Saturday, September 24, 2016

Mae yna rhyw broblem fach _ _

_ _ efo'r adroddiadau trydar yma gan rai o'n cyfeillion Llafur ar ganlyniadau is etholiadau'r wythnos yma, ond fedra i ddim rhoi fy mys ar beth ydi o.  Oes rhywun yn gallu helpu?


Thursday, September 22, 2016

Cymharwch a chyferbyniwch

O leiaf mae'r Western Mail yn adnabod stori fawr pan maen nhw'n gweld un.  Ac wrth gwrs mae'r ffaith bod Llafur - yn yr unig ran o'r DU mae'n ei llywodraethu - yn pleidleisio i efo'r Toriaid ac UKIP yn erbyn cynnig oedd yn nodi pwysigrwydd mynediad llawn i Gymru o'r farchnad sengl yn stori fawr.

Dydw i ddim adref - a does gen i ddim mynediad hawdd i wasanaethau'r Bib, ond does yna ddim llawer i'w weld am y stori ar eu gwefan.  

Byddwch yn cofio ymateb hysteraidd y Bib pan bleidleisiodd Aelodau Cynulliad Toriaidd ac UKIP tros Leanne Wood i fod yn Brif Weinidog.  Anfonwyd gohebydd i Flaenau Gwent i honni wrth bobl (yn hollol anghywir) bod clymblaid rhwng y Blaid, UKIP a'r Toriaid, gwneud vox pop ar sail y celwydd hwnnw a'i roi ar flaen eu rhaglen.









Meddyliwch am y peth am funud - plaid lywodraethol Cymru yn pleidleisio efo criw o bobl oedd at ei gilydd eisiau gadael yr Undeb Ewropiaidd yn uniongyrchol yn erbyn buddiannau Cymru ar ol cyfnod lle mae Brexit wedi dominyddu'r newyddion am fisoedd - ac mae'r darlledwr gwladwriaethol yn hynod dawedog am y peth.  

Hunan sensoriaeth ydi'r term technegol dwi'n meddwl.  

Wednesday, September 21, 2016

Tuesday, September 20, 2016

Ambell i gwestiwn (ac ymgais i'w hateb) am y misoedd sydd i ddod

Beth bynnag am yr oes sydd ohoni, o safbwynt gwleidyddol mae'n gyfnod diddorol a chyfnewidiol - llawer mwy felly nag a fu mewn unrhyw gyfnod yn ystod fy mywyd i - ac mae'n debyg y bydd y misoedd nesaf yn hynod ddifyr.  Mae llu o gwestiynau yn codi am yr hyn sy'n debygol o ddigwydd - dyma'r rhai sy'n fyn nharo fi - yn ogystal ag ambell ymgais ar ateb. 

1). A fydd y Blaid Lafur yn hollti?  

Ychwanegwch y gwenwyn sydd wedi ei greu gan y gwrthryfel yn erbyn Corbyn, y ffaith y bydd rhaid i'r Chwith fynd ati i gryfhau eu gafael ar y blaid i osgoi i'r shambyls diweddar droi'n ddigwyddiad blynyddol, y gystadleuaeth am seddi yn sgil y newid ffiniau ac mae'n debyg bod hollt yn edrych yn debygol.  Yr unig beth mewn gwirionedd sy'n milwrio yn erbyn hollt ydi bod y gyfundrefn etholiadol yn y DU yn ddi drugaredd tuag at bleidiau sy'n hollti.  Yn fy marn i fodd bynnag mae hollt o rhyw fath yn llawer mwy tebygol nag i bethau aros fel y maent.

2). Os oes hollt yn y Blaid Lafur Brydeinig a fydd y fersiynau Cymreig ac Albanaidd yn dilyn?  

Mae'n bosibl y gallai'r pleidiau pyped yng Nghymru a'r Alban osgoi cwymp - ond mae'n debyg y byddai hynny'n golygu datgan rhyw fath o UDI - neu o leiaf smalio cymryd cam oddi wrth y blaid Brydeinig.  Mae Carwyn Jones wedi bod yn ofalus i gadw ei bowdr yn sych, a pheidio datgan cefnogaeth i Owen Smith.  Serch hynny bydd yn anodd, mae'r aelodaeth yng Nghymru o blaid Corbyn tra bod yr Aelodau Seneddol - a mwyafrif llethol yr Aelodau Cynulliad - o blaid y gwrth ryfel.  Mae'n bosibl y bydd CJ yn cadw pethau at ei gilydd - ond bydd yn anodd iawn - mae'r tensiynau sy'n tanseilio'r Blaid Lafur Brydeinig yn bresenol yng Nghymru hefyd.  Mae'n ymddangos hefyd o newyddion heno nad ydi'r Blaid Lafur Brydeinig yn fodlon rhoi unrhyw beth tebyg i'r annibyniaeth y bydd y blaid yn yr Alban yn ei gael - ac felly'n cadarnhau ei record di feth o ddisgrimineiddio yn erbyn Cymru.  

Serch hynny does gan Kezia Dugdale ddim llawer o obaith yn yr Alban - mae ei phlaid yn dal i gwympo fel carreg yn y polau piniwn, mae wedi datgan o blaid y gwrthryfel ac o ganlyniad mae'n dra thebygol y bydd her i'w harweinyddiaeth gan gefnogwyr Corbyn yn fuan wedi cyhoeddi canlyniad yr etholiad arweinyddol tros y DU.  Mae yna wahaniaeth diddorol hefyd rhwng y sefyllfa yn yr Alban ag yng ngweddill y DU.  Mae'r gwrthryfel wedi ei ganoli'n bennaf ar aelodau seneddol.  Dim ond un aelod seneddol sydd gan Lafur yn yr Alban, ac mae cefnogaeth y blaid yn isel iawn -  dydi hi ddim yn glir bod capasiti yno i greu plaid newydd wrth Corbyn.

3). A fydd UKIP yn hollti?  

Mae'r blaid wedi hollti i bob pwrpas yng Nghymru eisoes.  Mae'n amlwg bod y blaid ar lefel atweinyddol yn gasgliad o bobl nad ydynt yn hoff o'i gilydd (a dweud y lleiaf), ond sydd wedi llwyddo i rwyfo fwy neu lai yn yr un cyfeiriad yn y blynyddoedd cyn y refferendwm Brexit er mwyn ennill y refferendwm.  Dydi'r ddisgyblaeth yna ddim yn bodoli bellach, a gallai pethau syrthio'n ddarnau yn  hawdd iawn.  Maent yn ymddwyn fel ffuratiaid mewn sach ar hyn o bryd.

Un peth allai wneud pethau'n haws iddynt fyddai cyfaddawdu sylweddol gan lywodraeth y DU yn ystod y negydu i adael yr Undeb Ewropiaidd - yn arbennig felly os bydd cyfaddawdu ynglyn a mewnfudo.  Gallant wedyn ddiffinio eu hunain fel y blaid sy'n sicrhau bod ewyllys yr etholwyr yn cael ei barchu.  Ond bai bod hyn yn digwydd mae'n anodd eu gweld yn goroesi fel un plaid.  

4). Pryd fydd refferendwm ynglyn a dyfodol yr Alban yn cael ei chynnal?  

Mae'n sicr y bydd Nifola Sturgeon yn galw refferendwm bellach, ac mae'n sicr y bydd hynny yn digwydd cyn i Brydain adael yr UE, ond wedi i oblygiadau masnachol gwneud hynny ddod yn amlwg.  Bydd y broses ffurfiol yn dechrau yn y geanwyn mae'n debyg, felly bydd y refferendwm yn ol pob tebyg yn cael ei chynnal rhwng Medi 2018 a Mai 2019.

5).  A fydd llywodraeth y DU yn gwrthod caniatau refferendwm yn yr Alban?

