Thursday, August 21, 2014

Plaid De Lloegr

Mae'n debyg y dyliwn i longyfarch y canlynol ar gael eu hethol i Bwyllgor Gwaith 'Cenedlaethol' y Blaid Lafur.


Ken Livingstone
Ann Black

Ellie Rives

Christine Showcroft
Kate Osamore
Johanna Baxter
Jim McMahon
Alice Perry

Er mai ychydig o gefnogaeth sydd gan Lafur yn Ne Ddwyrain Lloegr, mae'r cwbl o 'r uchod ag eithrio Jim McMahon yn byw yn Llundain neu yn y Ne Ddwyrain Lloegr.  Mae hynny i'w ddisgwyl gan blaid hynod lwythol sydd a 40% o'i haelodau yn byw yn Ne Ddwyrain Lloegr.  Yr aelodau sy'n pleidleisio.

Ond yr hyn sy'n llai disgwyliedig ydi gwneuthuriad Cabinet Cysgodol Llafur - sydd ddim yn cael eu hethol gan aelodau llwythol y Blaid Lafur.  Ystyrier lle maent wedi eu magu / geni

Ed Milliband - Llundain
Harriet Harmann - Llundain
Douglas Alexander - Glasgow
Ed Balls - Norwich
Yvette Cooper - geni yn Inverness on cafodd ei magu yn Hampshire
Sadiq Khan - Llundain
Rosie Winterton - Swydd Efrog
Andy Burnham - Aintree
Chucka Umanna - Llundain
Rachel Reeves - Llundain
Tristram Hunt - Caergrawnt
Vernon Coaker - Llundain
Hilary Benn - Llundain
Caroline Flint - Twickenham
Angela Eagle - Swydd Efrog
Mary Creagh - Coventry
Owen Smith - Morcambe / Ponty
Maria Eagle - Swydd Efrog
Michael Dogher - Swydd Efrog
Jon Treckett - Swydd Efrog
Chris Leslie - Swydd Efrog
Gloria De Piero - Swydd Efrog
Janet Royals - Newnham on Severn
Steve Bassam - Essex

Felly dyna ni - 13 o'r 24 wedi eu magu yn Ne Lloegr a 7 o'r gweddill o Swydd Efrog.  Mae nifer da o'r rhai nad ydynt wedi eu magu yn Ne Lloegr gyda llaw wedi derbyn eu haddysg prifysgol yno.  Mae cyfran uchel o aelodaeth Llafur o De Ddwyrain Lloegr, ond mae trwch eu cefnogaeth yng Nghymru, Canolbarth Lloegr, De Lloegr a'r Alban.  Dydi hyn ddim yn cael ei adlewyrchu yng nghynrychiolaeth lefelau uchaf y Blaid Lafur.  

Mae'r pleidleisiau yn dod o'r tu hwnt i Dde Lloegr - ond yno mae'r elit sy'n rhedeg y blaid yn byw ac wedi eu magu.  Peidiwch a dishwyl i'r cyfeiriad polisi sy'n manteisio De Lloegr newid llawer os ydi'r criw yma'n cael eu bachau ar rym y flwyddyn nesaf.





Roger Lewis yn ei chanol hi eto

Pwy sy'n cofio Roger Lewis - yr un sy'n sgwennu erthyglau gwrth Gymreig i'r Daily Mail o bryd i'w gilydd - cwyno am y Taliban Cymraeg a iaith mwncis a 'ballu?

Ymddengys bod ei angen i fwlio a sarhau wedi colli cytundeb cyhoeddi iddo.

Bechod.

Dydi'r holl ddata ynglyn a'r Gymraeg ddim yn ddrwg

Edrych ar ystadegau Plasc, Llywodraeth Cymru oeddwn i (fel y bydd rhywun) pan gefais fy hun yn edrych ar ystadegau iaith plant ysgolion cynradd Cymru. Efallai y byddaf yn dod yn ol at agweddau eraill ar y tablau eto - ond i bwrpas yr ymarferiad yma edrych ar y plant sy'n siarad y Gymraeg adref ydw i.  Dwi wedi addasu'r tablau er eglurder ac yn cyfrifo'r canrannau - dydi hynny ddim ar gael yn y data gwreiddiol.

