Yn ei flogiad diweddaraf ynglyn a'r materion hynod bwysig o'i ddyfodol gwleidyddol ei hun a dyfodol ei etholaeth mae aelod seneddol Trefaldwyn, Glyn Davies yn honni fel a ganlyn:
If the new boundaries are adopted, the historic seat of Montgomeryshire would be ripped asunder, with the bits cast upon the four winds. My view is that parliamentary democracy as we understand it would be obliterated in mid-Wales.
Mae'n honni - o ddifri ymddengys - y byddai democratiaeth seneddol yn cael ei daflu i'r pedwar gwynt petai ffiniau ei etholaeth yn cael eu newid. Er eglurder, dim ond dwy etholaeth yng Nghymru sydd heb newid o gwbl yn ystod eu hanes - etholaeth Glyn ac Ynys Mon. Mae ffiniau Ceredigion bellach yn cyd fynd a'r hen ffiniau sirol, ond cafwyd newidiadau yno yn y gorffennol cymharol agos.
Mae pob etholaeth arall yng Nghymru - a dwi'n meddwl fy mod yn gywir i nodi - pob un arall ag eithrio un yng ngweddill y DU wedi cael eu newid yn y gorffennol - y rhan fwyaf ohonynt dro ar ol tro ar ol tro ar ol tro. Mae democratiaeth seneddol wedi goroesi'r newidiadau hyn ym mhob man arall - ond byddai'n cael ei 'ddifa' yn Nhrefaldwyn.
Mae gen i ofn bod Glyn yn creu dadl chwerthinllyd a hysteraidd er mwyn galluogi iddo bleidleisio er ei fudd ei hun - ond yn erbyn budd ei blaid. Anhygoel.
Showing posts with label Comisiwn Ffiniau. Show all posts
Showing posts with label Comisiwn Ffiniau. Show all posts
Sunday, September 16, 2012
Thursday, August 16, 2012
Pwy ydi'r 6?
Yn ol Sam Coates o'r Times mae chwech o'r wyth AS Toriaidd yng Nghymru yn bwriadu pleidleisio yn erbyn newid y ffiniau etholaethol.
Unrhyw un eisiau bwrw amcan pwy ydi'r chwech?
Unrhyw un eisiau bwrw amcan pwy ydi'r chwech?
Sunday, January 29, 2012
Ffiniau etholiadol - y pledio arbennig -rhan 1
Mae Blogmenai wedi mynegi cefnogaeth yn y gorffennol i gynlluniau llywodraeth y DU i leihau'r nifer o aelodau seneddol Cymreig o 40 i 30. 'Does yna ddim cyfiawnhad o unrhyw fath tros barhau a threfn sy'n gor gynrychioli Cymru i raddau sylweddol, iawn mewn oes lle mae pawb yn y wlad hefyd yn cael ei gynrychioli gan bump aelod Cynulliad - pedwar o rai rhanbarthol ac un etholaethol.
Yn anffodus 'does yna ddim ffordd dwt o wneud y gyfundrefn yn fwy teg, ac felly mae'n rhaid derbyn bod rhai o'r etholaethau am fod yn anghyfarwydd ac anhylaw. Mae'r blog hefyd wedi darogan y bydd yna cryn dipyn o chwarae ar hyn gyda gwleidyddion a phleidiau yn gwneud rhyw achos neu'i gilydd i amddiffyn eu buddiannau eu hunain.
Glyn Davies sydd wrthi y tro hwn yn awgrymu y dylai Canolbarth Cymru gael ystyriaeth arbennig. Trwy gyd ddigwyddiad mae etholaeth Glyn Davies yng Nghanolbarth Cymru.
Yn anffodus 'does yna ddim ffordd dwt o wneud y gyfundrefn yn fwy teg, ac felly mae'n rhaid derbyn bod rhai o'r etholaethau am fod yn anghyfarwydd ac anhylaw. Mae'r blog hefyd wedi darogan y bydd yna cryn dipyn o chwarae ar hyn gyda gwleidyddion a phleidiau yn gwneud rhyw achos neu'i gilydd i amddiffyn eu buddiannau eu hunain.
Glyn Davies sydd wrthi y tro hwn yn awgrymu y dylai Canolbarth Cymru gael ystyriaeth arbennig. Trwy gyd ddigwyddiad mae etholaeth Glyn Davies yng Nghanolbarth Cymru.
Tuesday, January 17, 2012
Argymhellion y Comisiwn Ffiniau - rhan 2
Reit, beth am gael cip ar y Gymru Gymraeg? – neu’r Gymru gymharol Gymraeg a bod yn fanwl gywir.
Yr etholaeth fwyaf hawdd i’w galw ydi Gwynedd. Mae’r Comisiwn wedi tynnu tua ugain mil o etholwyr o Ddwyrain Arfon a’u rhoi yn yr un etholaeth a Mon, tra’n cyfuno gweddill Arfon efo Meirion Dwyfor ynghyd a 4,000 o etholwyr o Ogledd Orllewin Powys a 5,500 o waelod Dyffryn Conwy. Mae’r sedd yma yn cynnwys nifer sylweddol o Gymry Cymraeg, ac mae’r rhan fwyaf o’r wardiau o Gonwy a Gwynedd efo hen hanes o bleidleisio i’r Blaid ar pob lefel. Mae hyd yn oed y wardiau o Bowys yn rhai eithaf Cymraeg o ran iaith, a gall y Blaid ddisgwyl gwneud yn dda yn y rhain – rwan eu bod mewn etholaeth enilladwy. Bydd y Blaid yn ennill yn hawdd yma.