Mae hyn yn bosibl, ond ddim yn debygol.  Petai'n digwydd byddai  refferendwm 'answyddogol' yn cael ei threfnu gan lywodraeth yr Alban - a byddai'r ochr 'Ia'n' siwr o ennill honno - hyd yn oed o dan amodau heddiw.  Byddai hynny'n arwain at argyfwng cyfansoddiadol - a'r peth olaf y byddai llywodraeth Doriaidd ei eisiau ydi rhywbeth felly yn y misoedd anodd fydd yn dilyn ymadawiad y DU a'r UE.  

6). A fydd arweinyddiaeth Teresa May yn dod o dan bwysau?

Y broblem fwyaf i Teresa May ydi bod y refferendwm wedi ei gwerthu i raddau helaeth ar yr addewid ei bod yn bosibl i Brydain barhau i fod yn aelod o'r farchnad sengl, ond bod a'r gallu hefyd i rwystro mewnfudo o Ewrop ar yr un pryd.  Dydi hynny ddim yn bosibl (nid fy mod yn cwyno - roedd y ddwy ochr yn rhaffu celwydd yn ystod yr wythnosau cyn y refferendwm). 

Roedd y sawl oedd am adael yn gwneud hynny am gwahanol resymau, ond waeth i ni fod yn onest ddim - roedd yna gydadran nid bychan o'r glymblaid Gadael yn pleidleisio yn y gobaith o gael gwared o dramorwyr.  I'r bobl yma mae atal mewnfudo yn bwysicach na dim arall - ac os ydi gadael y farchnad sengl am arwain at atal mewnfudo, maent yn hapus i dalu'r pris hwnnw.  

Ond dydi pawb o'r ochr 'Gadael' ac yn sicr dydi pawb yn y Blaid Geidwadol ddim yn fodlon talu'r pris oherwydd y niwed tymor byr i dymor canolig y bydd y newidiadau yn eu cael ar fasnach (mae'r dyddiau pan y gallai Prydain anfon llongau rhyfel i sicrhau amodau masnachu ffafriol wedi hen fynd i'r pedwar gwynt).  Mae hyn yn arbennig o wir am noddwyr corfforaethol y Blaid Doriaidd.  Bydd y tyndra rhwng yr adain xenoffobaidd a'r sawl sy'n rhoi ystyriaethau masnachol cyn dim arall yn brif nodwedd i'r llywodraeth yma tros y blynyddoedd nesaf.  Gallai hynny arwain at bwysau ar arweinyddiaeth Teresa May - yn arbennig os ydi hi'n ymddangos ei bod yn cyfaddawdu ynglyn a mewnfudo i'r DU.  

7). Beth sydd am ddod o'r Dib Lems bach 'na?

Wel, mae'r Dib Lems wedi ennill cryn dipyn o seddi cyngor mewn is etholiadau tros y misoedd diwethaf.  Ond wedi dweud hynny dydi eu polio cyffredinol heb wella rhyw lawer.  Yn ychwanegol at hynny maen nhw wedi bod yn cael canlyniadau gwael iawn mewn is etholiadau lleol yn ogystal a'r rhai da iawn lle maent yn ennill seddi.

Ac mae hynny'n disgrifio lle mae'r Dib Lems yn eithaf cywir.  Lle mae ganddynt is seiledd lleol maent wedi dechrau ail adeiladu a chael llwyddiant lleol.  Ond y tu allan i'r ardaloedd hynny maen nhw'n dal a'u traed yn sownd yn y mwd.  Ail adeiladu eu cynrychiolaeth mewn llywodraeth leol fyddan nhw am rai blynyddoedd - proses araf, ac un nad yw'n sicr o arwain at lwyddiant cenedlaethol.  Ond mae'n rhoi rhywbeth iddyn nhw ei wneud debyg.

 8). A fydd Plaid Cymru yn elwa o hyn oll?

Does yna ddim llawer o dystiolaeth eto - ond byddai rhywun yn disgwyl i bleidiau cymharol unedig o safbwynt y refferendwm diweddar elwa o'r anhrefn a'r rhyfela mewnol sydd o'u cwmpas.  Mae'r polio diweddar yn eithaf cadarnhaol, ac mae'r is etholiadau cyngor wedi bod yn dda at ei gilydd - er bod y canlyniadau mwyaf trawiadol wedi bod ym mherfedd dir y Blaid.  Bydd y polio tros y misoedd nesaf yn ddiddorol - ond y prawf mawr nesaf fydd etholiadau cyngor 2017.  Mae gan etholiadau felly eu bywyd eu hunain - a dydyn nhw ddim pob amser yn adlewyrchu'r darlun ehangach - ond mae yna botensial i'r Blaid dorri tir newydd a pharatoi'r ffordd ar gyfer symudiadau sylweddol yn 2020 a 2021. 

Dyddiau difyr.

O.N bu bron i mi ag anghofio - 9). Fydd Donald Trump yn ennill yr etholiad arlywyddol yn yr UDA?

Wel gobeithio ddim - rhag ofn y bydd pawb wedi marw o fewn y flwyddyn.

Serch hynny, byddai'n goblyn o hwyl mewn rhyw ffordd grotesg gweld yr uffar gwirion yn ceisio ymgodymu efo gwahanol argyfyngau ac ati.  Tybed os ydi hi'n bosibl rhoi'r argraff iddo ar noson yr etholiad ei fod wedi ennill?  Yna gallai rhyw gwmni teledu greu set enfawr (byddai'n rhaid cael Ty Gwyn ffug, Pentagon ffug ac ati) a gadael i Donald fynd trwy'r rigmarol o 'reoli'r' wlad.  Gallai gwylwyr anfon awgrymiadau ynglyn a'r briff y bydd Donald yn ei gael bob bore - miliwn a hanner o Fecsicans wedi sleifio trwy dwnel o dan y 'wal', Putin wedi cael troedigaeth at Islam ac yn ystyried ymuno ag ISIS, y Ffrancwyr yn gwrthod allforio caws i America ac ati. 

Dylai fod yn ymarferiad arloesol mewn Reality TV.

Sunday, September 18, 2016

Mwy o berlau gan Felix






Mae'n debyg fy mod braidd yn anheg a Felix y tro hwn yn tynnu sylw at y dryswch ymddangosiadol yn ei agwedd tuag at y farchnad sengl - ychydig wythnosau'n ol roedd yn ailadrodd hen fantra'r ochr Gadael y byddai'r Almaenwyr a'r Ffrancwyr ar eu gliniau eisiau gwerthu eu nwyddau i ni - tra ei fod bellach yn ymddangos i gefnogi safbwynt Boris Johnson y dylid gadael y farchnad sengl.

Adlewyrchu dryswch oddi mewn i'w blaid mae Felix mewn gwirionedd.  Mae'n dri mis ers i'r DU benderfynu gadael yr Undeb Ewropeaidd, a dydan ni ddim mymryn callach os bydd cwmniau Prydeinig efo mynediad llawn i'r farchnad sengl, mynediad rhannol, neu dim mynediad o gwbl - ac mae yna pob arwydd bod cryn anghytuno ynglyn a'r mater oddi mewn i Lywodraeth y DU.  

Mae aml i un wedi nodi mor ddi glem ynglyn a sut i ateb i'r argyfwng - a dyna mae'r sefyllfa yn prysur ddatblygu i fod - ydi llywodraeth Carwyn Jones, ond mae'n dechrau ymddangos nad ydi llywodraeth Teresa May mewn lle fawr gwell.  

