Y neges o bol ITV

Mae'n galonogol nodi canfyddiadau pol piniwn diwedday ITV.

Yn ol y pol mae llawer mwy o bobl Cymru o'r farn y dylai'r rhan fwyaf o rym tros fywyd Cymru fod yn y Cynulliad yn hytrach na San Steffan.  Mewn ateb i gwestion oedd yn holi ym mhle y dylai'r mwyaf o rym fod roedd y canlyniadau fel a ganlyn:

• Llywodraeth Cymru a'r Cynulliad 57%
• Llywodraeth y DU 22%
• Cynghorau 6%
• Undebau Llafur 1%
• Busnesau mawr 1%
• Y lluoedd arfof 1%
• Yr Undeb Ewropeaidd 0%
• Crefyddau 0%
• Eraill 3%
• Ddim yn gwybod  10%
• Plaid Cymru mae'n debyg gen i ydi'r unig blaid sydd yn gwbl ddi amwys yn cytuno efo'r farn gyhoeddus ar y mater cyfansoddiadol yma.  - mae'r Blaid yn nes at y farn gyhoeddus na'r un blaid arall.  Mae lleoli plaid wleidyddol mor agos a phosibl at leoliad gwleidyddol y rhan fwyaf o etholwyr yn rhywbeth mae'n ffasiynol i bleidiau gwleidyddol modern geisio ei wneud.
• Yn yr achos yma 'does dim rhaid i'r Blaid symud modfedd i fod wedi ei lleoli yn 'briodol'.  Yr hyn mae'n rhaid iddi ei wneud fodd bynnag, ydi sicrhau ei bod yn adeiladu naratif sy'n rhoi llais a fframwaith rhesymegol i'r lleoliad hwnnw, a thrwy hynny gysylltu efo'r etholwyr.  Fel rydym wedi ei drafod yn y gorffennol, y ffordd o wneud hynny ydi trwy ddangos sut y gallai mwy o rym i'r Cynulliad ganiatau i ni fynd i'r afael a phroblemau pob dydd yn fwy effeithiol.  
• 
  

Beth fyddai'n digwydd _ _ _

_ _ _ petai pol YouGov heddiw yn cael ei adlewyrchu mewn etholiad cyffredinol?

Wel - efo'r ffiniau presenol byddai Llafur yn ennill pob sedd yng Nghymru ag eithrio Meirion / Dwyfor, Brycheiniog a Maesyfed, Ceredigion a Maldwyn.

Efo'r ffiniau newydd - byddai Llafur yn ennill pob sedd ag eithrio Gwynedd, De Penfro, Ceredigion / Gogledd Powys a Mynwy.

Mi fyddai hyn yn ein rhoi mewn sefyllfa digon tebyg i'r penllanw Llafur ymhell yn ol yn 1966.

Rwan dydi polau 'cenedlaethol' na rhaglenni darogan fel yr un mae'r lincs yn arwain ati ddim yn gweithio yn dda yng Nghymru oherwydd nad ydynt yn mesur cefnogaeth Plaid Cymru.  Hefyd rydan ni  ychydig ddyddiau ar ol cynhadledd y Blaid Lafur a thua hanner ffordd trwy'r senedd yma.  Gallai llawer iawn ddigwydd rhwng rwan a 2015.

Ond - ond dylai'r polau diweddaraf fod yn rhybudd i aelodau seneddol pob plaid ag eithrio Llafur yng Nghymru - os am oroesi i'r senedd nesaf bydd rhaid i'r rhan fwyaf ohonynt berfformio'n well na'u pleidiau yn ehangach.  Dyma'r amser i feddwl sut i wneud hynny - bydd 2014 yn rhy hwyr.

Pol y Guardian ar y Gemau Olympaidd

Mae yna rhywbeth bron yn ddigri yng nghanfyddiad pol y Guardian bod y Gemau Olympaidd yn fwy poblogaidd yng Nghymru nag yn Llundain. Yn wir yn ol y pol roedd y jambori yn fwy poblogaidd yng Nghymru nag yn unrhyw ran arall o'r DU. Byddwch yn cofio i'r blog yma groniclo ( hyd at syrffed efallai) nad oes gan Gymru dim yn y gemau, i ni gael nesaf peth i ddim o'r contractau a ddaeth yn sgil y gemau, na chawsom y nesaf peth i ddim o'r cystadleuthau, ac mai ychydig o lwyddiant a gafwyd.

Rwan, dwi'n gwybod am y rhybuddion arferol am is setiau bach o ddata ac ati, ond mae'n rhaid cyfaddef bod hyn yn gryn dro ar fyd - ychydig wythnosau yn ol roedd tri chwarter poblogaeth Cymru o'r farn na fyddai'r Gemau o unrhyw fudd o gwbl i'r wlad.

Mae'n debyg y dylid llongyfarch ein cyfryngau lleol, ac yn arbennig felly BBC Cymru/ Wales am y 'llwyddiant' rhyfeddol yma i newid agweddau pobl. Maent wedi gwerthu'r gemau yn llawer mwy effeithiol na neb arall. Gobeithio y byddant yn cael mwy na'u siar o OBEs, MBEs ac ati am wasanaethau i'r Cwin a'r Neshyn. Duw a wyr maen nhw'n ei haeddu am lyfu a llempian ymhell, bell y tu hwnt i alwadau dyletswydd.

Y Toriaid a'r polau piniwn diweddaraf

Mae'r polau piniwn ers cyllideb drychinebus George Osborne wedi dangos cwymp cyson ym mhleidlais y Toriaid a'r Lib Dems.

Yn wir petai pol diweddaraf Angus Reid yn cael ei gwireddu (Llaf 45%, Toriaid 29% a Lib Dems 9%) yna un aelod seneddol Toriaidd fyddai'n cael ei ethol yng Nghymru a Glyn (nid David) Davies fyddai hwnnw. Mae hyn yn wir am y ffiniau sy'n cael eu drfnyddio ar hyn o bryd, a'r rhai newydd arfEthiedig.

