Rhyddhad i Andrew R T Davies

'Dwi' siwr y bydd o gryn ryddhad i Andrew RT Davies gael deall bod y Tori lliwgar, Felix Aubel o'r farn bendant bod y grwp Toriaidd yn y Cynulliad yn gwbl gefnogol i'w arweinyddiaeth, ac nad oes yna rhyw hen gynllwynio cas yn ei erbyn y tu ol i'r lleni.

Yn ol ei hunan gofiant mae Felix hefyd o'r farn bendant bod ysbrydion yn bethau digon cyffredin.

Argymhellion Cheryl Gillan ar gyfer y Cynulliad

Felly mae Cheryl Gillan yn argymell yr hyn roedd pawb yn disgwyl iddi ei awgrymu ar gyfer etholiadau'r Cynulliad yn y dyfodol. Ei bwriad ydi lleihau'r nifer o etholaethau uniongyrchol o 40 i 30 yn unol a'r newidiadau yn etholaethau San Steffan, tra'n cynyddu'r nifer sy'n cael eu hethol trwy'r rhestrau rhanbarthol o 20 i 30.

Rwan mae hyn yn fwy teg na'r hyn mae Llafur yn bygwth ei wneud - mabwysiadu dull fyddai'n caniatau i'r blaid honno gael hyd at 60% o'r seddi gyda 30% o'r pleidleisiau. Ond mae'n dal yn ddull diffygiol. Mae dau reswm am hyn. Yn gyntaf mae'n ddull sy'n gwobreuo methiant etholiadol, ac yn ail mae'n caniatau i bleidiau yn hytrach nag etholwyr ddewis pwy sy'n eistedd yn y Cynulliad. Yn wir penderfyniad criw bach o Doriaid sy'n eistedd ar Fwrdd Rheoli'r Blaid Doriaidd oedd yn gyfrifol am ddewis tua hanner eu ASau - gweithred cwbl ddi gywilydd o anemocrataidd sydd heb gael unrhyw sylw gan y cyfryngau prif lif yng Nghymru.

Argymhelliad Blogmenai ydi diddymu'r etholaethau Cynulliad presenol, cynyddu nifer yr ACau o 60 i 80, mabwysiadu trefn STV a defnyddio'r siroedd fel unedau etholiadol aml aelod. Gallai hyn olygu y byddai gan Ynys Mon ddau aelod, Gwynedd tri, Rhondda Cynon Taf pump a Chaerdydd saith.

Byddai nifer o fanteision i'r dull yma.

1. Mae'n lled gyfrannol.
2. Mae'n sicrhau bod cysylltiad gan pob aelod efo etholaeth.
3. Mae'n trosglwyddo grym oddi wrth beiriannau gwleidyddol i etholwyr.
4. Mae'n osgoi gormod o ffiniau etholiadol gwahanol.
5. Mae'n caniatau i gefnogwyr pleidiau gwahanol gael cynrychiolaeth lleol o'u plaid eu hunain. Byddai gan y Toriaid a Phlaid Cymru gynrychiolaeth yng Nghaerdydd, a byddai gan Llafur (mae'n debyg) gynrychiolaeth yng Ngwynedd.

Ond 'dydw i ddim yn dal fy ngwynt mae gen i ofn. Y perygl ydi y byddwn naill a'n cael ein hunain efo trefn sy'n sicrhau mwyafrif llwyr i Lafur, neu un sy'n sicrhau bod yr Old Boys Club sy'n rhedeg y Blaid Doriaidd yng Nghymru mewn sefyllfa i roi swyddi fel ACau i'w mets. Mater o pa blaid fydd yn gwneud y penderfyniad ydi o mae gen i ofn.

Cefnogaeth y Toriaid yn chwalu?

Dyna sydd wedi digwydd os ydi Pol Populus sydd i'w gyhoeddi 'fory i'w gredu.

Ffigyrau'r pol cyfan ydi Llafur 43%, Toriaid 33% a'r Lib Dems 11%, ond mae'r rhan a gymerwyd wedi i'r stori Peter Cruddas dorri yn Llafur 47%, Toriaid 30% a Lib Dems 11%.