Friday, September 16, 2016

Cyfle rhy dda a phrin i'w golli

Rydym wedi nodi eisoes sawl gwaith yn y blog yma bod gwleidyddiaeth etholiadol yn rhyfedd i'r graddau bod yna gyfnodau hir o sefydlogrwydd cymharol wedi eu rhannu gan gyfnodau byr o newid cyflym.  Y gamp os ydi plaid i lwyddo'n etholiadol tros yr hir dymor ydi cymryd mantais o'r cyfnodau byr lle mae newid yn digwydd, cael ei hun mewn lle cryf ac yna sefydlogi ac adeiladu ar y gefnogaeth newydd mae wedi ei hennill yn ystod y cyfnod o newid araf.  

Mae'n debyg ein bod mewn cyfnod o newid cyflym ar hyn o bryd, a does yna fawr o neb mewn sefyllfa i fanteisio ar yr hyn sy'n digwydd.  Ystyrier y pleidiau unoliaethol. 

Yn y dyddiau yn union ar ol y refferendwm roedd yn edrych mai'r Toriaid oedd am golli cefnogaeth, a hynny'n gyflym.  Roedd Cameron newydd ymddiswyddo, roedd pawb yn beio ei gilydd am yr hyn oedc wedi digwydd, ac roedd Llafur wedi goddiweddyd y Toriaid yn y polau am y tro cyntaf ers i Corbyn ennill yr arweinyddiaeth.

Wedyn cafwyd penderfyniad trychinebus gan y rhan fwyaf o aelodau seneddol Llafur i gymryd mantais o ganlyniad y refferendwm a gwneud yr hyn roeddynt yn marw eisiau ei wneud ers blwyddyn -  cael gwared o Corbyn.  Wnaeth hynny ddim gweithio - a chafwyd misoedd o ryfel cartref ers hynny - a misoedd o golli cefnogaeth.

Yn y cyfamser treuliodd y Toriaid gyfnod byr lle'r oedd pawb yn trywannu pawb arall yn ei gefn, cyn mynd ati i setlo am arweinydd heb roi unrhyw ddewis o gwbl i'r aelodau cyffredin.  Dyma sut mae pethau'n gweithio yn y Blaid Doriaidd.  

Canlyniad hyn oll ydi bod y Toriaid yn ymddangos yn gryf ac yn unedig, tra bod Llafur yn ymddangos yn wan a rhanedig - ac mae hynny'n cael ei adlewyrchu yn y polau.  Mae hyn yn gamarweiniol wrth gwrs - a bydd hynny'n dod yn amlwg fel y bydd manylion y trafodaethau i adael y DU yn dod yn amlycach.  

Cafodd y refferendwm ei hennill i raddau trwy argyhoeddi digon o bobl y byddai'n bosibl gadael yr Undeb, aros yn y farchnad sengl ac atal mewnfudo i'r DU.  Dydi hynny ddim yn mynd i ddigwydd, a phan ddaw hynny'n amlwg bydd rhwygiadau yn ymddangos unwaith eto yn y Blaid Geidwadol - a bydd hollt yn ymddangos oddi mewn i'r dosbarth aelodau etholedig Ceidwadol a rhwng y dosbarth hwnnw a'r aelodaeth gyffredin.  

Oherwydd yr hyn sydd wedi digwydd tros y misoedd diwethaf ni fydd Llafur mewn lle i gymryd mantais o drallodion y Toriaid - byddant yn lwcus o allu aros yn un blaid. Bydd y gwenwyn sydd wedi ei greu gan wrthryfel gwleidyddion proffesiynol Llafur yn erbyn eu haelodau llawr gwlad yn parhau i niweidio'r Chwith am gyfnod maith.  

Bydd y ddwy brif blaid draddodiadol yn wan a rhanedig yn y tymor canolig o leiaf.  

Mae'n debyg y bydd y Dib Lems druan yn codi o'r dyfnderoedd maent wedi plymio iddynt yn ystod y blynyddoedd diwethaf, ond bydd yn cymryd amser maith iddynt ddad halogi eu hunain yn dilyn eu cyfnod maith yn cynnal llywodraeth Doriaidd Cameron.

Ac wedyn dyna ni UKIP - mae'r ffraeo mewnol yno yn ddigon i wneud i ffraeo Llafur ymddangos yn eithaf boneddigaidd a chwrtais - ac mae ganddyn nhw'r cymlethdodau pellach o orfod ail ddiffinio eu hunain yn sgil Brexit a gorfod delio efo'r ffaith na fydd ganddynt prin unrhyw wleidyddion proffesiynol y tu allan i'r Cynulliad Cenedlaethol maes o law - diolch i'w llwyddiant yn y refferendwm.

Ac mae hyn oll yn gadael cyfle i blaid unedig, hyderus fydd yn cael ei phrofi'n gywir o safbwynt Brexit, a sydd a gweledigaeth glir ynglyn a dyfodol Cymru i symud ymlaen a sefydlu ei hun fel prif blaid Cymru.  Mae'r cyfle yn un rhy dda - a phrin - i'w golli - ac os na fydd Plaid Cymru'n gwneud y mwyaf ohono, bydd hanes yn ei beirniadu'n hallt.  


Tuesday, September 13, 2016

Yr etholaethau newydd

Mae'r ffiniau yn wahanol i'r rhai a argymhellwyd y tro diwethaf, ond mae'r egwyddorion yn debyg iawn. Dwi heb gael cyfle i edrych yn rhy fanwl ar lle yn union mae'r ffiniau newydd yn syrthio, ond o edrych yn fras does yna ddim rheswm o gwbl i'r Blaid beidio ag o leiaf ddal eu tair sedd.

Ddim yn aml y byddaf yn angytuno efo fy mhlaid - a dwi'n derbyn y ddadl bod San Steffan efo hanes hir o ddisgrimineiddio yn erbyn Cymru o gymharu a'r Alban a Gogledd Iwerddon trwy roi pwerau mwy cyfyng iddi - ond yn gyffredinol dwi'n cytuno y dylai Cymru gael llai o aelodau seneddol.  Mae hyn yn rhannol oherwydd fy mod yn credu mai'r nifer delfrydol o aelodau San Steffan i Gymru ddylai fod sero, ac mae unrhyw gam i'r cyfeiriad hwnnw i'w groesawu.  
  


Ond mae hefyd yn ymwneud a thegwch sylfaenol.  Os ydi rhywun yn byw yn Wrecsam mae ganddo chwe gwleidydd proffesiynol yn ei gynrychioli - Aelod Seneddol, Aelod Cynulliad etholaethol a phedwar Aelod Cynulliad rhanbarthol.  Ychydig filltiroedd i fyny'r lon yng Nghaer mae mwy o etholwyr ar y gofrestr, ond un cynrychiolydd seneddol yn unig sydd gan trigolion y ddinas honno - yr Aelod Seneddol.  

Ac mae yna fater arall y dyliwn ei godi wrth gwrs - er bod unioni maint etholaethau yn creu tegwch ar un ystyr, mae'r gyfundrefn etholiadol ei hun yn sobor o anheg anheg yn y DU.  

Beth bynnag rydym yn ei feddwl o UKIP, mae'n sylfaenol anheg bod eu 3,900,000 pleidlais yn cynhyrchu un sedd, tra bod 99,000 yr SDLP yn cynhyrchu tair.  Mae'n sylfaenol anheg bod y Toriaid efo 330 sedd a mwyafrif llwyr ar 37% o'r bleidlais. Ni fydd y newidiadau hyn yn unioni'r sefyllfa yma - bydd yn hytrach yn debygol o'i gwneud yn waeth.  

Yn y pendraw system gyfrannol ydi'r unig ffordd o wneud etholiadau ym Mhrydain yn deg.  Ar hyn o bryd mae gennym un o'r systemau mwyaf anghynrychioladol yn y Byd.  Delio efo un agwedd gweddol gyfyng ar anhegwch y gyfundrefn mae'r newidiadau hyn - dydyn nhw ddim yn cyffwrdd a'r gwir anhegwch. 

