Y trydydd cyfraniad i'r ddadl oedd un Hogyn o Rachub, neu'r Tatw o Rachub fel mae'n rhaid i ni ddod i'w adnabod bellach.
Dydi ei gyfraniad ddim yn un sy'n ymwneud a'r ddeuoliaeth brogarwch / cenedlaetholdeb fel y cyfryw - ond yn hytrach mae'n ymgais digon treiddgar i ddadelfennu'r feddylfryd genedlaetholgar yng Nghymru. Mae'n rhannu'r feddylfryd honno i bedwar categori - Cenedlaetholdeb Diwylliannol / Traddodiadol, Cenedlaetholdeb Ideolegol, Cenedlaetholdeb Economaidd, Cenedlaetholdeb Dinesig/Sifig.
'Does gen i ddim problem efo'r categoreiddio ynddo'i hun - mae o'n ddigon cywir. Mi fyddwn yn nodi fodd bynnag nad ydi hi'n bosibl gosod unigolion mewn categoriau twt - mae pobl ychydig yn fwy cymhleth na hynny. Mi fyddwn i'n gosod fy hun ym mwy nag un o gategoriau HoR - a 'dwi'n meddwl y byddai'r rhan fwyaf o genedlaetholwyr yn gallu gosod eu hunain mewn mwy nag un hefyd.
Mae HoR a minnau wedi croesi clefyddau ynglyn a Phlaid Cymru yng Nghaerdydd yn y gorffennol. 'Dwi ddim yn derbyn bod y gwahaniaeth rhwng cenedlaetholwyr yng Ngwynedd er enghraifft a Chaerdydd mor amrwd ag y mae HoR yn awgrymu. Un o Gaerdydd ydi'r Mrs - mi fyddwn i'n ei disgrifio fel mwy o genedlaetholwraig diwylliannol / traddodiadol na fi. Ydi cenedlaetholdeb Owen John Thomas mewn difri yn ofnadwy o wahanol i un HoR?
Wedi dweud hynny mi fyddwn yn derbyn bod yna wahaniaethau - ac mae'n anhepgor bod gwahaniaethau - mae hanes a diwylliant y ddau ranbarth yn dra gwahanol. Yr her ydi sicrhau ein bod yn gwneud y mwyaf o'r hyn sydd gennym yn gyffredin - felly mae symud ymlaen. Fel 'dwi wedi nodi yn y gorffennol, bydd darpariaeth addysg Gymraeg yn cael ei drawsnewid er gwell yn y brifddinas - y cynnydd mwyaf mewn darpariaeth ers blynyddoedd lawer. Mi fydd hyn yn digwydd o dan weinyddiaeth sy'n cynnwys cynghorwyr Plaid Cymru. Ydi o ots os mai McKevoy, Ford, Islam, Singh ydi cyfenwau rhai o'u cynghorwyr, a'u bod wedi dod i mewn i'r Mudiad Cenedlaethol ar hyd llwybr gwahanol iawn i un HoR a finnau.
Showing posts with label brogarwch. Show all posts
Showing posts with label brogarwch. Show all posts
Sunday, August 30, 2009
Friday, August 28, 2009
Brogarwch vs Cenedlaetholdeb rhan 1
'Reit ta, brogarwch a 'ballu.
Cafwyd cryn ymateb i fy mlogiad oedd yn awgrymu bod honni i fod yn genedlaetholwr / wraig a phleidleisio i bleidiau rhanbarthol yn anghydnaws a'i gilydd. 'Dydw i ddim yn cytuno efo'r rhan fwyaf o'r cyfraniadau mae gen i ofn. Mi gawn i olwg brysiog ar un neu ddau ohonynt. Mi gychwynwn ni gyda chyfraniad Dyfrig ar ei flog answyddogol.
Dadl lled Adferaidd sydd gan Dyfrig yn y bon - sef bod amddiffyn y Gymraeg yn bwysicach na dim arall gwleidyddol ac mai ar lefel Gwynedd gyfan y gellir gwneud hynny orau. 'Dwi'n gweld tair problem sylweddol efo'r dadansoddiad yma.
Yn gyntaf tua un siaradwr Cymraeg o pob wyth sy'n byw yng Ngwynedd. Yn ganrannol mae'r Gymraeg yn gryfach yng Ngwynedd nag yw mewn unrhyw sir arall, ond mae dadansoddiad sy'n anwybyddu saith o pob wyth siaradwr Cymraeg yn amlwg yn ddiffygiol. Mae unrhyw strategaeth i amddiffyn y Gymraeg angen bod yn ddeublyg - yn lleol a chenedlaethol.
'Dwi'n derbyn wrth gwrs bod Gwynedd ar y blaen i pob sir arall o ran amddiffyn y Gymraeg, a 'dwi hefyd yn nodi mai go brin y byddai'r sir mor flaengar oni bai am ddylanwad cryf Plaid Cymru arni.