Menai / Ynys Mon: Cyfunir Dwyrain Arfon, Ynys Mon ynghyd a dwy ward o ardal Llanfairfechan yng Nghonwy. ‘Dydi’r newidiadau ddim yn sylfaenol newid y cydbwysedd rhwng Llafur a’r Blaid yn Ynys Mon, ond mae’r bleidlais Doriaidd yn sylweddol is yn y wardiau tir mawr nag ydynt ar Ynys Mon – yn arbennig felly y tu allan i Fangor. O ganlyniad mae’r etholaeth newydd yn parhau i fod yn un ymylol rhwng Llafur a’r Blaid, gyda goruwchafiaeth bach i Lafur. Serch hynny mae unrhyw obaith oedd gan y Toriaid yn Ynys Mon yn cael ei ddiffodd i pob pwrpas. Yr her i’r Blaid fydd argyhoeddi’r bleidlais wrth Lafur ym Mon mai’r Blaid a’r Blaid yn unig sy’n gallu curo Llafur. Mae’r ffaith bod y canfyddiad yna’n digwydd bod yn wir yn gwneud yr her honno yn haws i’w gweithredu.
Ceredigion / Gogledd Penfro: Ychwanegir 1,700 o etholwyr o Gaerfyrddin a 17,000 o Ogledd Penfro at Ceredigion. Mae’r Lib Dems a’r Blaid yn gryf yng Ngheredigion, ond yn wanach yng Ngogledd Penfro. ‘Dydw i ddim yn meddwl bod yr ychwanegiadau yn newid y cydbwysedd llawer iawn. Cyn belled a bod y Blaid yn dod o hyd i ymgeisydd cryf byddant yn gwneud yn well nag y gwnaethant yn 2010 – ond bydd cael gwared o holl fwyafrif Mark Williams yn anodd mewn un etholiad. Serch hynny mae digon o le i fod yn obeithiol - llwyddwyd i wneud rhywbeth mwy anisgwyl o lawer yn ol yn 1992 ar ffiniau digon tebyg i’r rhain, pan ddaeth Cynog Dafis o’r pedwerydd safle i’r cyntaf.
Llanelli: Mae tua 19,000 o etholwyr yn dod at Lanelli o etholaeth Gwyr. Mae hyn yn gwneud etholaeth ymylol Llanelli yn llawer saffach i Lafur.
Caerfyrddin: Ffurfir yr etholaeth yma o Ddwyrain Caerfyrddin / Dinefwr a’r ardal o Gaerfyrddin oedd yn Ne Caerfyrddin / Dinefwr. Ar bapur mae’r newid yma yn creu sedd weddol ymylol rhwng y Blaid, Llafur a’r Toriaid gyda’r Blaid 1,000 – 1,500 ar y blaen. Byddwn yn disgwyl i’r oruwchafiaeth fod yn uwch na hynny pan ddaw’r etholiad fodd bynnag. Mae pleidlais y Blaid yn gyffredinol gryf yn rhan Dwyreiniol yr etholaeth newydd, ac mae hefyd yn uchel yng Ngorllewin Caerfyrddin ar pob lefel ag eithrio un San Steffan – ac mae’n debyg mai pleidleisio tactegol sy’n gyfrifol am y bleidlais is yn yr etholiadau hynny. Bydd yr etholaeth newydd yn cael gwared o’r angen i Bleidwyr bleidleisio yn dactegol, a byddwn yn disgwyl goruwchafiaeth o 3,000+ i’r Blaid.
Yr etholaeth fwyaf hawdd i’w galw ydi Gwynedd. Mae’r Comisiwn wedi tynnu tua ugain mil o etholwyr o Ddwyrain Arfon a’u rhoi yn yr un etholaeth a Mon, tra’n cyfuno gweddill Arfon efo Meirion Dwyfor ynghyd a 4,000 o etholwyr o Ogledd Orllewin Powys a 5,500 o waelod Dyffryn Conwy. Mae’r sedd yma yn cynnwys nifer sylweddol o Gymry Cymraeg, ac mae’r rhan fwyaf o’r wardiau o Gonwy a Gwynedd efo hen hanes o bleidleisio i’r Blaid ar pob lefel. Mae hyd yn oed y wardiau o Bowys yn rhai eithaf Cymraeg o ran iaith, a gall y Blaid ddisgwyl gwneud yn dda yn y rhain – rwan eu bod mewn etholaeth enilladwy. Bydd y Blaid yn ennill yn hawdd yma.
Menai / Ynys Mon: Cyfunir Dwyrain Arfon, Ynys Mon ynghyd a dwy ward o ardal Llanfairfechan yng Nghonwy. ‘Dydi’r newidiadau ddim yn sylfaenol newid y cydbwysedd rhwng Llafur a’r Blaid yn Ynys Mon, ond mae’r bleidlais Doriaidd yn sylweddol is yn y wardiau tir mawr nag ydynt ar Ynys Mon – yn arbennig felly y tu allan i Fangor. O ganlyniad mae’r etholaeth newydd yn parhau i fod yn un ymylol rhwng Llafur a’r Blaid, gyda goruwchafiaeth bach i Lafur. Serch hynny mae unrhyw obaith oedd gan y Toriaid yn Ynys Mon yn cael ei ddiffodd i pob pwrpas. Yr her i’r Blaid fydd argyhoeddi’r bleidlais wrth Lafur ym Mon mai’r Blaid a’r Blaid yn unig sy’n gallu curo Llafur. Mae’r ffaith bod y canfyddiad yna’n digwydd bod yn wir yn gwneud yr her honno yn haws i’w gweithredu.
Ceredigion / Gogledd Penfro: Ychwanegir 1,700 o etholwyr o Gaerfyrddin a 17,000 o Ogledd Penfro at Ceredigion. Mae’r Lib Dems a’r Blaid yn gryf yng Ngheredigion, ond yn wanach yng Ngogledd Penfro. ‘Dydw i ddim yn meddwl bod yr ychwanegiadau yn newid y cydbwysedd llawer iawn. Cyn belled a bod y Blaid yn dod o hyd i ymgeisydd cryf byddant yn gwneud yn well nag y gwnaethant yn 2010 – ond bydd cael gwared o holl fwyafrif Mark Williams yn anodd mewn un etholiad. Serch hynny mae digon o le i fod yn obeithiol - llwyddwyd i wneud rhywbeth mwy anisgwyl o lawer yn ol yn 1992 ar ffiniau digon tebyg i’r rhain, pan ddaeth Cynog Dafis o’r pedwerydd safle i’r cyntaf.
Llanelli: Mae tua 19,000 o etholwyr yn dod at Lanelli o etholaeth Gwyr. Mae hyn yn gwneud etholaeth ymylol Llanelli yn llawer saffach i Lafur.
Caerfyrddin: Ffurfir yr etholaeth yma o Ddwyrain Caerfyrddin / Dinefwr a’r ardal o Gaerfyrddin oedd yn Ne Caerfyrddin / Dinefwr. Ar bapur mae’r newid yma yn creu sedd weddol ymylol rhwng y Blaid, Llafur a’r Toriaid gyda’r Blaid 1,000 – 1,500 ar y blaen. Byddwn yn disgwyl i’r oruwchafiaeth fod yn uwch na hynny pan ddaw’r etholiad fodd bynnag. Mae pleidlais y Blaid yn gyffredinol gryf yn rhan Dwyreiniol yr etholaeth newydd, ac mae hefyd yn uchel yng Ngorllewin Caerfyrddin ar pob lefel ag eithrio un San Steffan – ac mae’n debyg mai pleidleisio tactegol sy’n gyfrifol am y bleidlais is yn yr etholiadau hynny. Bydd yr etholaeth newydd yn cael gwared o’r angen i Bleidwyr bleidleisio yn dactegol, a byddwn yn disgwyl goruwchafiaeth o 3,000+ i’r Blaid.
Wednesday, January 11, 2012
Argymhellion y Comisiwn Ffiniau rhan 2 - ardal Caerdydd
Ar ol dweud na fyddwn yn crenshan unrhyw ffigyrau am sbel ‘dwi wedi dod o hyd i funud neu ddau ac wedi dechrau pethau trwy edrych ar ardal Caerdydd. Mae’n rhaid i mi ddweud bod yr hyn wnaeth y Comisiwn yn gwbl anisgwyl i mi. Y peth naturiol i’w wneud fyddai rhoi’r ardal o gwmpas Penarth efo Bro Morgannwg, a cherfio tair etholaeth allan o Gaerdydd ei hun. Mynd i’r Gogledd wnaeth y Comisiwn a chymryd lwmp o Ogledd y ddinas a’i osod efo Caerffili, a gadael Penarth efo Caerdydd. Mae’r penderfyniad yma’n debygol o fod yn arwyddocaol.
Mi wnawn ni ddechrau efo’r rhai hawdd.
Bro Morgannwg: Ychydig iawn o newid sydd yma gyda tua 3,500 o etholwyr (Ceidwadol yn bennaf)yn cael eu hychwanegu o Dde Caerdydd / Penarth. Go brin y bydd Mr Cairns yn colli llawer o gwsg.
Gorllewin Caerdydd: Ychydig o newid yma hefyd. 6,000 o etholwyr yn dod i mewn o ardal o Bontypridd sydd a hanes o fotio i’r Blaid mewn etholiadau lleol. Beth bynnag, fydd Kevin Brennan ddim yn poeni llawer iawn chwaith.
Caerffili Gogledd / Caerdydd: Daw ychydig tros hanner etholwyr yr etholaeth newydd o Ogledd Caerdydd tra bod y gweddill yn dod o Dde Caerffili. Mae’r mwyafrif Llafur yng Nghaerffili yn llawer uwch nag un y Toriaid yng Ngogledd Caerdydd, a nhw sy’n debygol o ennill. Ond dydan ni ddim yn son am un o fwyafrifoedd anferth traddodiadol y Cymoedd yma.
Canol Caerdydd / Penarth: Mae’r newid yma yn sylweddol iawn. Mae 28,000 o’r etholwyr yn cael eu symud i’r etholaeth newydd yn Nwyrain Caerdydd, tra bod tua 36,000 yn dod o Dde Caerdydd / Penarth i gymryd eu lle. Daw tua 18,000 o’r rhain o ardal Penarth. Pleidleiswyr Toriaidd ydi’r rhan fwyaf o’r rhain, tra bod mwyafrif y gweddill yn bleidleiswyr Llafur. Mae’r Lib Dems yn wan iawn yn yr ardal. Daw’r gweddill o ardaloedd Grange Town a Butetown yn Ne Caerdydd. Er bod y Lib Dems yn gryfach yma ‘does yna ddim yn agos digon o bleidleiswyr Lib Dem i’w digolledu am y colledion i Ddwyrain Caerdydd. Mi fyddai’r etholaeth yma yn weddol ymylol rhwng y tair plaid unoliaethol o dan amodau etholiad cyffredinol 2010, gyda Llafur yn dod yn gyntaf o drwch blewyn efo'r Lib Dems yn ail.. Yn yr amgylchiadau presenol byddwn yn disgwyl i Lafur ennill gyda’r Toriaid yn dod yn ail.
Dwyrain Caerdydd: Mae hon wedi ei naddu allan o Ogledd Caerdydd (16,000), Canol Caerdydd (29,000) a De Caerdydd (26,000). Mae'n un anodd – mae’r Lib Dems yn gryf iawn yn yr ardaloedd sydd wedi eu tynnu o Ganol Caerdydd, y Toriaid yn gryf yn yr ardaloedd o’r Gogledd a Llafur hwythau yn gryf yn y De. Mae'n debyg (ond ddim yn sicr) mai Llafur fyddai wedi ennill yn 2010 - gyda'r Lib Dems a'r Toriaid yn weddol agos atynt. O dan amgylchiadau presenol byddwn yn disgwyl i Lafur gymryd digon o bleidleisiau’r Lib Dems i roi’r oruwchafiaeth yn haws iddynt, ond mae hon am fod yn etholaeth ymylol iawn yn yr hir dymor.
Argymhellion y Comisiwn Ffiniau - rhan 1
CMae hi'n brysur iawn arna i ar hyn o bryd, felly wna i ddim ymateb yn fanwl i'r newidiadau posibl yn y ffiniau etholaethol a gyhoeddwyd ddoe - er y byddaf yn dychwelyd at y mater sawl gwaith maes o law. Mae yna gryn dipyn o grenshan ffigyrau i'w wneud cyn hynny. Un neu ddau o sylwadau brysiog serch hynny:
Yn gyntaf 'dwi'n croesawu'r newidiadau - mae Cymru wedi ei gor gynrychioli yn San Steffan a 'does yna ddim dadl tros barhau a hynny - yn arbennig felly ag ystyried ein bod i gyd wedi ein cynrychioli yn y Cynulliad beth bynnag.
Yn ail fyddwn i ddim yn cymryd mymryn o sylw o'r 'pledio arbennig' y byddwn yn sicr o'i glywed tros yr wythnosau nesaf. Mae'r elfen o degwch o ran niferoedd sy'n cael ei greu yn siwr o greu unedau anhylaw - 'does yna ddim ffordd o osgoi hynny. Nonsens ydi'r ddadl bod rhai o etholaethau Cymru yn fawr iawn. 'Dydyn nhw ond yn fawr wrth ymyl rhai Lloegr - gwlad sydd efo dwysedd poblogaeth gyda'r uchaf yn y Byd. Dau seneddwr sydd gan Alaska - mae arwynebedd y dalaith yn 663,268 milltir sgwar. Mae hyn tua 83 gwaith arwynebedd Cymru gyfan. Fyddwn i ddim yn poeni llawer am Ynys Mon chwaith - dydi hi ddim yn ynys yn yr un ystyr a Shetland neu'r Isle of Wight - gellir croesi iddi mewn ychydig funudau ar hyd pontydd ar yr A5 a'r A55. Yn wir mae Bangor yn cymryd ei le'n naturiol efo Ynys Mon - yn y ddinas honno mae llawer o drigolion yr ynys yn siopa a gweithio.
Yn drydydd - ag edrych yn frysiog ar bethau - gallai'r newidiadau fod yn llawer, llawer gwaeth i Blaid Cymru. Creir etholaeth cwbl ddiogel wedi ei chanoli ar Wynedd, ac un arall lle mae'r Blaid yn ffefryn clir yng Nghaerfyrddin. Mae yna gyfle da o gipio'r etholaeth Ynys Mon / Glannau'r Fenai, a 'dydi'r newidiadau yng Ngheredigion heb fod yn arbennig o niweidiol. Mae Llanelli'n fwy o dalcen caled bellach fodd bynnag.
Yn gyntaf 'dwi'n croesawu'r newidiadau - mae Cymru wedi ei gor gynrychioli yn San Steffan a 'does yna ddim dadl tros barhau a hynny - yn arbennig felly ag ystyried ein bod i gyd wedi ein cynrychioli yn y Cynulliad beth bynnag.
Yn ail fyddwn i ddim yn cymryd mymryn o sylw o'r 'pledio arbennig' y byddwn yn sicr o'i glywed tros yr wythnosau nesaf. Mae'r elfen o degwch o ran niferoedd sy'n cael ei greu yn siwr o greu unedau anhylaw - 'does yna ddim ffordd o osgoi hynny. Nonsens ydi'r ddadl bod rhai o etholaethau Cymru yn fawr iawn. 'Dydyn nhw ond yn fawr wrth ymyl rhai Lloegr - gwlad sydd efo dwysedd poblogaeth gyda'r uchaf yn y Byd. Dau seneddwr sydd gan Alaska - mae arwynebedd y dalaith yn 663,268 milltir sgwar. Mae hyn tua 83 gwaith arwynebedd Cymru gyfan. Fyddwn i ddim yn poeni llawer am Ynys Mon chwaith - dydi hi ddim yn ynys yn yr un ystyr a Shetland neu'r Isle of Wight - gellir croesi iddi mewn ychydig funudau ar hyd pontydd ar yr A5 a'r A55. Yn wir mae Bangor yn cymryd ei le'n naturiol efo Ynys Mon - yn y ddinas honno mae llawer o drigolion yr ynys yn siopa a gweithio.
Yn drydydd - ag edrych yn frysiog ar bethau - gallai'r newidiadau fod yn llawer, llawer gwaeth i Blaid Cymru. Creir etholaeth cwbl ddiogel wedi ei chanoli ar Wynedd, ac un arall lle mae'r Blaid yn ffefryn clir yng Nghaerfyrddin. Mae yna gyfle da o gipio'r etholaeth Ynys Mon / Glannau'r Fenai, a 'dydi'r newidiadau yng Ngheredigion heb fod yn arbennig o niweidiol. Mae Llanelli'n fwy o dalcen caled bellach fodd bynnag.
Sunday, November 06, 2011
Ydi'r newidiadau yn y ffiniau etholiadol yn debygol o fynd rhagddynt?
Mi fydd hi'n hynod ddiddorol gweld os bydd newidiadau arfaethiedig y Toriaid i ffiniau etholiadol y DU yn mynd rhagddynt. Mae'r argymhellion y Comisiwn Ffiniau eisoes wedi eu cyhoeddi yn Lloegr, Yr Alban a Gogledd Iwerddon, ond bydd rhaid disgwyl tan fis Ionawr i gael gweld beth sydd ar y gweill yng Nghymru.
Mae'n anodd dod o hyd i ddadl resymegol yn erbyn lleihau'r nifer o aelodau seneddol, nag yn erbyn gwneud maint y gwahanol etholaethau yn fwy tebyg i'w gilydd. Wrth safonau rhyngwladol mae gan Dy'r Cyffredin lawer iawn, iawn o aelodau, ac mae'n weddol boncyrs bod rhai aelodau seneddol yn cynrychioli ddwy waith cymaint o etholwyr nag aelodau seneddol eraill.
Mae hefyd yn gwneud synnwyr o ran y Blaid Geidwadol - y nhw fyddai'n elwa o'r newidiadau ar lefel Brydeinig (er - fel dwi wedi dadlau yn y gorffennol - nhw fydd yn colli yng nghyd destun Cymru) - ond bydd y newidiadau yn ei gwneud yn hynod anghyfforddus i lawer o aelodau seneddol unigol Toriaidd. Yn aml iawn mae ystyriaethau hunanol yn bwysicach nag unrhyw ystyriaethau eraill - ac mae'r sgandal dreuliau wedi dangos i ni pa mor effeithiol ydi llawer o Doriaid (ac eraill wrth gwrs) am bluo eu nythod eu hunain.
Bydd y gwrth bleidiau yn pleidleisio yn erbyn yr argymhellion mewn dwy flynedd. Mae yna rhywbeth yn dweud wrthyf na fyddant ar eu pennau eu hunain - ac o ganlyniad bydd etholiad cyffredinol 2015 yn cael ei ymladd ar yr un ffiniau ag etholiad cyffredinol 2010.
Thursday, August 04, 2011
Y Comisiwn Ffiniau yn cael trafferth yng Nghymru?
Ydynt yn ol politicalbetting.com.
Ymddengys bod cyhoeddi'r argymhellion ar gyfer Cymru wedi ei ohirio hyd fis Ionawr. Roeddynt i fod i weld golau dydd fis nesaf. Mae hyn yn awgrymu bod y Comisiwn yn cael trafferth i leihau nifer seddi Cymru o 40 i 30 - neu eu bod eisiau amser i adeiladu byncar i guddio ynddo yn ystod y storm sy'n sicr o ddilyn cyhoeddi'r argymhellion.
Ymddengys bod cyhoeddi'r argymhellion ar gyfer Cymru wedi ei ohirio hyd fis Ionawr. Roeddynt i fod i weld golau dydd fis nesaf. Mae hyn yn awgrymu bod y Comisiwn yn cael trafferth i leihau nifer seddi Cymru o 40 i 30 - neu eu bod eisiau amser i adeiladu byncar i guddio ynddo yn ystod y storm sy'n sicr o ddilyn cyhoeddi'r argymhellion.
Monday, August 01, 2011
Yr adolygiad ffiniau ac aelodau seneddol Toriaidd Cymru
Mae'r stori yma ar y wefan politicalbetting.com yn codi cwestiynau diddorol yng nghyd destun Cymru. Awgrym y stori ydi bod nifer o aelodau seneddol Toriaidd yn debygol o wrthwynebu cynlluniau'r llywodraeth i leihau'r nifer o etholaethau San Steffan ar y sail y byddai eu hetholaethau - ac felly eu seddi - yn debygol o ddiflannu. Rydym eisoes wedi trafod y tebygrwydd bydd y newidiadau yn gostus iawn i'r Toriaid yng Nghymru.
Er enghraifft mae'n anodd gweld y byddai'n bosibl i'r Toriaid gadw Gogledd Caerdydd os mai tair yn hytrach na phedair etholaeth fyddai yng Nghaerdydd - er y byddai symud Penarth o Dde Caerdydd i Fro Morgannwg o help i Alun Cairns. Byddai'r Toriaid yn lwcus iawn petai'r ffiniau newydd yn rhoi dwy sedd iddynt efo mwyafrif rhesymol yn y Gogledd. Y newidiadau tebygol yn y De Orllewin ydi cael dwy sedd yn Sir Gaerfyrddin - y naill wedi ei chanoli ar dref Caerfyrddin a'r llall ar Llanelli, ail uno ardal y Preseli efo Sir Geredigion a gwneud sedd arall o Dde Penfro. Eto, byddai hyn yn costio sedd i'r Toriaid.
Felly mi fydd yn ddiddorol iawn gweld agwedd ASau Toriaidd Cymru pan fydd argymhellion cyntaf y Comisiwn Ffiniau yn cael eu cyhoeddi mewn tua chwech wythnos.
Diweddariad 2/8/11 Os ydi Paul Flynn i'w gredu byddai'r newidiadau tebygol yn Ne Ddwyrain Cymru hyd yn oed yn gadael sedd saffaf y Toriaid yng Nghymru, Mynwy mewn perygl.
Er enghraifft mae'n anodd gweld y byddai'n bosibl i'r Toriaid gadw Gogledd Caerdydd os mai tair yn hytrach na phedair etholaeth fyddai yng Nghaerdydd - er y byddai symud Penarth o Dde Caerdydd i Fro Morgannwg o help i Alun Cairns. Byddai'r Toriaid yn lwcus iawn petai'r ffiniau newydd yn rhoi dwy sedd iddynt efo mwyafrif rhesymol yn y Gogledd. Y newidiadau tebygol yn y De Orllewin ydi cael dwy sedd yn Sir Gaerfyrddin - y naill wedi ei chanoli ar dref Caerfyrddin a'r llall ar Llanelli, ail uno ardal y Preseli efo Sir Geredigion a gwneud sedd arall o Dde Penfro. Eto, byddai hyn yn costio sedd i'r Toriaid.
Felly mi fydd yn ddiddorol iawn gweld agwedd ASau Toriaidd Cymru pan fydd argymhellion cyntaf y Comisiwn Ffiniau yn cael eu cyhoeddi mewn tua chwech wythnos.
Diweddariad 2/8/11 Os ydi Paul Flynn i'w gredu byddai'r newidiadau tebygol yn Ne Ddwyrain Cymru hyd yn oed yn gadael sedd saffaf y Toriaid yng Nghymru, Mynwy mewn perygl.
Saturday, October 24, 2009
Comisiwn ffiniau rhan 4
'Dwi'n meddwl y byddai'n well i mi orffen efo fy nghip ar waith y Comisiwn Ffiniau yng Ngwynedd cyn i mi ddychryn fy holl ddarllenwyr i ffwrdd!
Gweddill Meirion a Dwyfor:
Gorllewin Dwyfor:
Ar hyn o bryd mae yna saith cynghorydd yng Ngorllewin Dwyfor. O gadw at y gymhareb 1 cynghorydd i 1,750 o bobl, tri yn unig a ddylai fod. Gellid gwneud tair trwy gyfuno Botwnnog, Aberdaron a hanner Llanengan i greu un sedd, gellid gwneud un arall trwy gyfuno Efailnewydd, Tudweiliog ac Edern (o Forfa Nefyn), a chyfuno Abersoch, Llanbedrog a hanner arall Llanengan i wneud un arall.
Dwyrain Dwyfor:
Byddai llai o gwymp yn Nwyrain Dwyfor - o 6 i 4 cynghorydd. Gellid cyfuno y rhan fwyaf o Glynnog efo Llanaelhaearn, cyfuno rhan o Lanaelhaearn efo Cricieth a gwneud dwy sedd o Abererch, gweddill Clynnog a Llanystumdwy, Dolbenmaen a Beddgelert (o ward Tremadog).
Gogledd Meirion:
Ar hyn o bryd ceir 8 cynghorydd - tua 5.5 ddylai fod yno ar gymhareb o 1 i 1,750. Gellid ad drefnu y Gogledd Ddwyrain yn weddol hawdd i greu dwy sedd o'r Bala, Llanuwchllyn a Llandderfel. Gellid cyfuno Dyffryn Ardudwy a Llanbedr, ond cyfuno chwarter deheol Dyffryn Ardudwy efo Abermaw i'r De iddo. Mae Penrhyndeudraeth eisoes uwchben y gymhareb angenrheidiol. Byddai cyfuno rhan ogleddol Trawsfynydd efo Harlech yn sicrhau bod Harlech uwchlaw'r gymhareb hefyd - gellid wedyn gyfuno'r rhan fwyaf o Drawsfynydd efo rhai o wardiau De Meirion.
De Meirion:
Ceir saith cynghorydd yma ar hyn o bryd. Lle i tua 4.5 sydd a dilyn y gymhareb 1 i 1,750. Byddai cyfuno gweddill Trawsfynydd efo Brithdir yn creu un ward. Gellid dileu Aberdyfi a'i gyfuno efo ward dau aelod Tywyn a chadw'n agos iawn at y gymhareb, a gellid yn hawdd creu dwy ward o rannau gwledig Gogledd Dolgellau, Corris, Llangelynin a Bryncrug.
Mae yna un posibilrwydd nad wyf wedi ei ystyried yn fy ymdriniaeth efo gwaith y Comisiwn Ffiniau - sef eu bod yn creu wardiau mawr aml sedd. Dyma'r norm yn llawer o Gymru - yn arbennig felly y rhannau trefol.
'Dwi yn bersonol ddim yn hoff o wardiau aml aelod oni bai bod y drefn bleidleisio yn un gyfrannol - a 'dydi hynny ddim am ddigwydd yng Nghymru am dipyn. Y rheswm am hynny ydi bod y drefn yn anemocrataidd - gellir cael (dyweder) pedair sedd i un plaid mewn ward ar bleidlais o efallai 30%. Bydd hyn yn digwydd yn weddol aml mewn wardiau trefol.
Wedi dweud hynny byddai'n fanteisiol i bleidiau gwleidyddol - ac yn arbennig felly i Blaid Cymru yng Ngwynedd. Er enghraifft byddwn yn disgwyl i'r Blaid ennill pob sedd yng Nghaernarfon, Dyffryn Ogwen ac ardal Llanberis petai'r lleoedd hynny yn wardiau aml aelod. Y mwyaf y ward, y gorau i bleidiau gwleidyddol - a'r gwaethaf i ymgeiswyr annibynnol.
Mae'n ddigon posibl y bydd y Comisiwn yn dilyn y trywydd hwn - mewn rhannau o'r sir o leiaf.
Gweddill Meirion a Dwyfor:
Gorllewin Dwyfor:
Ar hyn o bryd mae yna saith cynghorydd yng Ngorllewin Dwyfor. O gadw at y gymhareb 1 cynghorydd i 1,750 o bobl, tri yn unig a ddylai fod. Gellid gwneud tair trwy gyfuno Botwnnog, Aberdaron a hanner Llanengan i greu un sedd, gellid gwneud un arall trwy gyfuno Efailnewydd, Tudweiliog ac Edern (o Forfa Nefyn), a chyfuno Abersoch, Llanbedrog a hanner arall Llanengan i wneud un arall.
Dwyrain Dwyfor:
Byddai llai o gwymp yn Nwyrain Dwyfor - o 6 i 4 cynghorydd. Gellid cyfuno y rhan fwyaf o Glynnog efo Llanaelhaearn, cyfuno rhan o Lanaelhaearn efo Cricieth a gwneud dwy sedd o Abererch, gweddill Clynnog a Llanystumdwy, Dolbenmaen a Beddgelert (o ward Tremadog).
Gogledd Meirion:
Ar hyn o bryd ceir 8 cynghorydd - tua 5.5 ddylai fod yno ar gymhareb o 1 i 1,750. Gellid ad drefnu y Gogledd Ddwyrain yn weddol hawdd i greu dwy sedd o'r Bala, Llanuwchllyn a Llandderfel. Gellid cyfuno Dyffryn Ardudwy a Llanbedr, ond cyfuno chwarter deheol Dyffryn Ardudwy efo Abermaw i'r De iddo. Mae Penrhyndeudraeth eisoes uwchben y gymhareb angenrheidiol. Byddai cyfuno rhan ogleddol Trawsfynydd efo Harlech yn sicrhau bod Harlech uwchlaw'r gymhareb hefyd - gellid wedyn gyfuno'r rhan fwyaf o Drawsfynydd efo rhai o wardiau De Meirion.
De Meirion:
Ceir saith cynghorydd yma ar hyn o bryd. Lle i tua 4.5 sydd a dilyn y gymhareb 1 i 1,750. Byddai cyfuno gweddill Trawsfynydd efo Brithdir yn creu un ward. Gellid dileu Aberdyfi a'i gyfuno efo ward dau aelod Tywyn a chadw'n agos iawn at y gymhareb, a gellid yn hawdd creu dwy ward o rannau gwledig Gogledd Dolgellau, Corris, Llangelynin a Bryncrug.
Mae yna un posibilrwydd nad wyf wedi ei ystyried yn fy ymdriniaeth efo gwaith y Comisiwn Ffiniau - sef eu bod yn creu wardiau mawr aml sedd. Dyma'r norm yn llawer o Gymru - yn arbennig felly y rhannau trefol.
'Dwi yn bersonol ddim yn hoff o wardiau aml aelod oni bai bod y drefn bleidleisio yn un gyfrannol - a 'dydi hynny ddim am ddigwydd yng Nghymru am dipyn. Y rheswm am hynny ydi bod y drefn yn anemocrataidd - gellir cael (dyweder) pedair sedd i un plaid mewn ward ar bleidlais o efallai 30%. Bydd hyn yn digwydd yn weddol aml mewn wardiau trefol.
Wedi dweud hynny byddai'n fanteisiol i bleidiau gwleidyddol - ac yn arbennig felly i Blaid Cymru yng Ngwynedd. Er enghraifft byddwn yn disgwyl i'r Blaid ennill pob sedd yng Nghaernarfon, Dyffryn Ogwen ac ardal Llanberis petai'r lleoedd hynny yn wardiau aml aelod. Y mwyaf y ward, y gorau i bleidiau gwleidyddol - a'r gwaethaf i ymgeiswyr annibynnol.
Mae'n ddigon posibl y bydd y Comisiwn yn dilyn y trywydd hwn - mewn rhannau o'r sir o leiaf.
Thursday, October 22, 2009
Comisiwn ffiniau - rhan 3
Gweddill Arfon:
Dyffryn Ogwen:
Yn wahanol i'r rhan fwyaf o Wynedd mae pedair o'r pum ward yma yn agos at y targed o 1,750 o etholwyr. Ward fwyaf gwledig yr Ardal ydi'r unig un sy'n sylweddol is (gydag 1,038 o etholwyr). Serch hynny, fyddwn i ddim yn synnu petai'r nifer o wardiau yn cwympo i bedwar yma. Yr hyn a fyddwn yn disgwyl iddo ddigwydd ydi bod man addasiadau i'r ddwy ward drefol (Ogwen a Gerlan), bod rhan o Pentir yn mynd i un o wardiau Bangor a bod gweddill Pentir, Tregarth ac Arllechwedd yn cael eu troi'n ddwy ward.
Ardal Llanberis:
Mae poblogaeth y wardiau hyn (Llanberis, Deiniolen, Cwm y Glo, Penisarwaun, Bethel, Waunfawr a Llanrug) yn is na rhai Dyffryn Ogwen. Mae'n debyg mai tua pum ward fyddai ar ol petai'r comisiwn yn glynu efo'r rheol 1,750. Mae yna sawl ffordd o fynd o gwmpas ad drefnu yma, ond y ffordd sy'n ymddangos symlaf i mi ydi dileu ward Cwm y Glo a chyfuno Ceunant efo Waunfawr a Chwm y Glo efo Llanberis. Wedyn gellid ail ddosbarthu y bedair ward sy'n weddill a'u troi yn dair ward. Y broblem yma ydi y byddai rhaid tynnu llinell trwy un o bentrefi cymharol fawr yr ardal (a symud y pentrefi llai - Rhiwlas at Bethel er enghraifft) - Penisarwaun, Llanrug, Deiniolen neu Fethel. Penisarwaun fyddai'r mwyaf tebygol mae gen i ofn.
Mae Felinheli'n sefyll ar wahan i'r lleill - rhwng Caernarfon a Phentir. Gan bod poblogaeth y ward yn weddol agos at y targed beth bynnag, byddwn yn meddwl y gellid ei haddasu ychydig trwy symud y ffiniau yn nes at Gaernarfon a Bangor, ond ei gadael yn edrych yn ddigon tebyg i sut mae'n edrych heddiw.
Dyffryn Nantlle a'r Gorllewin i Gaernarfon:
Chwe ward sydd yna ar hyn o bryd, pedair fyddai yna os cedwid at y rheol 1,750. Mae'r datrysiad yn weddol syml yma - o ran y fathemateg o leiaf. Y ddwy ward leiaf o ran poblogaeth o ddigon ydi'r Bontnewydd a Llanllyfni. Gellid dileu y Bontnewydd a'i rhannu rhwng Groeslon a Llanwnda a gwneud yr un peth i Lanllyfni a'i rhannu rhwng Talysarn a Phenygroes. Byddai llinell trwy'r ddau bentref yma eto - ond ymddengys nad ydi hynny'n poeni'r comisiwn.
Dyffryn Ogwen:
Yn wahanol i'r rhan fwyaf o Wynedd mae pedair o'r pum ward yma yn agos at y targed o 1,750 o etholwyr. Ward fwyaf gwledig yr Ardal ydi'r unig un sy'n sylweddol is (gydag 1,038 o etholwyr). Serch hynny, fyddwn i ddim yn synnu petai'r nifer o wardiau yn cwympo i bedwar yma. Yr hyn a fyddwn yn disgwyl iddo ddigwydd ydi bod man addasiadau i'r ddwy ward drefol (Ogwen a Gerlan), bod rhan o Pentir yn mynd i un o wardiau Bangor a bod gweddill Pentir, Tregarth ac Arllechwedd yn cael eu troi'n ddwy ward.
Ardal Llanberis:
Mae poblogaeth y wardiau hyn (Llanberis, Deiniolen, Cwm y Glo, Penisarwaun, Bethel, Waunfawr a Llanrug) yn is na rhai Dyffryn Ogwen. Mae'n debyg mai tua pum ward fyddai ar ol petai'r comisiwn yn glynu efo'r rheol 1,750. Mae yna sawl ffordd o fynd o gwmpas ad drefnu yma, ond y ffordd sy'n ymddangos symlaf i mi ydi dileu ward Cwm y Glo a chyfuno Ceunant efo Waunfawr a Chwm y Glo efo Llanberis. Wedyn gellid ail ddosbarthu y bedair ward sy'n weddill a'u troi yn dair ward. Y broblem yma ydi y byddai rhaid tynnu llinell trwy un o bentrefi cymharol fawr yr ardal (a symud y pentrefi llai - Rhiwlas at Bethel er enghraifft) - Penisarwaun, Llanrug, Deiniolen neu Fethel. Penisarwaun fyddai'r mwyaf tebygol mae gen i ofn.
Mae Felinheli'n sefyll ar wahan i'r lleill - rhwng Caernarfon a Phentir. Gan bod poblogaeth y ward yn weddol agos at y targed beth bynnag, byddwn yn meddwl y gellid ei haddasu ychydig trwy symud y ffiniau yn nes at Gaernarfon a Bangor, ond ei gadael yn edrych yn ddigon tebyg i sut mae'n edrych heddiw.
Dyffryn Nantlle a'r Gorllewin i Gaernarfon:
Chwe ward sydd yna ar hyn o bryd, pedair fyddai yna os cedwid at y rheol 1,750. Mae'r datrysiad yn weddol syml yma - o ran y fathemateg o leiaf. Y ddwy ward leiaf o ran poblogaeth o ddigon ydi'r Bontnewydd a Llanllyfni. Gellid dileu y Bontnewydd a'i rhannu rhwng Groeslon a Llanwnda a gwneud yr un peth i Lanllyfni a'i rhannu rhwng Talysarn a Phenygroes. Byddai llinell trwy'r ddau bentref yma eto - ond ymddengys nad ydi hynny'n poeni'r comisiwn.
Wednesday, October 21, 2009
Comisiwn Ffiniau 2
Mi soniais am y Comisiwn Ffiniau yn y blogiad diwethaf. Roeddwn yn rhyw feddwl y byddai'n syniad edrych ar beth sy'n debygol o ddigwydd os ydi'r Comisiwn yn cadw at y rheol 1,750 o etholwyr i bob cynghorydd - fel sy'n edrych yn debygol o'r profiad mewn rhannau eraill o Gymru..
Bangor:
Mae'n debygol felly mai un ac nid dau gynghorydd fydd yn Menai (mi leiciwn i wybod sut fydd y Lib Dems yn penderfynu pwy sy'n sefyll trostynt yma). Un fyddai ym Marchog (Maesgerchen) hefyd. Mae hynny'n gadael tri yn ormod. Does yna'r un o'r wardiau sy'n weddill gydag yn agos at 1,750 o etholwyr, felly gellid disgwyl ad drefnu sylweddol gyda Deiniol, Hendre a Garth o bosibl yn diflanu ac yn cael eu cyfuno gyda wardiau cyfagos.
Ar hyn o bryd mae yna bump cynghorydd. Byddai'r cwymp yma yn un llawer llai na'r hyd y gellid ei ddisgwyl ym Mangor - byddai pedwar ar ol. Mae'n debyg mai'r hyn fyddai'n digwydd ydi y byddai ward Seiont yn colli un aelod ac y byddai'r Comisiwn yn chwarae o gwmpas tipyn efo ffiniau'r bedair er mwyn lleihau'r gwahaniaeth rhwng y fwyaf a'r leiaf o ran poblogaeth.
Ar hyn o bryd ceir dau gynghorydd - un ar gyfer Nefyn a'r llall ar gyfer Morfa Nefyn. Ychydig tros un fyddai yma o dan ganllawiau'r comisiwn - felly mae'n debyg gen i y byddai Nefyn a Morfa Nefyn yn cael eu cyfuno, a byddai Edern (sy'n rhan o ward Morfa Nefyn) yn rhan o adrefnu sylweddol yng ngorllewin Dwyfor.
Pwllheli:
Blaenau Ffestiniog:
Porthmadog:
Dolgellau:
Subscribe to:
Posts (Atom)