Saturday, September 10, 2016

Sut i ennill hogan

Felly ymddengys bod Owen Smith wedi 'ennill' ei wraig Liz flynyddoedd maith yn ol tra'n ddisgybl ysgol yn y Bari.  Yn anffodus, wnaeth o ddim egluro sut enillwyd y gystadleuaeth eithriadol yma.  



Mae hyn yn anffodus oherwydd ei bod yn debygol iawn bod llawer o ddarllenwyr Blogmenai  eisiau gwybod sut mae'n bosibl i un person ennill person arall.  Waeth i mi heb a honni fy mod yn gwybod yr ateb i sicrwydd, ond mae gen i gyfres gyflawn o Bygones yn y stydi acw.  Mae'r cylchgrawn hwnnw'n arbenigo mewn arferion gwerin o'r gorffennol pell - a'r gorffennol ddim mor bell.  Felly - er mwyn cynnig gwasanaeth cyflawn ac effeithiol i ddarllenwyr Blogmenai, mi fyddseddais fy ffordd trwy'r job lot mewn ymgais i ddod o hyd i'r ateb.  

Beth bynnag, o chwilio'n ofalus dwi wedi dod o hyd i bedwar dull traddodiadol gwahanol o ennill hogan yn rhai o ardaloedd mwy anghysbell yr hen Sir Forgannwg.  Mae'n bosibl eu bod yn taflu goleuni ar sut enillodd Owen Smith ei wraig - neu mae'n bosibl nad ydynt yn gwneud hynny wrth gwrs.  Doedd yna ddim son am genod yn ennill hogiau gyda llaw.

Dull 1:

1). Mae'r hogiau yn edrych ar beth sydd ar gael ac yn dewis yr hogan maent eisiau ei hennill.
2).  Mae'r genod yn mynd i sefyll yn erbyn waliau gwahanol, ac mae'r hogiau yn hel mewn grwpiau tua deg llath oddi wrth yr hogan maent wedi ei dewis.
3). Mae'r hogiau yn cymryd eu tro i gicio pel droed at yr hogan.  Os ydynt yn ei tharo maent yn mynd ymlaen i'r rownd nesaf, os ydynt yn methu maent yn cael eu hanfon i ffwrdd i bwdu.
4).  Mae'r un peth yn digwydd eto - ac yn parhau tan mai un ciciwr yn unig sydd ar ol.  Fo sydd wedi ennill yr hogan.

Roedd y dull yma'n cael ei ystyried yn un goleuedig a blaengar oherwydd bod  yna elfen o ddewis i'r hogan .  Gallai geisio symud os nad oedd am i hogyn arbennig ei hennill, ond aros yn llonydd os oedd eisiau cael ei hennill.  

Mae'n amlwg yn fantais sylweddol gallu cicio pel yn syth pan ddefnyddir y dull  yma, ac mae rhai'n credu mai dyma'r eglurhad pam bod cymaint o beldroedwyr proffesiynol efo gwragedd neu gariadon del iawn.

Dull 2:

Fel uchod, gydag un gwahaniaeth arwyddocaol - teflir pel griced neu bel fas yn hytrach na chicio pel.  Mae pethau'n tueddu i weithio'n well os oes cit batio - helmed, pads, fisor i'r wyneb ac ati ar gael i'r hogan.  Ond mae pethau'n gweithio'n o lew yn absenoldeb cyfarpar felly.  

Mae rhai pobl yn dweud mai diffyg cit batio mewn ysgolion uwchradd ydi un o'r rhesymau pam nad ydi gwragedd cricedwyr proffesiynol yn tueddu i fod cyn ddeled a gwragedd peldroedwyr proffesiynol.

Dull 3:

Mae'r dull yma'n un tra gwahanol.  

1). I ddechrau mae'n rhaid i grwp o hogiau sydd heb ennill neb eto chwilio am yr holl genod sydd ar gael - hynny yw y rhai sydd heb gael eu hennill gan neb eto.  Mae hyn yn aml yn anodd oherwydd bod y genod i gyd ond y gwirionaf yn gwneud pob dim o fewn eu gallu i guddio.
2). Dewis hogan a'i rhoi mewn sach.  'Does dim ots pa hogan sy'n cael ei dewis - gofyn am wirfoddolwraig ydi'r ffordd decaf mae'n debyg.  Os nad oes neb yn ffansio teithio mewn sach, gellir mynd ati i orfodi'r genod i dorri pac o gardiau a gwobreuo'r un sydd yn cael y cerdyn uchaf trwy ei rhoi mewn sach.  
3). Mae pob hogyn yn cymryd tro i gario'r sach, ac mae'r un sydd efo'r enw o fod mwyaf gonest yn eu plith yn cofnodi'n ofalus lle mae'r sach yn cael ei gollwng oherwydd blinder yr hogyn.  Ar ol i pawb gael tro mae'r hogyn sydd wedi cario'r sach bellaf cyn ei gollwng yn cael y dewis cyntaf o hogan, mae'r un sydd wedi cario'r sach ail bellaf yn cael yr ail ddewis ac ati.

Yn naturiol ddigon roedd yna lawer o gwyno am y dull hwn oherwydd y gwaith caled a gallai coesau neu gefn yr hogyn fynd i frifo braidd.  Felly 'doedd o ddim yn agos mor boblogaidd a'r ddau ddull blaenorol.

Dull 4:

Mae angen sach ar gyfer hon hefyd, ond y tro yma mae'n rhaid wrth goeden a rhaff hefyd. 

1). Dewis hogan a'i rhoi mewn sach.
2). Clymu rhaff wrth geg y sach, a thaflu'r rhaff tros frigyn isel.
3). Mae pob hogyn yn halian y rhaff nes ei fod yn cyrraedd y brigyn - os ydi'r hogyn yn methu mae allan.  Mae'r gweddill yn mynd ymlaen i'r cymal nesaf o'r gem.  
4). Taflu'r rhaff tros frigyn uwch a halian unwaith eto.
5). Parhau i wneud hyn tan mai dim ond un hogyn sydd ar ol.  Fo sy'n ennill yr hogan.  

Un o'r problemau efo'r dull yma ydi'r perygl bod brigyn yn torri a'r sach yn syrthio.  Dydi o ddim ots mawr os ydi'r brigau yn isel, ond gallai codwm oddi ar frigyn uchel anafu'r hogan yn ddifrifol, neu hyd yn oed ei lladd. Doedd hyn ddim yn cael ei ystyried y. dderbyniol oherwydd y byddai tad yr hogan yn debygol o wylltio, neu ypsetio.  Byddai digwyddiad o'r fath hefyd yn gwneud yr hogan ddim gwerth ei hennill hefyd wrth gwrs.  O ganlyniad arferid anfon yr hogan i fyny'r goeden i brofi diogelwch y canghennau ar yr un egwyddor a'r arfer o orfodi aelodau o gatrawdau parashiwt i lapio eu parashiwt eu hunain cyn neidio.

Doedd y dull yma ddim yn boblogaidd iawn chwaith oherwydd yr holl gymhlethdodau oedd ynghlwm a fo.

Thursday, September 08, 2016

Ymddengys nad ydi Smith _ _

Ymddengys nad ydi Smith _ _

Mynediad hawdd - a dim mynediad

Dwi ar hyn o bryd tua 2,500 km i'r de o Ogledd Orllewin Cymru ar y ffin ogleddol rhwng Sbaen a Phortiwgal.  Mae'r ardal yn gyfoethog mewn bryngeiri Celtaidd - yn union fel Gogledd Orllewin Cymru.

Yr hyn sydd yn hynod chwithig ydi ei bod yn hawdd iawn cael mynediad iddynt yma, tra nad yw'n bosibl cael mynediad i gaer Dinas Dinorwig - 2km o lle cefais fy magu.