Y polau piniwn a Chymru

Diolch i Mabon ap Gwynfor am dynnu fy sylw at yr erthygl yma yn newsnetscotland.com.

Pwynt yr erthygl ydi bod cryn dystiolaeth polio bod yr SNP yn gwneud yn dda ar lefel San Steffan yn ogystal ag ar lefel Senedd yr Alban, er mai ychydig iawn o bolio penodol Albanaidd sydd wedi ei wneud yn ddiweddar.  Daw'r dystiolaeth honno o is setiau polio Prydeinig YouGov.  Gan amlaf 'dydi hi ddim yn syniad da i gymryd llawer o sylw o is setiau data polio oherwydd nad ydi'r niferoedd ynddynt ddigon uchel i fod yn ystadegol ddibynadwy.

'Dydi hyn ddim yn atal pobl rhag gwneud hynny fodd bynnag.  Mi fydd rhai ohonoch yn cofio bod Paul Williams yn ei flog The Druid yn gwneud defnydd mynych o is setiau i wneud rhyw bwynt gwleidyddol neu'i gilydd. 

Ta waeth, mae'r erthygl yn gywir i awgrymu bod tystiolaeth cyffelyb gan is set ar ol is set o ddata yn ddibynadwy.  Mae'n anhebygol iawn y byddai patrwm yn cael ei amlygu dro ar ol tro - oni bai bod sylwedd i'r patrwm hwnnw - hyd yn oed lle mae'r data yn gymharol fach.

Serch hynny mae'r stori yn codi pwyntiau digon diddorol ynglyn a pholio fodd bynnag.  Er enghraifft mae'r rhan fwyaf o ddigon o bolau yn cymryd sampl o tua 1,000 - hyd yn oed os ydyw'n ceisio darganfod barn pobl mewn gwlad enfawr fel yr UDA.  Mae yna reswm am hyn - mae'r margin of error (y posibilrwydd o gamgymeriad) gyda sampl o 1.000 yn + / -3%.  Byddai sampl o 500 efo margin of error o 4%, tra byddai'n rhaid cael hyd at 6,000 i ddod a'r moe i lawr i 1%.  Mae sampl o 1,000 felly yn cynnig cywirdeb rhesymol heb i'r cwmni polio orfod mynd i'r gost enfawr o bolio 6,000 o bobl i gael canlyniadau ychydig yn gywirach.

Y broblem efo hyn ydi bod defnyddio is setiau i gael canlyniadau Cymreig neu Albanaidd yn ffordd hynod wallus I ddod i gasgliadau ynglyn a barn pobl yn y gwledydd hynny..  Tua 50 o bobl a geir mewn is set Cymreig (5% o'r boblogaeth), ac 80 mewn is set Albanaidd.  Mae'r moe ar y ffigyrau hyn yn 14% a 11%, sy'n llawer, llawer rhy uchel i fod o ddefnydd ymarferol i neb.

A dyna ydi'r broblem efo polio Prydeinig yng nghyd destun Cymru a'r Alban - 'does yna ddim digon o bobl yn cael eu polio i wneud y ffigyrau yn ystyrlon - oni bai bod yr un patrwm yn cael ei ddangos dro ar ol tro ar ol tro.  Felly mae polio Prydeinig yn rhoi darlun gweddol gywir o'r hyn sy'n digwydd yn Lloegr, ond mae'n rhoi darlun llai cywir o lawer o'r hyn sy'n digwydd yn systemau pedair plaid y ddwy wlad Geltaidd.

Yr ateb fyddai cael polio rheolaidd penodol i Gymru a'r Alban - ond 'does yna neb eisiau talu am bolau felly a ninnau ymhell o unrhyw etholiadau pwysig.  Felly yn achos Cymru o leiaf rydym fwy neu lai yn y tywyllwch ynglyn a barn pobl y wlad ynglyn a'r pleidiau gwleidyddol Cymreig - yr unig beth sydd gennym i roi awgrym o hynny i ni ydi'r ychydig is etholiadau cyngor sy'n cael eu cynnal pob hyn a hyn.

Pol diweddaraf Populus

Mae'r pol (Prydeinig) diweddaraf gan Populus yn awgrymu mai sefyllfa'r pleidiau \prydeinig ar hyn o bryd ydi Llafur 41%, Toriaid 33% a'r Lib Dems 8%.

Pe gwireddid y pol hwnnw mewn etholiad go iawn byddai'r Lib Dems yn colli Brycheiniog a Maesyfed a Chanol Caerdydd, gan adael Mark Williams yn ymladd i ddal Ceredigion.  Pe byddai'n cael ei ethol byddai'n eithaf unig - 14 aelod Lib Dem yn unig fyddai'n cael eu dychwelyd - o gymharu a 57 ar hyn o bryd. 

Newyddion da i'r SNP - eto fyth

Yn ol pol Ipsos Mori sydd wedi ei gyhoeddi ddoe mae'r SNP wedi ymestyn eu rhagoriaeth tros y pleidiau unoliaethol ar lefel Senedd yr Alban ers eu llwyddiant ysgubol yn gynharach eleni.  Yn wir maent o fewn trwch blewyn i ennill cefnogaeth hanner yr etholwyr ymysg y sawl sy'n sicr o bleidleisio.  Byddai hynny'n rhoi pob sedd uniongyrchol oni bai am rhyw 6 i'r blaid genedlaetholgar.

Yn fwy arwyddocaol o safbwynt yr etholiad cyffredinol Prydeinig nesaf, mae'r SNP yn gyfforddus ar y blaen yn nhermau San Steffan hefyd.  Ar y lefel honno (ymysg y sawl sy'n sicr o bleidleisio) y ffigyrau ydi SNP 42%, Llafur 33%, Toriaid 15% a'r Lib Dems 6%.  Byddai hyn yn cyfieithu i 34 sedd i'r SNP (6 yn 2010), 21 i Lafur (41), 1 i'r Toriaid (1), a 3 (11) i'r Lib Dems. 