Cyn dechrau mae'n well i mi gynnig pwt o eglurhad - er mwyn llonyddwch domestig ymhlith pethau eraill.  'Dydw i ddim yn credu mewn gwahaniaethu rhwng gwahanol fath o siaradwyr Cymraeg - maent i gyd mor werthfawr a'i gilydd.  Dydw i ddim chwaith yn awgrymu am funud mai dim ond pobl o gartrefi Cymraeg eu hiaith sy'n trosglwyddo'r Gymraeg i'w plant - dwi'n briod efo rhywun nad oes neb ond hi yn ei theulu estynedig mawr iawn sy'n siarad y Gymraeg, a'r unig dro dwi wedi ei chlywed yn siarad Saesneg adref oedd pan oedd yn dweud rhywbeth wrthyf fi nad oedd am i'r plant ei ddeall pan oeddynt yn fan a di Saesneg.  Gallaf feddwl am lawer o bobl mae'r Gymraeg yn ail iaith iddynt sydd wedi codi eu plant yn Gymry Cymraeg.

Ond dwi yn credu bod unrhyw iaith hyfyw angen siaradwyr iaith gyntaf - pobl sy'n fwy cyfforddus yn ei siarad nag ydynt yn siarad yr un iaith arall.  Pe na byddai siaradwyr Cymraeg felly yn bodoli yn y gorffennol, ni fyddai'r iaith yn fyw heddiw.  I'r graddau hynny mae'r nifer o siaradwyr Cymraeg iaith gyntaf yn bwysig - a dyna pam 'dwi'n edrych ar y mater yma.  'Dwi'n cychwyn trwy edrych ar ffigyrau Cymru a Gwynedd yn fanwl tros y deg mlynedd ddiwethaf cyn mynd ati i edrych ar pob man arall yn llai trylwyr.

Byddai dyn yn disgwylm cwymp cyson ag ystyried bod trosglwyddiad iaith yn llai effeithiol pan mai dim ond un rhiant sy'n siarad y Gymraeg a chyn mai llai na 20% o'r boblogaeth sy'n siarad yr iaith.  Petai pob dim arall yn gyfartal byddai 80% o siaradwyr Cymraeg yn priodi -neu o leiaf yn cael plant efo - rhywun di Gymraeg.  'Dydi pethau ddim yn gweithio felly yn union wrth gwrs - mae diwylliant a daearyddiaeth yn gyrru hyd yn oed cariad a rhamant i raddau - ond dwi'n siwr eich bod yn gwerthfawrogi negyddiaeth y fathemateg sy'n wynebu'r Gymraeg yn y cyswllt yma.

Ond dydi'r disgwyliad ddim yn cael ei wireddu mewn gwirionedd.  Mae'n wir bod y canrannau o blant sy'n siarad y Gymraeg adref yn is yng Nghymru a Gwynedd yn 2012/13 nag oeddynt yn 2003/04, ond gallwn ddewis blynyddoedd eraill - 2006/07 er enghraifft lle mae'r canrannau'n is na'r rhai diweddaraf.  Yr hyn sydd fwyaf trawiadol i mi ydi sefydlogrwydd ffigyrau a ddylai - yn ol unrhyw fodel mathemategol - syrthio'n gyson.

Mae yna eglurhad syml am hyn - ac eglurhad diwylliannol ydi hwnnw.  Mae'n ymddangos i mi bod parodrwydd i siarad y Gymraeg adref ar gynnydd naill ai ymysg teuluoedd lle mae'r ddau riant yn siarad y Gymraeg neu lle mae un o'r ddau yn siarad y Gymraeg, neu ymysg teuluoedd lle ceir rhiant sengl yn siarad y Gymraeg neu mewn cyfuniad o'r mathau yma o deuluoedd.

Dydi pob newyddion am yr iaith ddim yn newyddion drwg.

Cymru
2003/0437,99523,511150,693212,19911.1
2004/0539,11122,995147,228209,33411.0
2005/0637,45721,943146,062205,46210.7
2006/0737,14621,016144,116202,27810.4
2007/0850,70220,969127,021198,69210.6
2008/0950,08319,923124,323194,32910.3
2009/1051,41219,737120,875192,02410.3
2010/1153,64419,453118,371191,46810.2
2011/1254,86219,956117,560192,37810.4
2012/1356,69420,276116,954193,92410.5


Gwynedd
2003/041,3285,3791,2877,99467.3
2004/051,1435,2611,5257,92966.4
2005/061,1155,0651,7017,88164.3
2006/071,0134,8351,9247,77262.2
2007/081,5834,9421,1237,64864.6
2008/091,7094,6738917,27364.3
2009/101,6914,7808197,29065.6
2010/111,7074,6588677,23264.4
2011/121,7234,7088367,26764.8
2012/131,7094,6738917,27364.3






2012/13 Siarad Cym Cym Adref Dim Cym Cyfanswm %Cym Adre
Powys4,3727532,7767,9019.5
Sir Ceredigion1,6181,3926453,65538.1
Sir Benfro3,0645003,9957,5596.6
Sir Gaerfyrddin4,4393,0083,87911,32626.6
Abertawe1,77657512,64314,9943.8
Castell-nedd Port Talbot1,4425886,6458,6756.8
2008/09
Powys5,1197502,4008,2699.1
Sir Ceredigion1,6091,5568934,05838.3
Sir Benfro1,6316195,5977,8477.9
Sir Gaerfyrddin3,1063,1315,01311,25027.8
Abertawe1,79845612,60914,8633.1
Castell-nedd Port Talbot1,3536216,6888,6627.2
2003/04
Powys4,1559494,0699,17310.3
Sir Ceredigion1,6581,8388624,35842.2
Sir Benfro1,4818756,0758,43110.4
Sir Gaerfyrddin1,8273,5976,50811,93230.1
Abertawe1,22852514,00815,7613.3
Castell-nedd Port Talbot1,3198287,7079,8548.4
Wrecsam1,0603307,6018,9913.7


2012/13 Siarad Cym Cym Adref Dim Cym Cyfanswm %Cym Adre
Pen-y-bont ar Ogwr1,0873017,6499,0373.3
Bro Morgannwg1,0804617,2188,7595.3
Rhondda Cynon Taf3,1821,11811,35315,6537.1
Merthyr Tudful521383,3403,8991.0
Caerdydd2,2181,39318,41422,0256.3
2008/09
Pen-y-bont ar Ogwr1,1602077,8029,1692.3
Bro Morgannwg8813787,4768,7354.3
Rhondda Cynon Taf2,8871,17511,43415,4967.6
Merthyr Tudful530423,2553,8271.1
Caerdydd2,0051,07617,66420,7455.2
2003/04
Pen-y-bont ar Ogwr1,4512568,1099,8162.6
Bro Morgannwg1,0575227,9559,5345.5
Rhondda Cynon Taf2,3861,24813,41017,0447.3
Merthyr Tudful724873,5764,3872.0
Caerdydd1,9071,36818,95922,2346.2

2012/13Siarad CymCym AdrefDim CymCyfanswm%Cym Adref
r Ynys Môn1,4002,0686854,15349.8
Gwynedd1,7094,6738917,27364.3
Conwy1,2131,4153,8516,47921.8
Sir Ddinbych2,0808912,9775,94815.0
Sir y Fflint2,9592636,7699,9912.6
Wrecsam3,3722455,3398,9562.7
2008/2009
Sir Ynys Môn9671,9101,2424,11946.4
Gwynedd1,7504,7379477,43463.7
Conwy9811,4794,1296,58922.4
Sir Ddinbych2,0108313,3996,24013.3
Sir y Fflint2,6072527,16210,0212.5
Wrecsam2,2082956,2328,7353.4
2003 / 04
Sir Ynys Môn9302,2271,3714,52849.2
Gwynedd1,3285,3791,2877,99467.3
Conwy1,3611,5894,4337,38321.5
Sir Ddinbych2,0518743,8536,77812.9
Sir y Fflint2,0513688,68311,1023.3
Wrecsam1,0603307,6018,9913.7




2012/13 Siarad Cym Cym Adref Dim Cym Cyfanswm %Cym Adre
Caerffili5,6372696,16712,0732.2
Blaenau Gwent1,859552,1674,0811.3
Torfaen3,3221202,6426,0842.0
Sir Fynwy3,4601121,6825,2542.1
Casnewydd4,884385,22710,1490.4
2008/09
Caerffili5,2981186,75112,1671.0
Blaenau Gwent1,758372,6564,4510.8
Torfaen2,896783,0596,0331.3
Sir Fynwy4,0131411,2165,3702.6
Casnewydd3,516346,69910,2490.3
2003/04
Caerffili3,9802369,26513,4811.8
Blaenau Gwent639554,4995,1931.1
Torfaen1,762795,2997,1401.1
Sir Fynwy2,3882363,3655,9893.9
Casnewydd1,252459,79911,0960.4