Gweler y stori'n llawn yma ac yma.

Wrth A Guarda yn agos at lan Afon Mino - y ffin rhwng Galicia a Phortiwgal. 



Dinas Dinorwig - Llanddeiniolen, Gwynedd



Monday, September 05, 2016

Pam na fydd y DU yn cael bargen dda wrth adael yr Undeb Ewropiaidd?

Cyn ein bod yn son am gyfri trydar Felix Aubel, efallai ei bod werth aros efo'r trydariad canlynol - nid am ei bod yn esiampl o hurtni Felix yn benodol - roedd yr ymgyrch Gadael - Farage, Gove, Johnson ac ati - yn defnyddio'r un ddadl trwy'r ymgyrch.


Rwan mae'r gred mai ymarferiad masnachol ydi'r Undeb Ewropiaidd yn bennaf i wledydd tir mawr Ewrop yn rhannol wir, ond yn arwynebol.  Iddyn nhw ffordd o wella diogelwch cenedlaethol ydi sicrhau cydlyniant masnachol - nid amcan ynddo'i hun.


I'r Almaen a'r gwledydd cyntaf i glosio at ei gilydd yn gyfansoddiadol ym mhumpdegau'r ganrif ddiwethaf, nid ystyriaethathau masnachol oedd yn gyrru pethau mewn gwirionedd, ond ystyriaethau oedd yn deillio o drawma hanner cyntaf yr Ugeinfed Ganrif yn Ewrop  - ymgais i rannu buddiannau er mwyn gwneud y rhyfeloedd oedd wedi rhwygo'r cyfandir am ganrifoedd lawer yn llai tebygol oedd hi.  

Er bod Prydain wedi bod mewn mwy o ryfeloedd na'r un gwlad arall, mae wedi dioddef llai oherwydd rhyfeloedd na'r rhan fwyaf o wledydd tir mawr Ewrop.  Mae'n fil o flynyddoedd ers i fyddin dramor lanio ac ymosod ar dir mawr Prydain ac i sofraniaeth genedlaethol (Seisnig) gael ei golli.  Mae gwledydd tir mawr Ewrop wedi hen arfer a byddinoedd tramor yn llifo tros eu ffiniau - a phob dim sy 'n deillio o hynny.  Penderfyniad masnachol oedd o i Brydain ymuno a'r Farchnad Gyffredin dri chwarter ffordd trwy'r ganrif ddiwethaf.  Nid dyna oedd prif gymhelliad yr Almaen a gwledydd eraill creiddiol Ewrop ugain mlynedd ynghynt.  

Mae'n deg dweud nad oedd yr Almaen mewn lle da yn y blynyddoedd wedi'r Ail Ryfel Byd.  Roedd tua 7.5 miliwn o Almaenwyr wedi eu lladd, roedd y rhan fwyaf o'u dinasoedd a'u trefi yn rwbel, cafodd cannoedd o filoedd o'u merched eu treisio - yn bennaf - er nad yn gyfangwbl - gan filwyr Sofietaidd, collwyd sofraniaeth am gyfnod, holltwyd y wlad yn ddau, a chafodd tros i 15 miliwn o bobl eu gorfodi o'u pentrefi a'u trefi yn Nwyrain yr Almaen a gwledydd Dwyrain Ewrop mewn ymarferiad fyddai'n cael ei alw'n buro ethnig ar raddfa anferthol petai'n digwydd heddiw.  Bu farw tua 2 filiwn o'r sawl a orfodwyd i symud.  Roedd asgwrn cefn y genedl wedi ei dorri.  

Roedd rhyfeloedd gwaedlyd iawn yn rhan o hanes yr Almaen - ac roeddynt yn mynd yn ol yn llawer pellach na rhyfeloedd byd y ganrif ddiwethaf.  Bu farw efallai ddeg miliwn o bobl yn y Rhyfel Deg Mlynedd ar Hugain - lwmp sylweddol o holl boblogaeth yr ardal rydym yn ei galw'n Almaen heddiw.  

Doedd yr Ail Ryfel Byd ddim mor erchyll i Ffrainc yn eironig oherwydd iddi golli'r rhyfel ar y cychwyn.  Ond roedd y Rhyfel Byd Cyntaf yn llawer mwy costus iddi na'r un gwlad arall.  Fel yr Almaen mae rhyfeloedd gwaedlyd a chostus iawn wedi bod yn rhan o'i phrofiad cenedlaethol am ganrifoedd.

Rwan, mae ein cyfeillion oedd yn dadlau tros adael Ewrop yn honni y bydd yr Almaen a Ffrainc yn fwy na pharod i roi cytundeb ffafriol i Brydain oherwydd bod y naill yn awyddus i werthu Mercs a Bimars yn ddi doll i ni, a bod y llall yn poeni ein bod am ddechrau yfed Black Stump yn lle Chateuneuf de Papes

Byddai hynny'n wir petaent yn gweld yr Undeb Ewropiaidd fel trefniant masnachol syml.   Ond dydyn nhw ddim.  Byddai gadael i'r DU ddewis yr elfennau o'r Undeb Ewropiaidd mae'n ei hoffi, a gwrthod y gweddill yn annog gwledydd eraill i adael yr Undeb Ewropiaidd - a phetai hynny'n digwydd byddai'n fygythiad tymor hir i ddiogelwch  y rhan fwyaf o wledydd tir mawr Ewrop.  

Dydi hynny ddim am ddigwydd.



.  

Sunday, September 04, 2016

Mae'n bryd i Felix Aubel gael cyfri trydar newydd

Dwi'n gwybod bod Lol wedi rhedeg stori ar anoddefgarwch cyfri Gweplyfr Felix Aubel - ond gan nad ydw i'n defnyddio'r cyfrwng 'dydw i ddim mewn sefyllfa i wneud sylw ar y mater.  Ond mae yna ambell i sylw hoffwn eu gwneud ar gyfri trydar y gweinidog  o Sir Gaerfyrddin.  

Fel rheol ail drydar y bydd Felix, er bod trydyriadau o lygad y ffynnon o bryd i'w gilydd.  Mae yna nifer ohonynt heddiw er enghraifft.  Mae'r rheini'n bennaf yn hysbysebion uniaith Saesneg i ymddangosiadau rhyfeddol o fynych ( i rhywun sydd erioed wedi ei ethol hyd yn oed ar gyngor plwyf) Felix ar y cyfryngau prif lic Cymraeg eu hiaith, ambell i sylw gwrth Ewropiaidd, cyfeiriad neu ddau at ddiddordebau Felix (rwdlan cwbl ddi dystiolaeth Andrew RT Davies ei fod yn 'teimlo' y byddai pobl Cymru'n fotio i gael gwared o'r Cynulliad, neu cred ymddangosiadol Felix  y byddai carnifal Notting Hill yn gyflafan oherwydd digwyddiad treisgar ar gychwyn y digwyddiad).  Ond mae'r llawer o'r ail drydar yn ein harwain at gynnyrch hyfryd cyfri trydar dyn o'r enw David Jones.  

Rwan, a dweud y gwir dwi'n gwybod dim byd o gwbl am David Jones ag eithrio'r hyn mae ei gyfri trydar yn ei ddatgelu. Mae ganddo enw  Cymreig, ond dydw i ddim yn gwybod os yw'n Gymro neu beidio.   Mae'n hoff o UKIP, mae ganddo nifer fawr o ddilynwyr - rhai ohonynt yn amlwg yn hynod hiliol, anoddefgar neu hollol boncyrs, mae'n rhyfeddol o gynhyrchiol o ran creu propoganda - y rhan fwyaf ohono'n ymwneud a'i gasineb tuag at yr Undeb Ewropiaidd, ei wrthwynebiad i fewnfudo i'r DU, ei gariad at genedlaetholdeb Prydeinllyd eithaf amrwd a chyntefig, a'i awydd i rwbio trwynau'r ochr a gollodd yn y refferendwm Ewrop yn y baw.  Wele isod rhai o'r trydyriadau mae Felix wedi eu hoffi cymaint mae wedi eu hail drydar.