Tra bod polau yn gallu bod yn hynod anwadal rhwng etholiadau, mi fydd y newyddion yma yn poeni'r Toriaid Cymreig (yn ogystal a'r Toriaid Albanaidd a Seisnig wrth gwrs) gwta chwech wythnos cyn yr etholiadau lleol.

Jonathan yn cymryd mantais o lyfdra Carwyn

Mae erthygl gwirioneddol warthus ar Waleshome.com gan Aelod Cynulliad Gogledd Caerdydd, Jonathan Morgan yn dangos yn eithaf clir y cyfeiriad mae penderfyniad llwfr Carwyn Jones wedi ein gyrru ni iddo. Am y tro wna i ddim mynd ar ol yr awgrym ar ddiwedd yr erthygl y dylai awdurdodau lleol geisio cynyddu'r galw am addysg cyfrwng Saesneg.

Chwi gofiwch i Carwyn benderfynu peidio a chymeradwyo cynlluniau ail strwythuro ysgolion Cyngor Caerdydd yn Nhreganna ar y sail y byddai'r cynlluniau hynny ddim yn gwella safon addysg cyfrwng Saesneg yn yr ward. Mi gofiwch hefyd mai canlyniad hyn ydi sicrhau bod camau'r Cyngor i ymateb i gyfarwyddyd y Cynulliad ei hun i ddelio a phroblem llefeydd gweigion yn ysgolion Treganna ac i'r galw cynyddol am addysg Gymraeg yno bellach yn deilchion.

Mae Simon Brooks yn mynegi'r farn ar waelod yr erthygl bod yr hyn a ddigwyddodd yng Ngorllewin Caerdydd yn creu rhagfarn sefydliadol yn erbyn pobl sydd am i'w plant dderbyn addysg Gymraeg. 'Dwi ddim yn amau bod gwirionedd yn hynny, ond ystyriaethau etholiadol oedd y prif gymhelliad y tu ol i benderfyniad Carwyn Jones, nid rhagfarnau ethnig / ieithyddol.

Gall Llafur yng Nghaerdydd deimlo yn eithaf bodlon efo eu perfformiad yn etholiadau eleni. Roeddynt wedi gweld eu canran o'r bleidlais yn y ddinas yn cwympo'n gyson ar pob lefel ers penllanw etholiadol mawr 1997, ac roeddynt wedi colli Canol Caerdydd ar lefel Cynulliad a lefel San Steffan, a Gogledd Caerdydd ar lefel Cynulliad. Roeddynt hefyd wedi colli eu rheolaeth o'r Cyngor. Erbyn etholiadau Ewrop y llynedd roedd eu pleidlais mor isel nes awgrymu bod pob un o'u tair sedd yn y ddinas mewn perygl ar lefel San Steffan. Pan ddaeth yr etholiadau San Steffan yn eu tro cadwyd y Gorllewin a'r De yn eithaf hawdd, cauwyd y bwlch rhyngddynt a'r Lib Dems yn y Canol ac er i'r Gogledd gael ei golli roedd y gogwydd yn llawer, llawer llai nag oedd neb yn meddwl - yn wir gwnaethant cystal yn y Gogledd a rhoi cyfle go iawn iddynt ad ennill y sedd ar lefel Cynulliad y flwyddyn nesaf.

Aelod Cynulliad ar ran Gogledd Caerdydd ydi Jonathan Morgan wrth gwrs, ac yng nghyd destun etholiadol dinas Caerdydd y dylid gweld ei erthygl Waleshome.com. Beth bynnag y 'rhesymu' swyddogol, ymateb i bwysau gan Lafur Caerdydd i wneud pethau'n haws iddynt wrthsefyll ymosodiad deublyg gan Blaid Cymru ar y naill llaw a'r Toriaid ar y llall y flwyddyn nesaf yng Ngorllewin y ddinas oedd Carwyn Jones pan ddaeth i'w benderfyniad ynglyn a Threganna.

Mae ardal yr Eglwys Newydd mor bwysig i'r Toriaid yng Ngogledd Caerdydd nag ydi Treganna i Lafur yn y Gorllewin ar lefel lleol a Chynulliad. Mae pethau'n glos rhwng Llafur a'r Toriaid yn ward fawr boblog yr Eglwys Newydd. Defnyddio yr union 'resymeg' a ddefnyddwyd tros beidio a chau Landsdowne gan Carwyn Jones mae Jonathan Morgan wrth ddadlau yn erbyn cau Ysgol Eglwys Newydd er mwyn ehangu'r sector cyfrwng Cymraeg. Os ydi Leighton Andrews yn bod yn gyson a 'rhesymeg' Carwyn Jones ac yn atal y cynlluniau oherwydd nad ydynt yn gwella'r ddarpariaeth Saesneg, gall Jonathan Morgan hawlio mai fo gadwodd trwyn Leighton ar y maen. Os mai'r ffordd arall y bydd pethau'n mynd gall Jonathan Morgan elwa yn etholiadol o'r penderfyniad yn ogystal a dadlau bod y weinyddiaeth ym Mae Caerdydd yn bod yn anghyson - gan weithredu un rheol i ward Llafur, ac un arall i ward Doriaidd.

A dyna ydi problem cymryd penderfyniadau sydd yn y bon yn rhai gweinyddol am resymau etholiadol - mae'r broses yn cael eu llygru mewn modd sy'n galluogi gwleidyddion plwyfol a di egwyddor fel Jonathan Morgan ddefnyddio addysg plant bach fel pel droed wleidyddol er ei les etholiadol ei hun

Da iawn Alwyn

Mae Alwyn yn gywir yn ei ateb ar daflen sylwadau'r blogiad diwethaf wrth gwrs. Wil sydd a'r sedd saffaf o'r cwbl - gallai'r Ceidwadwyr golli tua dau draean o'u pleidleisiau yn y De Ddwyrain, neu yn wir ddwblu eu pleidlais etholaethol a byddai Wil yn dal efo'i ben ol ar feinciau'r Toriaid (neu un o seddi'r blaid honno a bod yn fanwl gywir).

Mae gan Wil fantais arall tros y gwyr bonheddig eraill sydd a'u lluniau hardd yn addurno'r blogiad. Maen nhw i gyd yn atebol i'w pleidiau lleol - gallai'r cyfryw bleidiau lleol eu dympio'n ddi seremoni fel ymgeisyddion am yr etholiadau nesaf petaent am wneud hynny. O ganlyniad i benderfyniad gan Bwyllgor Gwaith y Ceidwadwyr yng Nghymru, fedar hynny ddim digwydd i Wil. Mae ef (a'r aelodau rhanbarthol Toriaidd eraill) yn cael sefyll yn rhinwedd y ffaith iddynt sefyll ac ennill o'r blaen. Rwan, pwy sy'n eistedd ar y Pwyllgor Gwaith tybed?

Byddwn yn dychwelyd at hon maes o law.

Jobs i'r hogs

Diddorol ydi darllen ar flog Vaughan am fanylion trefniadau'r Toriaid ar gyfer dewis ymgeiswyr i etholiadau'r Cynulliad.

Yn ol Vaughan yn yr etholaethau targed fe fydd 'na nifer gyfartal o ddynion a menywod ar y rhestr fer. Digon teg ar un olwg, mi fydd hyn yn ei gwneud yn fwy tebygol y caiff mwy o ferched eu dewis. Mi fyddwn fodd bynnag yn nodi nad yw cymryd y cam yma ynddo'i hun yn mynd i newid fawr ddim ar record echrydus y Toriaid o ddewis merched mewn seddi enilladwy yng Nghymru (dyn ydi pob AC Toriaidd ag eithrio un a phob un o'u ACau). Os oes yna ddiwylliant mysogenistaidd ymysg aelodau'r blaid yng Nghymru, 'dydi caniatau i ferched fynd cyn belled a rhestr fer ddim yn debygol o newid pethau rhyw lawer - byddant yn cael eu haberthu wrth allor rhagfarnau Toriaidd yn ystod y cam hwnnw yn hytrach nag yn ystod yr un blaenorol.