Yn ail mae'r feddylfryd Adferaidd wedi dyddio bellach - meddylfryd sy'n canolbwyntio ar y gwledig a'r gorllewinol ydi hi yn y bon. Pan fydd haneswyr yn y dyfodol yn edrych yn ol ar hynt y Gymraeg yn nhraean olaf y ganrif ddiwethaf a chychwyn y ganrif yma, nid y patrwm mwyaf amlwg fydd un o ddirywiad ond yn hytrach ddwy un o ailddosbarthiad. Mae'r blog hwn eisoes wedi nodi bod 19 o'r 20 ward sydd ag 80% neu fwy yn siarad Cymraeg yn rhai trefol (neu o leiaf fwrdeisdrefol). Trefol hefyd ydi'r ardaloedd lle cafwyd twf yn y nifer a'r canrannau sy'n siarad Cymraeg. Ardaloedd gwledig ydi'r rhai lle cafwyd y lleihad mwyaf o ran canrannau a niferoedd.
'Dydi hi ddim yn bosibl edrych ar Gymru a'r Gymraeg yn yr un ffordd yn 2009 nag oedd hi yn 1979 - mae digwyddiadau, neu yn hytrach brosesau cymdeithasegol wedi trawsnewid pethau. 'Does yna ddim ffordd sicrach o niweidio'r Gymraeg na chymryd arnom ein bod yn byw mewn gwlad sydd wedi diflannu ers degawdau.
Yn drydydd dydi hi ddim yn bosibl trin un agwedd ar fywyd cenedlaethol a gwleidyddiaeth - un pwysig iawn, ond un cyfyng fel yr unig reswm tros wleidydda yn etholiadol. Nid felly mae gwleidyddiaeth etholiadol yn gweithio.
Cafwyd cryn ymateb i fy mlogiad oedd yn awgrymu bod honni i fod yn genedlaetholwr / wraig a phleidleisio i bleidiau rhanbarthol yn anghydnaws a'i gilydd. 'Dydw i ddim yn cytuno efo'r rhan fwyaf o'r cyfraniadau mae gen i ofn. Mi gawn i olwg brysiog ar un neu ddau ohonynt. Mi gychwynwn ni gyda chyfraniad Dyfrig ar ei flog answyddogol.
Dadl lled Adferaidd sydd gan Dyfrig yn y bon - sef bod amddiffyn y Gymraeg yn bwysicach na dim arall gwleidyddol ac mai ar lefel Gwynedd gyfan y gellir gwneud hynny orau. 'Dwi'n gweld tair problem sylweddol efo'r dadansoddiad yma.
Yn gyntaf tua un siaradwr Cymraeg o pob wyth sy'n byw yng Ngwynedd. Yn ganrannol mae'r Gymraeg yn gryfach yng Ngwynedd nag yw mewn unrhyw sir arall, ond mae dadansoddiad sy'n anwybyddu saith o pob wyth siaradwr Cymraeg yn amlwg yn ddiffygiol. Mae unrhyw strategaeth i amddiffyn y Gymraeg angen bod yn ddeublyg - yn lleol a chenedlaethol.
'Dwi'n derbyn wrth gwrs bod Gwynedd ar y blaen i pob sir arall o ran amddiffyn y Gymraeg, a 'dwi hefyd yn nodi mai go brin y byddai'r sir mor flaengar oni bai am ddylanwad cryf Plaid Cymru arni.
Yn ail mae'r feddylfryd Adferaidd wedi dyddio bellach - meddylfryd sy'n canolbwyntio ar y gwledig a'r gorllewinol ydi hi yn y bon. Pan fydd haneswyr yn y dyfodol yn edrych yn ol ar hynt y Gymraeg yn nhraean olaf y ganrif ddiwethaf a chychwyn y ganrif yma, nid y patrwm mwyaf amlwg fydd un o ddirywiad ond yn hytrach ddwy un o ailddosbarthiad. Mae'r blog hwn eisoes wedi nodi bod 19 o'r 20 ward sydd ag 80% neu fwy yn siarad Cymraeg yn rhai trefol (neu o leiaf fwrdeisdrefol). Trefol hefyd ydi'r ardaloedd lle cafwyd twf yn y nifer a'r canrannau sy'n siarad Cymraeg. Ardaloedd gwledig ydi'r rhai lle cafwyd y lleihad mwyaf o ran canrannau a niferoedd.
'Dydi hi ddim yn bosibl edrych ar Gymru a'r Gymraeg yn yr un ffordd yn 2009 nag oedd hi yn 1979 - mae digwyddiadau, neu yn hytrach brosesau cymdeithasegol wedi trawsnewid pethau. 'Does yna ddim ffordd sicrach o niweidio'r Gymraeg na chymryd arnom ein bod yn byw mewn gwlad sydd wedi diflannu ers degawdau.
Yn drydydd dydi hi ddim yn bosibl trin un agwedd ar fywyd cenedlaethol a gwleidyddiaeth - un pwysig iawn, ond un cyfyng fel yr unig reswm tros wleidydda yn etholiadol. Nid felly mae gwleidyddiaeth etholiadol yn gweithio.
Subscribe to:
Posts (Atom)