 












Dwi'n gwybod nad ydi ail drydar yn gyfystyr a chytuno - weithiau bydd pobl yn ail drydar  pethau maent yn anghytuno'n llwyr a nhw.  Ond nid dyma a geir yma - mae'r ffordd mae David Jones a Felix Aubel yn gweld y byd yn weddol debyg, a does yna ddim rheswm i feddwl nad trydar stwff mae'n ei ystyried yn agos at y gwir di goll mae Felix.

O - bu bron i mi ag anghofio, bydd Felix hefyd yn trydar rhyw ychydig am ei fywyd a'i waith yn ogystal a'i ragfarnau.  Felly byddwn yn cael lluniau o Felix a'i gymar ar amrywiol ymweliadau bach digon diddorol ac annwyl yr olwg a lluniau / gwybodaeth am seremoniau crefyddol mae wedi eu gweinyddu - gwasanaethau, seremoniau bedyddio, priodasau ac ati.

Mae nifer o bwyntiau yn codi o hyn oll, dwi'n eu rhestru isod.

1). Mae Felix yn lwcus ei fod yn aelod o blaid cymharol oddefgar o ran hawliau ei haelodau i fynegi eu safbwyntiau yn hytrach na phlaid hollol anoddefgar megis y Blaid Lafur.   Mae'r blaid honno yn gwahardd pobl rhag pleidleisio yn yr etholiad arweinyddol am ddatgan llawer llai o gefnogaeth i bleidiau / grwpiau amgen.  Mae yna lawer o ail drydar Felix yn stwff sy'n canmol plaid wleidyddol arall - UKIP yn benodol.  

2). Mae'r cenedlaetholdeb Prydeinig amrwd, ethnig mae Felix a David Jones yn ei arddangos yn gwneud i sylwadau bach sniffi fel hyn am genedlaetholdeb pobl eraill ymddangos yn ddigri braidd:


3). Yn fwy difrifol mae'r cwestiwn o'r sylwadau sy'n ymddangos mewn ymateb i gwahanol drydyriadau David Jones - hwn er enghraifft:


Neu hwn - cyfeirio at bobl sy'n chwilio am loches mae Mr Brookfield.


Neu hwn:


Neu hwn:




Mae yna pob  math o sylwadau tebyg yn ymateb i drydariadau David Jones - mae'r cyfrif yn Fecca i eithafwyr Asgell Dde sy'n ymdrybaeddu mewn hate talk dyddiol.  Mae llawer o'r sylwadau yn ol pob tebyg yn anghyfreithlon.  Maent hefyd yn hynod niferus.

Rwan peidiwch a chamddeall - dydi Felix ddim yn defnyddio'r ieithwedd yma ar ei gyfri trydar, a dydi David Jones ddim yn defnyddio ieithwedd mwy ymfflamychol na'r hyn a ddefnyddir gan y Daily Mail, neu'r Daily Express (gan amlaf).  Mae David Jones fodd bynnag yn parhau i gynhyrchu ei drydariadau ymfflamychol er ei fod yn gwybod yn iawn ei fod yn annog ymateb hiliol, neu ymateb sy'n annog trais ac anoddefgarwch ar sail crefydd.  Mae Felix yntau yn parhau i gynhyrchu lincs i drydyriadau David Jones, er yr ymatebion eithafol a llawn casineb maent yn eu hannog.

Er fy mod yn ystyried llawer o ddaliadau Felix yn hynod anymunol ac anoddefgar, mae ganddo pob hawl i'w harddel - a byddwn yn amddiffyn ei hawl i arddel ei ddaliadau ffiaidd.  Byddwn hefyd yn amddiffyn ei hawl i gysylltu ei gyfri yn agos at un David Jones - er gwaetha'r sylwadau eithafol ac anghyfreithlon sy'n cael eu gwneud mewn ymateb i lawer o'i drydar.  Serch hynny dwi ddim yn meddwl ei bod yn briodol nag yn ddoeth iddo gynnwys trydariadau sy'n ymwneud a'r seremoniau crefyddol mae'n eu gweinyddu rhwng dwy linc sy'n arwain at sespit David Jones.  Petai'n cynnwys seremoni sy'n ymwneud a rhywun o fy nheulu fi ar y cyfrif trydar yma, dwi'n meddwl y byddwn yn chwydu.  

Mae'n bryd i Felix gael cyfri trydar arall - un i wyntyllu gwybodaeth am ei weithgareddau crefyddol a'i ymweliadau teuluol, a'r llall i gofnodi ei fflyrtio efo'r Dde eithafol.







Wednesday, August 31, 2016

Y cynllwyn gwirionaf erioed?

Os ydi pol ddoe yn agos at fod yn gywir, a bod Jeremy Corbyn am ennill yr etholiad arweinyddol o filltiroedd, mae'n debyg gen i mai cynllwyn y gwrthryfelwyr ydi un ymgeisiadau mwyaf pathetig o wirion erioed ar coup d'etat gwleidyddol.

Drannoeth y refferendwm roedd Llafur mewn lle cymharol dda o gymharu a'r Toriaid.  Roedd y rhan fwyaf o'u cefnogwyr yn siomedig, ond doedd yna ddim rheswm gwirioneddol i anobeithio.  Roedd yr aelodau etholedig i gyd (fwy neu lai) wedi bod ar yr un ochr o'r ddadl, roedd tua 2/3 o gefnogwyr Llafur wedi pleidleisio i aros (ffigwr tebyg i un y Blaid a'r SNP gyda llaw), roedd y Toriaid yn ddi arweinydd ac am waed ei gilydd ac roedd y pol piniwn a gyhoeddwyd yn syth wedi'r refferendwm yn awgrymu bod Llafur ar y blaen (o fymryn) am y tro cyntaf ers cyn etholiad 2015.

A dyma ni heddiw - ddim cymaint a hynny o wythnosau wedyn - efo'r Toriaid yn gymharol unedig a milltiroedd ar y blaen yn y polau a mwyafrif llethol aelodau seneddol Llafur wedi gwrthod gwneud yr hyn maent wedi ei ethol i'w wneud - gwrthwynebu'r Toriaid a gwrthwynebu eu harweinyddiaeth eu hunain yn lle hynny.  

Ac mae'r dyfodol yn edrych hyd yn oed yn fwy ansicr.  Bydd canran go lew o'r aelodau seneddol gwrthryfelgar mewn perygl o gael eu dad ddewis gan yr aelodaeth oherwydd eu hymddygiad, mae posibilrwydd go iawn y bydd y blaid yn hollti 'n ddau, neu dri neu fwy, bydd y Chwith yn cael ei gorfodi i dynhau ei gafael ar strwythurau mewnol y blaid i osgoi cael y shambyls yma'n flynyddol (mae hyn eisoes wedi cychwyn), ac mae llinellau ymosod y Toriaid ar Lafur mewn etholiadau sydd i ddod eisoes wedi eu llunio gan aelodau seneddol Llafur.  

Mae'r rhesymau am yr hyn ddigwyddodd yn eithaf clir.  Dydi'r aelodau seneddol a wrthryfelodd ddim yn deall Corbyn, a dydyn nhw ddim yn deall aelodaeth eu plaid eu hunain.  