Mae Vaughan hefyd yn dweud hyn - yn y rhanbarthau fe fydd aelodau cynulliad presennol sy'n dymuno sefyll eto yn cael y seddi brig gyda'r lle gwag uchaf wedi ei glustnodi ar gyfer menyw. Fel mae Vaughan yn awgrymu bydd hyn yn delio efo problem fach ddelicet sydd gan y Toriaid yng Ngorllewin De Cymru, a bydd yn arwain at ethol un ferch. Mae hefyd yn newyddion gwych i Messrs Bourne, Williams, Isherwood, Graham ac ati. Trefniant bach neis iawn sy'n rhoi sedd cwbl saff i AC sydd eisoes wedi ei ethol - ta waeth pa mor ddiog a di ddim ydi'r dyn.

Mae hefyd yn newyddion penigamp i'n hen gyfaill Oscar. Chwi gofiwch y ddadl chwerw braidd rhyngof i a'r dyn sydd bellach yn Aelod Ceidwadol Aberconwy y llynedd. Roeddwn i'n cwyno bod Mohammad Ashghar wedi cael cynnig yr ail le ar restr De Ddwyrain Cymru gan y Toriaid, yn groes i'r rheolau bryd hynny (rhywbeth roedd Bourne ac Oscar ei hun yn ei gadarnhau) tra bod Guto'n dweud na wnaethpwyd y fath addewid.

Mae'r rheolau newydd yma'n agor y ffordd yn eithaf twt i Oscar gael yr ail safle i'r Toriaid yn y De Ddwyrain.

Dyna i ni gyd ddigwyddiad lwcus ynte?

Y Cynghorydd Tew eto

Ymddengys bod gwirionedd yn y stori sydd wedi ei rhedeg ar y blog hwn a rhai eraill ynglyn ag ymddiswyddiad Dennis Tew o'r blaid Geidwadol - mae gwefan Ceidwadwyr Aberconwy yn cydnabod hynny bellach.

Dydi'r blaid yn lleol ddim yn cymryd y peth yn arbennig o dda - gan dyllu ar ol nifer o resymau pam nad ydi Mr Tew yn golled fawr, gan gynnwys ei ymddswyddiad anisgwyl o swydd Sion Corn Cyngor Tref Conwy, y ffaith ei fod yn costio seddi eraill i'r Ceidwadwyr a'i fod yn gwneud unreasonable demands in relation to his continued position as a Conservative candidate at the next council elections. beth bynnag ydi hynny yn ei olygu.

Mae'r straeon ei fod yn ymuno a Phlaid Cymru hefyd yn fater o dristwch i Geidwadwyr Aberconwy, yn wahanol i pan newidiodd Oscar ei got a throi at yn Dori. Yn wir mae'n dystiolaeth o pa mor ruthless ydi'r Blaid. yn gwneud i Mr Tew druan hyrwyddo socialist and independent Wales’.

Ond ta waeth, dydi'r holl ddigwyddiad ddim yn debygol o effeithio ar ganlyniad etholiad San Steffan yn yr etholaeth, ac mi'r rydan ni'n derbyn adroddiadau rheolaidd yn egluro i ni pa mor rhyfeddol o lwyddiannus ydi'r ymgyrch yn Aberconwy. Felly mae yna ddiwedd hapus i'r stori wedi'r cwbl.

Diolch byth am hynny.

Ydi senedd grog yn bosibl?

Mae'r newyddion anisgwyl bod y Toriaid wedi cynnal trafodaethau efo'r ddwy brif blaid unoliaethol yng Ngogledd Iwerddon yn codi cwestiwn diddorol - ydi'r Toriaid yn poeni nad ydynt am gael mwyafrif llwyr yn etholiad eleni? 'Dydi o ddim yn syndod eu bod wedi trafod efo'r UUP/UCUNF, mae yna rhywbeth yn ymylu ar briodas rhwng y ddwy blaid, ond 'does yna erioed wedi bod fawr o gariad rhwng y DUP a'r Toriaid ac mae yna beryglon mewn ymddangos amgenach i ochri efo'r blaid honno. Ffelly mae'n anodd gweld beth yn union fyddai pwrpas y trafodaethau oni bai eu bod yn paratoi'r tir am gytundeb o rhyw fath wedi'r etholiad.

