Vaughan Gething a seremoniau rhyfedd

Mae Borthlas yn gwbwl gywir i dynnu sylw  Vaughan Gethingat y ffaith bod seremoniau yn bethau digon cyffredin yn y DU - a bod holl Aelodau Seneddol y DU yn cael eu gorfodi i dyngu llw i Mrs Windsor a'i holl ddisgynyddion - er y gallai'r disgynyddion hynny fod yn ddrwgweithredwyr neu'n llwyth o Jimmy Savils hyd y gwyr y sawl sy'n gorfod tyngu llw.

Mae Vaughan yn tueddu i ymateb yn emosiynol a hysteraidd i unrhyw dystiolaeth o genedlaetholwyr Cymreig yn cymryd rhan mewn rhyw seremoni neu'i gilydd.  Yr hyn sydd efallai'n anghyfarwydd  iddo ydi bod seremoniau braidd yn bisar yn bethau cyffredin iawn yn y DU, a bod llawer o'r seremoniau hynny yn ymwneud a milwriaeth, Mrs Windsor neu'r ddau.

Dwi ddim yn siwr pam nad ydi Vaughan yn ymwybodol o hyn - er iddo gael ei eni yn Zambia, mae ei dad yn Gymro, a bu'n byw yn y DU ers iddo fod yn ddyflwydd, ac yn wir mae bron yn sicr iddo gymryd rhan mewn seremoniau ei hun,  megis seremoni graddio - digwyddiad bisar os bu un erioed.

 Efallai ei fod yn greadur anarferol o sal am sylwi ar bethau nad ydynt yn ymddangos ar YouTube. .  Ta waeth, mae Blogmenai pob amser yn awyddus i helpu - felly dyma restr bach o seremoniau rhyfedd yn y DU:

Swan Upping - Seremoni sy'n ymwneud a chyfri elyrch ar Afon Tafwys.  Ymddengys bod y frenhiniaeth yn hawlio pob alarch sydd heb ei marcio, ac mae gan y sefydliad swyddogion sy'n cyfri'r cyfryw elyrch ar hyd Afon Tafwys yn flynyddol.  Un o ddefodau bach difir y seremoni ydi bod y cyfrwyr elyrch yn saliwtio Mrs Windsor efo'u rhwyfau wrth fynd heibio Castell Windsor.

Beating Retreat - Rhywbeth neu'i gilydd i'w wneud efo cofio cau sefydliadau milwrol ar ddiwedd diwrnod.  Mae'n ymwneud a llwythi o filwyr yn dod at ei gilydd ar gefn ceffylau a ballu ac yn saliwtio Mrs Windsor a'i theulu.

Y Datguddiad - Seremoni flynyddol ar Ionawr 6  lle mae Mrs Windsor, neu ei chynrychiolwyr yn cyflwyno aur, thus a mur i Iesu Grist.

Gun Salutes - Seremoniau lle saethir rhwng 20 a 124 o ergydion o ynnau mawr - fel arfer i ddathlu penblwydd Mrs Windsor, ei gwr neu aelod arall o'r teulu brenhinol - neu i ddathlu genedigaeth babi i aelod o'i theulu.

Garter Thistle Services - Rhywbeth i'w wneud efo dynion yn gwisgo mentyll, capiau felfed du efo plu arnyn nhw ac yn mynd o gwmpas mewn cerbydau sy'n cael eu tynnu gan geffylau.

 

 

 

Ceremony of the Keys - Dynion sy'n  gwisgo  dillad Tuduraidd yn  crwydro o gwmpas Twr Llundain pob nos yn cloi y drysau.



Dwi ddim wedi son am y mesyns, yr Urdd Oren,  Yr Eglwys Anglicanaidd, yr Eglwys Babyddol sydd efo amrediad rhyfeddol o seremoniau bisar eu hunain rhag rhoi hartan i Vaughan druan.

Beth fyddai'n digwydd _ _ _

_ _ _ petai pol YouGov heddiw yn cael ei adlewyrchu mewn etholiad cyffredinol?