Roedd y busnes o ymddiswyddo o'r cabinet a gorfodi pleidlais o ddiffyg hyder yn Corbyn yn ymgais i'w gwneud yn amhosibl iddo arwain yr wrthblaid yn effeithiol a'i orfodi i ymddiswyddo oherwydd hynny.  Mae sicrhau rheolaeth y Chwith tros y Blaid Lafur yn bwysicach i Corbyn nag ydi arwain yr wrthblaid yn effeithiol.  Fydd o ddim yn mynd i'r unman o'i wirfodd nes ei fod yn gwybod bod y rheolaeth hwnnw wedi ei sicrhau.  Bydd hyn yn digwydd yn gynt yn hytrach na'n hwyrach rwan.  

A doedd aelodaeth y Blaid Lafur - yn ei ffurf bresenol yn dilyn y mewnlifiad anferth o ddilynwyr y Chwith ehangach tros y flwyddyn diwethaf - erioed am bleidleisio yn erbyn Corbyn - yn sicr ddim os mai gwleidydd ail neu drydydd rheng sy'n ymddangos yn ddi waelod yw ei unig wrthwynebydd. 

Diolch byth nad fy mhroblem i ydi hon!




Tuesday, August 30, 2016

Cwestiwn bach diddorol

Mae'r cyfryngau i gyd yn erbyn Corbyn - gydag eithriad esoteric braidd y Morning Star.  Mae hyn yn wir am y teledu a'r radio yn ogystal a'r papurau.  Rydym yn ol ym mis Medi 2014 i raddau pan roedd adolygiadau'r papurau ar sianeli newyddion 24 awr y Bib yn cynnwys dau westai chwyrn (ac aml anwybodus) eu gwrthwynebiad i annibyniaeth i'r Alban, a chadeirydd oedd yn cytuno'n llwyr efo nhw.  Ond Corbyn yn hytrach nag annibyniaeth ydi testun y llif unochrog y tro hwn.

Mae yna sawl naratif gwrth Corbyn ar waith, ond y prif un yw ei fod yn gwbl anetholadwy - ac mae yna ddadl dealladwy bod hynny'n wir - er bod yna wrth ddadl hefyd.  

Rwan byddai rhywun yn deall pam y byddai'r Guardian neu'r Mirror yn gwrthwynebu'r dyn am y rheswm hwn.  Maen nhw am weld llywodraeth Lafur cyn gynted a phosibl.  Ond mae tua tri chwarter y papurau newydd yn cefnogi'r Toriaid.  Os ydynt mewn gwirionedd yn credu bod Corbyn yn anetholadwy, byddai rhywun yn dychmygu y byddai ei gael yn arweinydd Llafur yn 2020 yn rhywbeth i'w groesawu'n fawr o'u safbwynt nhw.  Ond dydyn nhw ddim yn ei groesawu - maent yn ymateb i'r syniad o barhad yn arweinyddiaeth y dyn efo gwrthwynebiad sy'n ymylu ar yr hysteraidd a dagreuol.

Tybed pam?

Dewch o hyd i'r gyllell

Rwyf wrth gwrs yn ymwybodol bod rhai o ddarllenwyr Blogmenai mewn oed mawr, a thra bod yna anfanteision amlwg i henaint mae yna fanteision hefyd.  Un o'r rheiny ydy eich bod yn cofio pethau nad ydi'r rhan fwyaf o bobl eraill yn eu cofio.  Er enghraifft dyna i chi'r cystadlaethau hynny arferai ymddangos mewn papurau newydd - 'Dewch o hyd i'r bel' neu Spot the ball.

Roedd y gem yn syml yn y bon - byddai llun o olygfa o gem beldroed yn ymddangos yn y papur ond gyda'r bel wedi ei chuddio.  Byddai'r cystadleuwyr yn rhoi croes ar ble bynnag roeddynt yn meddwl y dylai'r bel fod, a byddai pwy bynnag oedd agosaf at ddewis y lleoliad cywir yn ennill gwobr - ac weithiau un go fawr.

Beth bynnag, roeddwn yn rhyw feddwl y byddai'n syniad cael cystadleuaeth debyg ar Flogmenai - 'Dewch o hyd i'r gyllell'.  Mae'r gem yn debyg iawn i 'Dewch o hyd i'r bel' ond efo un addasiad bach.  Chwilio am gyllell ac nid pel mae'r cystadleuwyr.  

Llun o rai o Lafurwyr ifanc Arfon yn cwrdd ag arweinydd eu plaid yn Llandudno y llynedd sydd isod.  Ymddengys bod rhai ohonynt o'r farn ei fod yn gwbl anaddas i arwain ei blaid, ac maen nhw eisiau cael gwared ohono asap.  Felly eich tasg chi - os ydych am gymryd rhan yn y gystadleuaeth - ydi rhoi croes ar lle'r ydych yn meddwl mae'r gyllell.  

Pob lwc.


Monday, August 29, 2016

Dydi'r fan hyn ddim yn lle da i fod

Bydd yr etholiadau nesaf yn cael eu cynnal ym mis Mai - etholiadau cyngor fydd y rheiny.  Cymaint yr anhrefn mae'r gwrthryfelwyr oddi mewn y Blaid Lafur wedi ei achosi i'w plaid fel nad ydym ni'n gwybod sawl fersiwn o'r Blaid Lafur fydd yn bodoli erbyn hynny.  Gallai fod yn chwech - dwy yng Nghymru, dwy yn Lloegr a dwy yn yr Alban - neu gallai fod yn llai na hynny.  Yr hyn sy'n sicr ydi os mai Corbyn sy'n ennill - ac mae hynny'n debygol iawn er bod pob papur o'r Telegraph i'r Guardian wedi bod yn lladd arno, a bod y Pwyllgor Gwaith Cenedlaethol wedi bod yn atal ei gefnogwyr rhag pleidleisio - bydd yn anodd iawn i'r aelodau seneddol gwrthryfelgar aros.  Mae'r hyn sydd wedi ei wneud, wedi ei wneud, a bydd yr hyn sydd wedi ei ddweud am gaei ailadrodd hyd at syrffed mewn propoganda etholiadol Toriaidd tra bydd Corbyn yn arwain.  



Mae yna bosibilrwydd cymharol fychan y bydd Corbyn yn colli - ond byddai hollt yn dal yn bosibilrwydd cryf - yn enwedig felly os y byddai yna deimlad ei fod wedi colli oherwydd twyll a jerimandro.  

Beth felly fyddai'n digwydd petai Llafur tros y DU yn hollti'n ddwy blaid tros y DU?  Wel, petai cefnogaeth Llafur yn aros tua 2:1 efo pwy bynnag fydd yn arwain Llafur gyda'r gweddill yn mynd efo'r blaid newydd, a bod y polau piniwn yn aros lle maen nhw rwan, byddai Llafur yn coll tua 70 sedd tros y DU.  Byddai hyn yn eu gadael efo tua 160 sedd a byddai'r Toriaid efo tua 390.   Y seddi fyddai'n syrthio yng Nghymru ydi'r ddwy sedd Casnewydd, Ynys Mon, Alyn a Glannau Dyfrdwy, Delyn, De Clwyd, Wrecsam a Phen y Bont.  Byddai Gorllewin a De Caerdydd, Gorllewin Abertawe, Torfaen a Llanelli hefyd o dan gryn fygythiad.  Byddai'r gyflafan yn llawer gwaeth mewn etholiad Cynulliad gyda bron i'r cwbl o'r seddi uniongyrchol yn cwympo.

Mae yna, fodd bynnag gymhlethdodau ychwanegol.  Y mwyaf amlwg wrth gwrs ydi bod y Comisiwn Ffiniau ar fin cyhoeddi eu newidiadau i'r etholaethau - ac mae'r rheiny yn siwr o gael mwy o effaith ar Lafur na neb arall.  Gallai'r 160 droi'n llai na 130 yn hawdd iawn.  