Pam felly y byddai'r Toriaid yn poeni os ydynt am lwyddo i gael mwyafrif ? - wedi'r cyfan maent ymhell ar y blaen yn y polau. Mae rhan o'r ateb yn dod o'r ffaith bod y gyfundrefn sydd ohoni yn anheg iawn efo'r Toriaid - mae yna lawer mwy o bobl yn byw mewn etholaethau Toriaidd na mewn rhai Llafur at ei gilydd, felly mewn ffordd, maent angen mwy o bleidleiswyr i ennill sedd.

O chwarae efo'r ffigyrau mae patrwm digon anisgwyl yn ymddangos. Petai'r Toriaid (dyweder) yn cael 39%, Llafur 30% a'r Lib Dems 20% byddai'r Toriaid 8 yn brin o fwyafrif tros bawb arall. Nid yw'r ffigyrau yma ymhell iawn oddi wrth rhai o'r polau diweddar.

Petai Llafur efo 39%, y Toriaid efo 30% a'r Lib Dems efo 20% (rhywbeth sydd ddim am ddigwydd wrth gwrs), yna byddai gan Lafur fwyafrif o 116 sedd.

Petai'r Toriaid yn cael 37% i 31% gan Lafur yna byddai cyfanswm seddau'r ddwy blaid yn debyg iawn gyda gwahaniaeth o efallai bymtheg sedd. Mae gan y pleidiau unoliaethol rhyngddyn nhw ddeg o seddi.

I fod yn siwr o fwyafrif mae'r Toriaid angen bod yn gyfforddus yn y pedwar degau, neu mae Llafur angen bod yn y dau ddegau. Mae llawer o'r polau yn awgrymu hynny, ond dydyn nhw i gyd ddim o bell ffordd - ac mae yna cryn dipyn o bolio preifat gan y pleidiau wrth gwrs.

Mi fyddwn i'n rhoi'r tebygrwydd o fwyafrif llwyr Toriaidd yn tua 70% - 30%. Mae'r ffaith bod y Toriaid mewn trafodaethau efo'r DUP yn awgrymu eu bod hwythau hefyd o'r farn bod eu gobeithion cryn dipyn yn is na 100%.

Plaid Cymru a'r codiad mewn pensiynau

Mi fedra i ddeall pam bod y Blaid wedi dweud bod 30% o godiad mewn pensiynau yn rhywbeth y byddem yn ceisio ei wireddu petaem mewn sefyllfa i ddylanwadu ar bethau ar ol etholiad cyffredinol eleni. Mae cymryd cam o'r fath yn dangos yn lled glir y gwahaniaeth yn ein blaenoriaethau ni a rhai Llafur a'r Toriaid.

Wedi dweud hynny 'dwi hefyd yn cytuno efo Guto Dafydd pan mae yntau'n dadlau mai diwigio'r gyfundrefn gyllido sydd gennym ddylai fod canolbwynt yr ymgyrch ac unrhyw drafodaethau sy'n dilyn yr etholiad. Mae'r blog yma wedi edrych ar y mater yn weddol fanwl eisoes. Mae Guto'n gywir pan mae'n awgrymu na fydd y pleidiau mawr yn fodlon ildio ar y mater pensiynau oherwydd y gost sylweddol - wedi'r cwbl mae ganddynt eu blaenoriaethau drud iawn eu hunain - Trident a chardiau adnabod yn achos Llafur, a Trident a thorri trethi pobl gyfoethog yn achos y Toriaid. Mi fyddai codi pensiynau yn gwbl bosibl wrth gwrs, ond byddai hynny'n golygu newid rhy fawr ym mlaenoriaethau'r prif bleidiau. Mae diwigio'r ffordd y cyllidir Cymru yn fwy fforddiadwy o safbwynt y pleidiau unoliaethol.

Diwigio'r ffordd mae Cymru'n cael ei chyllido ddylai fod prif ffocws y Blaid yn ystod yr ymgyrch etholiad a thu hwnt. Mae'n gwneud synnwyr economaidd i Gymru, ac mae'n gwneud synnwyr etholiadol - dyma'r unig dro yn ein hanes i ni fod mewn sefyllfa i gynnig gwelliant tymor byr yn ansawdd bywyd pobl tra bod y pleidiau eraill ond yn gallu cynnig toriadau.