Mwy o newyddion da i'r SNP

Yn ol y Sunday Mail mae'r blaid genedlaetholgar ar y blaen o hyd.

Ydi'r polau yn gor gyfri'r bleidlais Lafur?

Mae'n ddiddorol bod Vaughan, draw ar ei flog, yn bwrw amheuaeth ar y polau piniwn sy'n awgrymu y bydd Llafur yn ennill etholiad y Cynulliad o filltir go dda. Fel mae'r ymgyrch yma'n mynd rhagddi 'dwi'n cael fy hun yn cytuno fwyfwy efo'r canfyddiad hwnnw. 'Dwi'n ymwybodol nad ydi hi'n syniad da anwybyddu polau nad ydych yn eu hoffi - ond mae'n anodd cysoni'r argraff mae dyn yn ei gael ar stepan drws a'r hyn mae'r polau yn ei ddarogan.

'Dwi'n cofio'n dda canfasio y tro diwethaf i Lafur gael mwy na 50% o'r bleidlais yng Nghymru (1997) ac roedd y brwdfrydedd tuag at Lafur ymysg etholwyr yn hynod drawiadol, ac roedd yna ynni rhyfeddol yn perthyn i'w hymgyrch. 'Does yna ddim o'r brwdfrydedd na'r ynni yna i'w teimlo eleni.

Mae Vaughan yn awgrymu bod Llafur yn adeiladu cefnogaeth sylweddol yn ei chadarnleoedd, a bod hynny yn gwneud i bethau edrych yn well iddynt (o ran seddi) nag ydynt mewn gwirionedd. Mi hoffwn gynnig eglurhad arall - mae'r polau yn gor gyfri'r bleidlais Llafur. Mae ganddynt hanes hir o wneud hynny. Er enghraifft, yn ystod ymgyrch etholiad cyffredinol 2001 cafwyd 29 pol masnachol, ac roedd pob un yn rhoi mwy o fantais i Lafur na'r 9% a gawsant wedi i'r pleidleisiau gael eu cyfri. Roedd un pol a gynhalwyd gan MORI ar benwythnos cyntaf yr ymgyrch yn rhoi mantais o 28% i Lafur. Roedd hyd yn oed y polau oedd yn rhoi Llafur isaf yn gor gyfri eu pleidlais.

Roedd 1997 yn well o safbwynt y cwmniau polio - ond hyd yn oed yma roeddynt wedi gor gyfri'r bleidlais Lafur o tua 3%. Yn 2005 roedd y polau yn weddol agos ati - er iddynt unwaith eto or gyfri'r bleidlais Lafur rhyw ychydig. Yn 1992 roedd y cwmniau polio yn awgrymu y byddai Llafur tua 1% o flaen y Toriaid, ond ar y diwrnod roedd plaid John Major 7.5% o flaen plaid Neil Kinnock. Etholiad y llynedd oedd yr unig un i'r polau dan gyfri'r bleidlais Lafur - ond rydym yn gwybod i'r polau hynny or gyfri'r bleidlais Lib Dem yn sylweddol.

Rwan, dydi hyn oll ddim yn golygu o angenrhaid bod yr un patrwm yn cael ei ddilyn y tro hwn wrth gwrs. Ond ag ystyried fy argraffiadau fy hun, argraffiadau pobl eraill mewn rhannau gwahanol o Gymru, y gwendid yn y bleidlais Lafur a amlygwyd yn yr Alban yn ddiweddar, hanes y cwmniau polio o or gyfri'r bleidlais Lafur yn ogystal a'r gwrthgyferbyniad rhwng ffigyrau Llafur yn y polau a'r ymgyrch fflat maent yn ei chynnal, 'dwi'n rhyw deimlo na fydd Mai 6 yn gystal diwrnod i Lafur Cymru na maent yn disgwyl.

The Lib Dems can't win here

Pleidlais y Blaid i lawr yng Ngheredigion - ond y mwyafrif yn cynyddu'n sylweddol

Dyna mae blog Alun Williams yn ei awgrymu beth bynnag.

Ymddengys bod pleidlais y Lib Dems ar chwal.

Plaid Cymru 42% (-7%)
Lib Dems 23% (-13%)
Llafur 20% (+15%)
Toriaid 11% (+3%)
Eraill 4% (+2%)

Mae peth lle i gredu bod gormod o fyfyrwyr wedi eu samplo - sefyllfa fyddai hyd yn oed yn waeth i'r Lib Dems (ond yn well i'r Blaid).

Mae hefyd yn ddiddorol (ac yn ddigri) deall i'r Lib Dems geisio atal y pol rhag cael ei gyhoeddi - er eu bod yn gwneud defnydd o pob math o ystadegau gyda llai o hygrededd ystadegol o lawer yn eu pamffledi Only the Lib Dems can win here _ _ _ bondigrybwyll.

ON - pol gan stiwdants ydi o - nid bod hynny yn broblem fel y cyfryw.

178 tudalen _ _ _

_ _ _ dyna hyd y pol piniwn RMG Clarity a ryddhawyd y bore 'ma. Mi fyddwn yn fodlon betio cryn dipyn mai dyma'r pol Cymreig mwyaf trylwyr erioed.

Newyddion drwg sydd ynddo i'r sawl (fel fi) sydd o'r farn y byddai llywodraeth fwyafrifol Llafur yn cymaint o drychineb ag oedd un 2003 - 2007. Y tro diwethaf Lafur gael mwy na 50% yng Nghymru (etholiad cyffredinol 1997) roedd y map etholiadol yn edrych fel hyn:


Os ydi Llafur yn wir yn polio mwy na 50% yna byddant yn cymryd rhai o'r seddau rhanbarthol y tu allan i'r Gorllewin a'r Canolbarth yn ogystal ag etholaethau - yn y De Ddwyrain er enghraifft.