Cymhlethdod arall sy'n cael ei greu gan y newid ffiniau ydi y bydd yn gwneud hollt yn fwy tebygol.  Bydd rhaid i fwyafrif llethol yr aelodau seneddol gystadlu am y seddi newydd fydd yn ymddangos o'r ad drefnu mawr, a bydd aelodau cyffredin yn yr etholaethau'n flin iawn efo'r gwrthryfelwyr am achosi'r fath lanast oddi mewn i 'r Blaid Lafur ers Brexit - cyfnod lle dylai'r blaid fod wedi mynd ati i fanteisio ar y  rhaniadau twfn oddi mewn i'r Blaid Geidwadol.  Bydd y bygythiad o golli enwebiaethau yn cynyddu'r demtasiwn i dorri'n glir yn sylweddol. 

Ac mae hi'n mynd yn fwy cymhleth eto.  Dydan ni ddim yn siwr faint o bleidiau Llafur fydd gennym ni.  Mae Carwyn Jones wedi aros yn gymharol glir o bethau - ac mae'n debyg nad oedd hynny'n beth hawdd iddo i'w wneud.  Mae'n debyg mai'r rheswm am hynny ydi ei fod yn gobeitjio osgoi hollt yn y blaid yng Nghymru, hyd yn oed os ydi hi 'n hollti yn Lloegr.  O bosibl bydd yn llwyddo - ond bydd y newidiadau yn y ffiniau yn brathu'n ddyfnach yng Nghymru nag yn Lloegr.

Dydi Kezia Dugdale yn yr Alban heb fod mor ofalus, ac mae hi wedi bod yn llafar iawn ei chefnogaeth i Owen Smith.  Gallwn gymryd y bydd cefnogwyr Corbyn am ei gwaed drannoeth a datganiad - ac o ystyried canlyniadau etholiad Holyrood, dydi ei sefyllfa ddim yn gryf.  Un cymhlethdod bach yma ydi bod son bod dilynwyr Corbyn yn yr Alban o blaid torri cysylltiad yn llwyr efo'r blaid yn Lloegr, tra nad ydi Dugdale am wneud hynny.  

Ac mae yna bosibilrwydd arall - mae'r Lib Dems ar hyn o bryd yn blaid sydd heb aelodau seneddol, a gallai'r gwrthryfelwyr yn hawdd fod yn aelodau seneddol sydd heb blaid maes o law  _ _ .

Saturday, August 27, 2016

Owen Smith a mewnfudo

Fydda i ddim yn canmol WalesOnline yn aml iawn, ond mae'n debyg y dylid gwneud hynny mewn perthynas a'r stori yma.

Yn y bon mae'r stori yn nodi bod sylwadau Owen Smith - bod pwysau mawr ar y gwasanaeth addysg yn Rhondda Cynon Taf oherwydd pobl sy'n chwilio am loches wedi symud yno - yn gwbl groes i'r ffeithiau.
  • Mae yna 476 lle gwag yn ysgolion cynradd RCT.
  • Mae yna 715 lle gwag yn ysgolion uwchradd RCT.
  • Mae fwy neu lai pawb yn cael mynd i ysgol o'u dewis.
  • 2.1% yn unig o drigolion Rhondda Cynon Taf sydd wedi eu geni y tu allan i'r DU - un o'r ffigyrau isaf yn y DU. 
  • Mae'r niferoedd o bobl o wledydd eraill yn yr ardal yn gostwng.
  • Mae'n debyg mai 18 o bobl sy 'n chwilio am loches sydd wedi symud i'r ardal ers diwedd y gwanwyn.  Mae poblogaeth RCT yn anferth - yr ail sir mwyaf poblog yng Nghymru.
Felly er gwaethaf ei honiadau ei fod yn adain Chwith ac union yr un peth a Jeremy Corbyn yn y bon (ond nad yw'n dioddef o afiechyd meddwl a'i fod felly 'n etholadwy)  mae'n gor ddweud yn hysteraidd - fel y Daily Express, Nigel Farage, neu Felix Aubel - pan mae'n trafod mewnfudo.




Friday, August 26, 2016

Cywiriad bach

Dwi'n gwybod bod cynghorydd yn ymddiswyddo o'r grwp Llafur ar Gyngor Caerdydd yn ddigwyddiad eithriadol o gyffredin, ond mae'r Bib yn gor wneud pethau braidd yn yr adroddiad isod.  

Ward yng Nghasnewydd ydi St Julians, a chynghorydd yn y ddinas honno ydi Rhys Hutchings.


Thursday, August 25, 2016

Wednesday, August 24, 2016

Y broblem efo prynu cath mewn sach

Sylw sydd gen i heddiw am y trydariad yma gan arweinydd Llafur ar Gyngor Gwynedd, Sion Jones.



Rwan mae yna 8 cynghorydd annibynnol yn Arfon - Lesley Day, Trevor Edwards, Jean Forsyth, Eric Jones, Dilwyn Lloyd, Roy Owen, Nigel Pickavance ac Elfed Williams. Gallai un - neu ar goblyn o bwsh ddau o'r rhain fod yn Llafurwyr cudd.  Mae'r lleill naill ai yn annibynnol go iawn neu'n nes o lawer at bleidiau neu grwpiau eraill nag ydynt at Lafur.  Hyd y gwelaf i mae wyth neu naw o'r deuddeg arall felly yn Llafurwyr cudd - os ydi syms Sion yn gywir, ac mae'r rheiny yn cynrychioli wardiau ym Meirion / Dwyfor.
  





Does gen i ddim rheswm i gredu bod yr hyn mae Sion yn ei ddweud yn gamarweiniol - mae ganddo fynediad i restrau aelodaeth Llafur yng Ngwynedd ac i'w data canfasio a does yna ddim mantais etholiadol i'w ennill o gamarwain yn yr achos yma.  Ond mae'r sylw yn crisialu'r broblem efo pleidleisio i ymgeiswyr annibynnol - mae'n weithred sydd braidd yn debyg i brynu cath mewn sach - dydych chi ddim yn gwybod beth ydych yn ei gael.  

Mae'n chwerthinllyd bod ardal fel Meirion Dwyfor - 12% o'r bleidlais gafodd Llafur yn etholiad y Cynulliad eleni, ac 13.5% oedd eu pleidlais yn etholiad San Steffan y llynedd - yn ethol nifer fawr o Lafurwyr cudd.

Monday, August 22, 2016

Ffraeo mewnol UKIP a Llafur - y diweddaraf

Mi fydd darllenwyr Blogmenai yn ymwybodol bod UKIP a'r Blaid Lafur wedi penderfynu treulio'r haf yn ffraeo.  Mae'r rheswm tros y ffraeo yn y bon yn debyg yn y ddau achos - mae'n ymwneud a phwy sy'n rhedeg y sioe.  Ond fel yn achos pob honglar o ffrae - mae'r ffraeo yma wedi esgor ar pob math o fan ffraeo - cymaint felly nes ei gwneud yn nesaf peth i amhosibl i gadw i fyny.  Ond nac ofnwch - mae Blogmenai yma i gadw llygad ar bethau i chi ac yn eich cadw yn y pictiwr ynglyn a rhywfaint o'r ffraeo cyfredol.  

Llafur:

Bod rhai aelodau o'r Blaid Lafur yn honni bod arweinydd Llafur yn euog o wahaniaethu hiliol.


Bod rhai o swyddogion cyflogedig Llafur yn cwyno eu bod am gael eu diswyddo wedi'r etholiad arweinyddol.  Roeddwn i wedi deall mai gwaith y swyddogion cyflodedig oedd bwlio'r aelodau etholedig yn hytrach na'r ffordd arall - ond stori arall ydi honno.  




Bod rhai o gefnogwyr Smith yn ystyried bod maer Llundain yn bwysicach na Phrif Weinidog Cymru - tra bod eraill yn anghytuno.


UKIP: