliwch am y peth mewn difri calon. Mae'n debyg mai dwy etholaeth fydd yng Nghaerfyrddin yn yr etholiad San Steffan nesaf, ond mi fydd yna dair (a chyfri'r un sy'n sownd i Dde Penfro) yn yr etholiad San Steffan. Mae'n fwy na phosibl y bydd Penarth wedi gadael De Caerdydd ac mai tair sedd fydd yn y brif ddinas yn yr etholiadau San Steffan, ond mi fydd yna bedair - Penarth yn gynwysiedig - yn yr un Cynulliad. Sut goblyn mae pleidiau lleol am ymladd etholiadau o dan yr amgylchiadau hyn, a sut goblyn mae'r etholwyr am fod efo'r syniad lleiaf beth sy'n mynd ymlaen.

Felly plis Mr Cameron, rhowch rhywun sydd o leiaf yn hanner call i ni - fel Jonathan Evans - mi fydd Cheryl wedi achosi anhrefn llwyr ar hyd y wlad mae gen i ofn.

Pwy goblyn ydi'r 3%?

Ymddengys bod 55% o'r sawl a holwyd gan YouGov o'r farn mai Ieuan Wyn Jones a enillodd y ddadl Gymreig ddydd Sul, tra bod 23% yn ei rhoi hi i Peter Hain, 19% i Kirsty Williams a 3% i'r Tori Cheryl Gillan.

Mae hyn yn anghredadwy. Sut goblyn y gallai 3% fod o'r farn bod dynas nad oedd yn gwybod pwy ydi Prif Weinidog Cymru, wedi ennill yn y ddadl?

Apel Cheryl, Toby a Hector

'Dydi hi byth yn hawdd gofyn i ddieithriaid am bres i fwydo'ch cwn, ac mae llawer iawn o sbeitio snobyddlyd yn gallu cael ei daflu tros y treueniaid sy'n gorfod gwneud hyn. Er enghraifft mae'r Daily Telegraph, efallai'r papur mwyaf snobyddlyd yn y Bydysawd, wedi bod yn gwneud yn union hynny i ferch dra anffodus o Landaf yng Nghaerdydd.

Er i Cheryl gael ei geni i deulu da iawn a'i haddysgu yn Cheltenham Ladies College yn anffodus aeth i fyw i Lundain lle sythiodd ei statws yn y Byd gyda chyflymder dychrynllyd bron mor ddi symwth a chwymp Jonathan Aitken neu Jeffrey Archer. Mewn dim roedd yn byw ar y strydoedd oer, caled gyda neb ag eithrio ei dau gi - Toby a Hector yn gyfeillion iddi.

Rwan mae Cheryl yn gyfangwbl ddibynol ar Hector a Toby am gwmni ac am ei diogelwch personol ar strydoedd cas y ddinas fawr. Yn anffodus ni all fforddio eu bwydo nhw - felly mae'n gorfod meddwl am ffyrdd creadigol a dychmygus o gadw cyrff ac eneidiau ei chyfeillion blewog ynghyd. Dyna ddigwyddodd pan ddaeth o hyd i bentwr o ffurflenni costau o Dai'r Cyffredin yng ngardd hynod rhywun o'r enw Alan Duncan - ac mi hawliodd gostau am Pedigree Chum i Toby a Hector. Llenwi ffurflenni o'r math yma ydi un o'r ffyrdd mwyaf effeithiol mae neb wedi meddwl amdano o gael pres gan bobl eraill.

Ond yn anffodus, oherwydd sbeit y Telegraph bu'n rhaid i Cheryl dalu'r pres i gyd yn ei ol. Felly mae gen i ofn bod perygl marwol i gwn Cheryl. 'Dwi'n bwriadu anfon siec o £10 iddi er mwyn rhoi cymorth iddi fwydo'r cwn. Os oes rhywun arall am wneud yr un peth gellir anfon arian iddi trwy law Cronfa Amddiffyn Toby a Hector, 4 Ffordd Penlline, Caerdydd, CF14 2XS. Cyfranwch yn hael gyfeillion - mae'r achos yn un da.