Mae dau gwmni polio yn canfod bellach bod gogwydd cryf tuag at Lafur – ac mae hyn yn gyson a phatrwm hanesyddol lle ceir Llafur yn adeiladu cefnogaeth yn gyflym yng Nghymru pan maent allan o rym yn San Steffan. Mae yna resymau strwythurol am hyn, a byddwn yn dychwelyd at y mater hwnnw maes o law. Ond mae’r sefyllfa yn profi y tu hwnt i bob amheuaeth bod y gorffennol – hyd yn oed y gorffennol agos – yn wlad arall yng ngwleidyddiaeth etholiadol Cymru.

Yn y cyfamser y cwestiwn pwysig o safbwynt y Blaid ydi beth gellir ei wneud i gael y gorau allan o sefyllfa anodd?

Y peth cyntaf i’w gofio ydi mai 40 etholiad unigol a geir mewn gwirionedd yn hytrach nag un etholiad wlad eang – ‘dydi’r cyfryngau ddim yn gallu dominyddu’r etholiad na’i naratif yn yr un ffordd a sy’n digwydd mewn etholiadau San Steffan. O ganlyniad mae ymgyrchoedd lleol pwerus yn gallu bod yn effeithiol, ac mae’n bosibl creu naratifau lleol sy’n gryfach ac yn fwy clywadwy na’r rhai cenedlaethol.

Yr ail beth ydi bod ansawdd ymgeisyddion y Blaid yn aml yn well nag ansawdd rhai’r pleidiau unoliaethol. Lle mae hynny’n wir dylid gwneud pob dim posibl i dynnu sylw at hynny. Mae’r personol a’r plwyfol yn bwysicach mewn etholiadau Cynulliad na mewn rhai San Steffan.

Yn drydydd mae yna fis i fynd – ac mae hynny’n amser maith mewn gwleidyddiaeth etholiadol. Mae yna amser i fireinio a gwella’r naratif cenedlaethol. Roedd polisiau trawiadol yn un o nodweddion ymgyrch y Blaid yn 2007, ac mae rhai o’r polisiau sydd wedi eu datgan y tro hwn – cymryd gofalaeth o Bontydd Hafren er enghraifft – yn ddigon trawiadol.

Yn bwysicach mae angen naratif syml negyddol sy’n ymwneud a pham na ddylid pleidleisio i Lafur. Cymharu record glodwiw Cymru’n Un efo record wachul llywodraeth 2003 – 2007 ydi’r un orau y gallaf i feddwl amdani. Arweiniodd llwyddiant i Lafur at or hyder, arweiniodd gor hyder at draha, ac arweiniodd hynny yn ei dro at lywodraethu anghyson, mympwyol, di strategaeth.

Gallwn ddisgwyl yr un peth am bedair blynedd arall os bydd Llafur yn cael eu bachau ar rym ar eu pennau eu hunain.

Pa mor briodol i Gymru ydi methodoleg YouGov ?

Mae Alwyn yn gwbl gywir i dynnu sylw at broblemau yn y polau YouGov sy'n cael eu cyhoeddi gan ITV - er nad yw ei awgrym (ysgafn gobeithio) y dylai cenedlaetholwyr geisio gwyrdroi'r pol trwy danysgrifo i gymryd rhan ynddo, a honni eu bod yn darllen y Mirror yn apelio rhyw lawer ataf i. Yn fy marn bach i 'dydi polau piniwn ddim yn effeithio rhyw lawer ar bolau go iawn yn y rhan fwyaf o amgylchiadau (er bod eithriadau). Oes yna unrhyw un yn cofio'r Lib Dems yn polio 33% yn ystod ymgyrch etholiad cyffredinol y llynedd?



Fel mae Alwyn yn nodi, mae'r ganran sy'n dweud eu bod am bleidleisio i Lafur cryn dipyn yn is yn y ffigyrau craidd nag yw erbyn i'r ffigyrau gael eu trin er mwyn ceisio eu gwneud yn gynrycholiadol o farn sampl cytbwys o'r etholwyr. Mae YouGov yn gofyn i bobl pa bapur maent yn ei ddarllen, ac maent yn pwyso pob pleidlais yn eu pol yng ngoleuni yr atebion hynny. Credant eu bod yn gwybod faint sy'n darllen pob papur mewn gwirionedd, ac maent yn gwybod bod y papur mae pobl yn ei ddarllen yn rhoi awgrym cryf o'r blaid maent yn pleidleisio iddi.

A chymryd y pol YouGov diweddar i ystyriaeth mae'n amlwg bod eu dull o bwyso pleidleisiau i weddu patrymau darllen papur newydd yn cynyddu'r ganran Llafur yn sylweddol iawn. 'Rwan does yna ddim o'i le yn yr arfer o gynyddu gwerth rhai pleidleisiau a lleihau gwerth rhai eraill - mae'r cwmniau polau i gyd yn gwneud hyn mewn rhyw ffordd neu'i gilydd er mwyn gwneud eu canlyniadau yn gywirach. Ond mae'r ffaith bod y dull o ddefnyddio arferion darllen papur pobl yn anarferol iawn a bod y pwysiad tuag at Lafur mor drwm yn codi nifer o gwestiynau.

Y brif broblem ydi bod sampl YouGov yn ymddangos i fod anghynrychioladol iawn o'r boblogaeth yn gyffredinol - a'r mwyaf y camau mae'r cwmni yn gorfod eu cymryd i gywiro sampl amhriodol, y mwyaf y potensial i greu canlyniadau nad ydynt yn cynrychioli'r wir farn wleidyddol ar lawr gwlad. Y broblem eilradd ydi'r graddau mae YouGov yn deall y berthynas rhwng patrymau pleidleisio a phatrymau darllen papurau newydd yng Nghymru - ac yn arbennig felly mewn etholiadau Cynulliad. Ar gyfer patrymau pleidleisio San Steffan mae model YouGov wedi ei greu.

O graffu yn fanylach ar fanylion y pol mae'n amlwg bod rhai o'r canfyddiadau yn awgrymu camgymeriadau polio (er fy mod yn derbyn bod margin of error lled fawr i is setiau pob pol bron). Er enghraifft ydi hi yn gredadwy mewn gwirionedd bod cefnogaeth Llafur cyn gryfed yng Ngorllewin a Chanolbarth Cymru - gyda'i phedair etholaeth wledig sydd a chefnogaeth Lafur isel iawn- a Chanol De Cymru drefol? Ydi hi'n gredadwy bod cefnogaeth Plaid Cymru yn gryfach yng Ngorllewin De Cymru lle nad oes ganddi cymaint ag un aelod Cynulliad etholaethol nag yw yn y Canolbarth a'r Gorllewin lle mae ganddi bedwar? Ydi hi'n gredadwy bod unarddeg gwaith cymaint o gefnogaeth i'r Blaid Werdd yng Nghanol De Cymru sefydlog ei phoblogaeth na sydd yn y Gorllewin a'r Canolbarth, gyda'i holl fewnfudwyr sy'n chwilio am ffordd amgen o fyw? Ydi hi'n bosibl i bleidlais y Lib Dems chwalu ar hyd a lled Prydain, ond cynyddu yng Ngogledd Cymru? Ydi hi'n bosibl bod cefnogaeth y Lib Dems wedi syrthio o 12.4% i 1% yng Ngorllewin De Cymru, ac mai sedd Peter Black ydi'r un lleiaf saff ymysg y Lib Dems sy'n ceisio cael eu hail ethol, yn hytrach na'r saffaf?

'Rwan peidiwch a cham ddeall - 'dwi'n falch bod cwmniau o'r diwedd yn fodlon polio yn gyson yng Nghymru - 'dwi'n dymuno'n dda i'r cyfuniad ITV / YouGov. 'Dwi'n falch iawn bod polau tracio misol yn cael eu cynnal yng Nghymru o'r diwedd. 'Does yna neb yn fwy tebyg na fi o chwerthin ar ben gwleidyddion sy'n gwneud mor a mynydd o bolau sy'n dweud yr hyn maent eisiau ei glywed tra'n wfftio'n llwyr rhai sydd a neges nad ydynt yn ei hoffi. Mi fyddwn i hefyd yn derbyn bod stori fras polio YouGov - cynnydd i Lafur a chwalfa i'r Lib Dems yn debygol o fod yn wir. Ond 'dwi'n meddwl ei bod yn deg nodi hefyd bod gwaith i'w wneud o hyd ar fethodoleg y cwmni yng nghyd destun etholiadau Cynulliad. Mi fydd yr etholiadau o ddefnydd iddynt yn hyn o beth - bydd yn feincnod i fesur effeithiolrwydd eu methodoleg arni. Mae'r 'wyddoniaeth' o bolio yn ifanc yng Nghymru o hyd.

Gellir gweld y data moel yma, a sylwadau politicalbetting.com yma.

Polau piniwn rif y gwlith

Roeddwn braidd yn flin efo fi fy hun y diwrnod o'r blaen - wedi aros cyhyd am bol piniwn ynglyn a'r refferendwm, cefais neges destun gyda chanlyniad pol piniwn YouGov ar gyfer Y Byd ar Bedwar ychydig oriau cyn y rhaglen - ond roedd y ffon mewn cot o dan y grisiau - felly collais y cyfle i ddatgelu'r canfyddiadau ymhell cyn i'r rhaglen wneud hynny. Felly dyna gyfle euraidd wedi ei golli.

Hwyrach na chaf gyfle eto - mae cynnwys y pol sydd i'w rhyddhau heno eisoes wedi eu ymddangos ar y We - ac mae cynnwys un arall sydd i'w ryddhau heno eisoes ar y We ac yn y Western Mail. Mae'r ddau yn cadarnhau canfyddiadau pol dydd Llun - y bydd tua dau draean o'r etholwyr yn fotio Ia.

Mae pol y Western Mail yn hynod ddiddorol - mae'n awgrymu bod mwyafrif pobl Cymru eisiau mwy o lawer o rym na sy'n cael ei gynnig yn refferendwm 'fory - grymoedd tros drethiant a'r gyfundrefn cyfiawnder er enghraifft. Hwyrach bod refferendwm neu ddau arall o'n blaenau yn y dyfodol agos - Dduw a'n gwaredo.

Pol ITV / YouGov

Ychydig iawn o newid sydd yna ers y mis diwethaf o ran cefnogaeth y pleidiau:

Etholaethau: Toriaid 21%, Llafur 45%, Lib Dems 7%, Plaid Cymru 21%
Rhanbarthau: Toriaid 20%, Llafur 41%, Lib Dems 8%, Plaid Cymru 21%

Mae symudiad ychydig mwy yn y ffigyrau refferendwm fodd bynnag:

	Rhag	Ion
Ia	46%	49%
Na	25%	26%

Gweler yma am fanylion llawn.

Mwy am y Lib Dems

Ymddengys bod ffigyrau polio Cymreig ITV / YouGov yn ddigon tebyg i'r joban cefn amlen sydd gen i isod - ond eu bod mymryn yn waeth i'r Lib Dems hyd yn oed.

Mae yna bosibilrwydd real mai Peter Black fydd y Blaid Lib Dem yn y Cynulliad ac mai pumed neu chweched plaid fydd hi yno gydag UKIP ac o bosibl y BNP hyd yn oed yn dod o'u blaenau.

Yr unig gysur iddynt am wn i ydi'r ffaith y caiff ego Peter ei gynnal trwy fod yn arweinydd ei blaid yng Nghymru yn ogystal a bod yn llefarydd iddynt ar pob agwedd o fusnes y Cynulliad.

Gobeithio y bydd ganddo ddigon o amser ar ol i flogio, wir Dduw!

Pol diweddaraf ITV / YouGov

Fydda i ddim yn gwneud sylw ar bolau penodol Gymreig yn aml iawn oherwydd nad wyf wedi fy argyhoeddi eto eu bod yn gywir. Mae yna lawer mwy o bolau Prydeinig, ac maent yn cael eu profi yn erbyn etholiadau go iawn yn aml. O ganlyniad mae'r fethodoleg yn cael ei mireinio yn wyneb hynny i ymateb i ddiffyg cywirdeb. Gan nad oes yna draddodiad hir o bolio Cymreig, a chan nad oes yna felly fawr o newid wedi bod ar y fethodoleg yn ol pob tebyg, dwi'n tueddu i gymryd y polau Cymreig efo pinsiad o halen.

Wedi dweud hynny mae YouGov bellach wedi rhyddhau cyfres o bolau tros y misoedd diwethaf ac mae'r darlun maent yn ei roi i ni o dirwedd etholiadol Cymru yn eithaf cyson. Ceir darlun o Lafur yn ennill tua 12% ers colli'r Etholiad Cyffredinol, Plaid Cymru a'r Toriaid yn eithaf cyson, gyda'r Blaid ychydig o flaen y Toriaid a chanran y Lib Dems o'r bleidlais yn syrthio'n sylweddol. Os ydi polio YouGov yn gywir mae'n codi dau gwestiwn - a fydd Llafur angen Plaid Cymru i ffurfio clymblaid ym mis Mai? (a fel y byddem yn trafod yn ddiweddarach dim ond clymblaid Llafur / Plaid sy'n debygol mewn gwirionedd), ac yn ail a fydd y Lib Dems yn yn cael eu hunain yn grwp gwirioneddol fach efo tri neu hyd yn oed llai o aelodau yn unig?

Mi fyddwn yn edrych ar y ddau gwestiwn yn fanylach yn ddiweddarach, ond mi hoffwn ailadrodd rhywbeth 'dwi wedi ei nodi sawl gwaith. Y llywodraeth salaf o ddigon yn hanes y Cynulliad oedd yr ail lywodraeth - yr un lle'r oedd Llafur yn ei rheoli ar eu liwt eu hunain. Yr orau yn eithaf hawdd ydi'r un bresennol. Byddai'n drychineb i'r Cynulliad fel sefydliad petawn yn cael llywodraeth fwyafrifol Llafur tebyg i'r un 2003 - 2007.

Mae'r pol hefyd wedi rhoi lle i ni obeithio y bydd y refferendwm i gael pwerau deddfu i'r Cynulliad yn cael ei ennill - ac mae awgrym bod y bwlch rhwng Ia a Na yn cynyddu.

Y polau wedi 100 diwrnod

Wel dyma ni - 100 diwrnod ers ffurfio'r glymblaid, ac mae ICM yn rhoi Llafur a'r Toriaid yn gyfartal.

Nid cwymp yng nghefnogaeth y Toriaid sydd y tu ol i hyn cymaint a chynnydd yng nghefnogaeth Llafur ar draul y Lib Dems. Bu cryn gyfnod ers i bethau fod yn gyfartal gan ICM (ICM ydi un o'r cwmniau polio mwyaf effeithiol gyda llaw). 'Dydi Llafur heb fod yn gyfartal ers hydref 2007 pan ddaeth Brown i'r casgliad trychinebus na ddylai alw etholiad cyffredinol bryd hynny. Amgaeaf isod polau'r cwmni ers hynny.

04/10/2007	38%	38%	16%	8%	0%	1,008	3-4 October, 2007
28/10/2007	40%	35%	18%	7%	5%	1,011	26-28 October, 2007
22/11/2007	37%	31%	21%	10%	6%	1,005	21-22 Nov 2007
19/12/2007	39%	34%	18%	9%	5%	1,004	18-19 Dec 2007
20/01/2008	37%	35%	20%	8%	2%	1,009	18-20 Jan 2008
17/02/2008	37%	34%	21%	9%	3%	1,003	15-17 Feb 2008
16/03/2008	42%	29%	21%	8%	13%	1,003	14-16 Mar 2008
20/04/2008	39%	34%	19%	9%	5%	1,000	18-20 Apr 2008
18/05/2008	41%	27%	22%	9%	14%	1,008	16-18 May 2008
22/06/2008	45%	25%	20%	10%	20%	1,000	20-22 June 2008
20/07/2008	43%	28%	19%	10%	15%	1,007	18-20 July 2008
17/08/2008	44%	29%	19%	9%	15%	1,005	15-17 Augu 2008
25/09/2008	41%	32%	18%	10%	9%	1,012	24-25 September 2008
19/10/2008	42%	30%	21%	7%	12%	1,007	17-19 October 2008
26/11/2008	45%	30%	18%	8%	15%	1,027	25-26 November 2008
14/12/2008	38%	33%	19%	10%	5%	1,003	12-14 December 2008
25/01/2009	44%	32%	16%	8%	12%	1,003	24-25 January 2009
15/03/2009	42%	30%	20%	8%	12%	1,004	13-15 March, 2009
19/04/2009	40%	30%	19%	11%	10%	1,005	17-19 April 2009
17/05/2009	39%	28%	20%	14%	11%	1,002	5-17 May 2009
14/06/2009	39%	27%	18%	15%	12%	1,006	12-14 June 2009
11/07/2009	41%	27%	20%	12%	14%	1,000	10-11 July 2009
23/08/2009	42%	25%	19%	15%	17%	1,004	21-23 Augu 2009
20/09/2009	43%	26%	19%	12%	17%	1,001	18-20 September 2009
18/10/2009	44%	27%	18%	11%	17%	1,002	16-18 October 2009
15/11/2009	42%	29%	19%	10%	13%	1,010	13-15 November 2009
13/12/2009	40%	31%	18%	11%	9%	1,009	11-13 December 2009
24/01/2010	40%	29%	21%	10%	11%	1,000	22-24 January 2010
21/02/2010	37%	30%	20%	13%	7%	1,004	19-21 February 2010
14/03/2010	40%	31%	20%	9%	9%	1,002	12-14 March 2010
31/03/2010	38%	29%	23%	10%	9%	1,003	30-31 March 2010
03/04/2010	37%	33%	21%	9%	4%	1,001	1-3 April 2010
11/04/2010	37%	31%	20%	9%	6%	1,001	9-11 April 2010
18/04/2010	33%	28%	30%	9%	5%	1,024	16-18 April 2010
25/04/2010	33%	28%	30%	8%	5%	1,031	23-25 April 2010
02/05/2010	33%	28%	28%	12%	5%	1,026	30 April - 2 May 2010
04/05/2010	36%	28%	26%	10%	8%	2,022	3-4 May 2010
06/05/2010	36.45%	29.01%	23.03%	11.95%	7%	GENERAL ELECTION RESULT - 6 May, 2010
23/05/2010	39%	32%	21%	8%	7%	1,001	21-23 May 2010
20/06/2010	39%	31%	21%	8%	8%	1,000	18-20 June 2010
25/07/2010	38%	34%	19%	8%	4%	1,009	23-25 July 2010
15/08/2010	37%	37%	18%	8%	0%

Data i gyd o Guardian Datablog.

Rhag ei fod o ddiddordeb i rhywun, roedd IBM yn rhoi'r Toriaid ar 34%, Llafur ar 32% a'r Lib Dems ar 21% tros Brydain ym mis Mai 2007 - y mis pan gynhalwyd etholiadau'r Cynulliad yng Nghymru a'r Alban. Yng Nghymru yn yr etholiad hwnnw cafodd Llafur 32.2%, y Toriaid 22.4%, Plaid Cymru 22.4% a'r Lib Dems 14.8%.

Mae'r blog yma wedi awgrymu eisoes y byddai bod o gwmpas y 10% yn etholiadau'r Cynulliad yn drychinebus i'r Lib Dems. Mae'n edrych yn fwyfwy posibl y bydd hyn yn digwydd.

Y polau diweddaraf a'r Lib Dems

Ymddengys bod dau bol piniwn sydd wedi eu cyhoeddi heddiw yn awgrymu bod cefnogaeth y Lib Dems wedi syrthio yn sylweddol tros yr wythnosau diwethaf. Mae'n gryn gyfnod ers iddynt bolio cyn ised a 16% - cwymp o tua thraean o gymharu a'r etholiad cyffredinol. Mae'n gynnar yn hanes y glymblaid wrth gwrs, a gall pethau newid, ond mae hefyd yn bosibl bod patrwm newydd wedi ei sefydlu. Os felly beth fydd yr effaith yn y tymor canolig ar wleidyddiaeth Cymru?

Y newyddion da i'r Lib Dems o safbwynt y Cynulliad ydi bod eu perfformiad ar lefel Cynulliad mor sal nes ei bod yn anodd i'w nifer aelodau gwympo rhyw lawer. Chwech aelod yn unig a gawsant ym mhob un o etholiadau'r Cynulliad hyd yn hyn, mae'n anodd dychmygu y byddai eu pleidlais yn cwympo i'r graddau y byddant yn methu ag ennill un sedd rhanbarthol ym mhob un o'r pum rhanbarth. Felly 'dwi ddim yn meddwl y bydd eu cynrychiolaeth yn cwympo i lai na phump.

Mae'n stori wahanol ar lefel cyngor. Mae gan y Lib Dems bresenoldeb sylweddol ym mhob un o bedair dinas fawr Cymru, byddai'r presenoldeb hwnnw yn cael ei leihau'n sylweddol pe byddent yn colli traean o'u pleidlais. Mae natur y gyfundrefn etholiadol yn y dinasoedd lle ceir wardiau aml aelod yn debygol o sicrhau y bydd y cwymp mewn cynghorwyr yn llawer iawn uwch na'r gwymp yn y bleidlais. Yn ol pob tebyg bydd y cyfnod o reolaeth rhannol y Lib Dems mewn llefydd fel Wrecsam a Chaerdydd yn dod i ben.

Mae tair blynedd braidd yn bell i ffwrdd, ond ni fydd hyn oll yn effeithio o gwbl ar etholiadau Ewrop - does gan y Lib Dems ddim aelod Ewrop fel mae pethau ar hyn o bryd, ac felly ni fydd unrhyw newid yno. Mae pum mlynedd hyd yn oed yn bellach i ffwrdd na thair blynedd, ond byddai cwymp o draean ym mhleidlais y Lib Dems ar lefel San Steffan yn arwain at sefyllfa lle mai'r unig aelod seneddol Lib Dems fyddai gydag unrhyw obaith o gwbl o gadw ei sedd fyddai'r di hafal Mark Williams.

Y polau olaf

Angus Reid/Politicalbetting

	May 5	May 1
CONSERVATIVES	36%	35%
LABOUR	24%	23%
LIB DEMS	29%	29%

YouGov - the Sun

	May 5	May 4
CONSERVATIVES	35%	35%
LABOUR	28%	30%
LIB DEMS	28%	24%

Populus - The Times

Populus/The Times	May 5	Apr 27
CONSERVATIVES	37%	36%
LABOUR	28%	27%
LIB DEMS	27%	28%

TNS-BMRB

TNS - BMRB	May 4	Apr 27
CONSERVATIVES	33%	34%
LABOUR	27%	27%
LIB DEMS	29%	30%

Opinium - Daily Express

Opinium - D. Express	May 5	May 3
CONSERVATIVES	35%	33%
LABOUR	27%	28%
LIB DEMS	26%	27%

'Dwi wedi bod yn ddigon digywilyddi ddwyn y manylion am y polau uchod sydd oll wedi eu cyhoeddi heno o'r wefan benigamp honno politicalbetting.com

Maent yn weddol gyson mewn rhai ffyrdd - ceir amrediad o 33% i 37% i'r Toriaid, o 24% i 28% i Lafur ac o 26% i 29% i'r Lib Dems.

Mae yna un neu ddau o bwyntiau i'w casglu o hyn. I ddechrau mae Llafur yn mynd i mewn i ddiwrnod etholiad efo'u cefnogaeth yn wanach nag y bu ar unrhyw ddiwrnod cyn etholiad ers o leiaf 1983. Yn ail os ydi'r gogwydd yn unffurf, byddai pob un o'r set o ffigyrau uchod yn arwain at senedd grog. Yn drydydd, er gwendid affwysol Llafur, mae'r rhan fwyaf o'r polau uchod yn awgrymu nad ydi Toriaid Cameron yn 2010 ddim llawer mwy poblogaidd na Thoriaid Howard yn 2005. Yn bedwerydd, petai'r pol sy'n rhoi Llafur isaf yn agos ati (Angus Reid) mi fyddai pob un o seddi Cymreig Llafur ag eithrio rhai'r cymoedd a Dwyrain Abertawe mewn perygl. Mae yna hanes hir o Llafur yn sgorio'n agos at yr hyn mae'r pol gwaethaf iddynt ar y diwrnod olaf yn ei awgrymu.

Y ffigwr cyntaf ydi'r un cyfredol pob tro - yr ail ydi'r pol diwethaf.

Gwneud synnwyr o'r polau piniwn

Cyhoeddwyd pum pol piniwn (Prydeinig) neithiwr - ac fel arfer roeddynt yn weddol wahanol i'w gilydd. Gallwch weld y manylion yma ac yma os oes gennych ddiddordeb yn y math yma o beth.

'Dwi heb son rhyw lawer am bolau piniwn fel rheol - mae yna ormod ohonyn nhw ac mae'n anodd gwybod beth i'w wneud o'r gwahaniaethau rhwng rhai ohonyn nhw. Serch hynny mae'r polau sy'n cael eu cymryd yn nyddiau diwethaf ymgyrch etholiadol yn aml yn arwyddocaol, nid cymaint oherwydd eu bod yn gywir nag am eu bod yn aml yn dangos gogwydd fydd weithiau yn cael ei chwyddo ar ddiwrnod yr etholiad ei hun. Mae'r rhan fwyaf o'r rhai diweddaraf yn dangos gogwydd bach at y Toriaid ac oddi wrth y Lib Dems gyda Llafur yn aros yn yr unfan. Nid yw'n ymddangos i Bigotgate wneud mymryn o ddrwg i Lafur er gwaethaf yr holl rincian dannedd ar y pryd, gyda llaw.

Beth bynnag, a chymryd y polau presennol fel maen nhw, a chymryd bod y gogwydd yn gyson tros y DU mae pob un yn rhoi'r Toriaid yn gyntaf o ran seddi, Llafur yn ail a'r Lib Dems yn drydydd. Maen nhw i gyd hefyd yn awgrymu mai senedd grog fydd yn ein haros tros y misoedd nesaf o leiaf.

Yr hyn sy'n ychwanegu cryn ansicrwydd i'r sefyllfa ydi ei bod yn anhebygol y bydd y gogwydd yn unffurf ar hyd y DU. Yn y gorffennol roedd gogwydd etholiadol yn tueddu i fod yn debyg iawn ar hyd y DU, ond mewn etholiadau diweddar cafwyd llawer mwy o amrywiaeth rhanbarthol. Mae'n ddigon posibl y bydd y duedd yma'n parhau ac yn cryfhau.

Ffactor arall sy'n gwneud darogan yn anodd ydi ei bod yn lled sicr y bydd yna cryn dipyn o bleidleisio tactegol yn erbyn Llafur. Mae'r polau piniwn i gyd yn awgrymu'n gryf mai dyma'r llywodraeth mwyaf amhoblogaidd ers i bawb gael y bleidlais ar ddechrau'r ganrif ddiwethaf. O dan amgylchiadau felly bydd pobl yn aml yn pleidleisio'n negyddol yn erbyn y llywodraeth. Digwyddodd hyn ar raddfa eang pan daflwyd yr ail lywodraeth mwyaf amhoblogaidd allan ym 1997.

Y prif amrywiaeth yn y polau ydi'r bleidlais a roddir i Lafur - mae Angus Reid yn awgrymu mai 23% y byddant yn ei gael tra bod ICM yn rhoi 29% iddynt. Mae gwahaniaeth mawr rhwng y ddau ffigwr yma - ac mae'n cyfieithu i wahaniaeth arwyddocaol mewn seddi. Mae Angus Reid yn gyson yn rhoi llai o bleidleisiau i Lafur na'r un cwmni arall, ac mae'n newydd (ac felly heb ei brofi) i wleidyddiaeth Prydeinig. Mae gan y cwmni, fodd bynnag, record dda mewn gwledydd eraill.

Yn hanesyddol polau sydd ar eithafion yr amrediad arferol sy'n tueddu i fod yn gywir. Mae gan gwmniau polio Prydeinig hanes hir o or gynrychioli'r bleidlais Lafur. Maent wedi ceisio addasu eu methodoleg tros y blynyddoedd i ddelio efo'r sefyllfa yma. Byddwn yn gwybod pa mor llwyddiannus fu'r newidiadau hynny erbyn bore dydd Gwener.

O edrych yn ol tros yr uchod 'dwi'n rhyw boeni fy mod wedi cynhyrchu mwy o fwg nag o oleini. Hwyrach mai'r ffordd orau o grisialu'r sefyllfa ydi fel hyn - mi fydd yna gryn amrywiaeth yng nghanlyniadau etholaethau unigol gyda phobl sydd yn edrych yn saff yn colli eu seddi, a rhai sy'n ymddangos i fod mewn perygl yn eu cadw nhw.

Cyfle da i'r sawl sydd a gwybodaeth fewnol leol ennill ceiniog neu ddwy gan y bwci mi dybiwn.