Wel - efo'r ffiniau presenol byddai Llafur yn ennill pob sedd yng Nghymru ag eithrio Meirion / Dwyfor, Brycheiniog a Maesyfed, Ceredigion a Maldwyn.

Efo'r ffiniau newydd - byddai Llafur yn ennill pob sedd ag eithrio Gwynedd, De Penfro, Ceredigion / Gogledd Powys a Mynwy.

Mi fyddai hyn yn ein rhoi mewn sefyllfa digon tebyg i'r penllanw Llafur ymhell yn ol yn 1966.

Rwan dydi polau 'cenedlaethol' na rhaglenni darogan fel yr un mae'r lincs yn arwain ati ddim yn gweithio yn dda yng Nghymru oherwydd nad ydynt yn mesur cefnogaeth Plaid Cymru.  Hefyd rydan ni  ychydig ddyddiau ar ol cynhadledd y Blaid Lafur a thua hanner ffordd trwy'r senedd yma.  Gallai llawer iawn ddigwydd rhwng rwan a 2015.

Ond - ond dylai'r polau diweddaraf fod yn rhybudd i aelodau seneddol pob plaid ag eithrio Llafur yng Nghymru - os am oroesi i'r senedd nesaf bydd rhaid i'r rhan fwyaf ohonynt berfformio'n well na'u pleidiau yn ehangach.  Dyma'r amser i feddwl sut i wneud hynny - bydd 2014 yn rhy hwyr.

Llongyfarchiadau Rob_ _ _

_ _ _ ar fod yn gyntaf (hyd y gwn i) i ddefnyddio TeamGB i sgorio pwyntiau gwleidyddol. Cynghorydd Llafur o'r Bari ydi Rob Curtis, ac mae'n ymddangos nad yw'n rhy hapus bod ei blaid wedi cael cweir gan Plaid Cymru mewn is etholiad yn y dref yrwythnosdiwethaf.

Mewn llythyr bach chwerw i'r Echo mae Rob yn mynd i'n rhybuddio o beryglon annibyniaeth:

Every Plaid councillor elected will become a cheer leader for petty short sighted nationalism and an advocate of destroying our unique & mostly successful partnership with the rest of the United Kingdom _ _ _ that means an end to team GB.

A gadael o'r neilltu'r ffaith bod Rob yn ystyried trefniant sydd wedi dod a thlodi, tlodi a mwy o dlodii Gymru yn successful partnership, mae'r llythyr yn adrodd cyfrolau wrthym am sut mae'r sefydliad Cymreig yn gweithio.

Rydym yn cael un colofn sefydliadol Gymreig (BBC Cymru / Wales) yn treulio misoedd lawer yn clodfori ac yn heipio'r jambori mawr Llundeinig yn gyffredinol a TeamGB yn benodol, tra bod colofn arall (y Blaid Lafur Gymreig) yn portreadu llwyddiant i blaid arall mewn is etholiad cyngor fel bygythiad i'r hyn sydd wedi ei heipio cymaint gan ei chyd golofn sefydliadol.

Mae pwt o lythyr Rob yn adrodd cyfrolau am wleidyddiaeth Cymru.

Aelodaeth y pleidiau gwledyddol

Mae'n ddiddorol nodi o flog Michael Crick bod aelodaeth y Toriaid a'r Lib Dems wedi syrthio yn sylweddol tros y flwyddyn ddiwethaf.

Mae ffigyrau Crick fel a ganlyn:

Lib Dems 48,934
Llafur 193,000
Toriaid 130,000 (er eu bod nhw yn gwrthod datgelu eu ffigyrau yn swyddogol)
SNP 23,376
UKIP 17,184

Dydi Crick ddim yn dweud wrthym beth ydi ffigyrau'r Blaid - ond 7,863 oedd yr aelodaeth ym mis Ionawr.

Mae'n anodd cymharu ffigyrau'r pleidiau unoliaethol a rhai'r pleidiau cenedlaetholgar oherwydd bod y rhan fwyaf o aelodau'r pleidiau unoliaethol yn byw yn Lloegr. Ond os ydym yn cyfrifo cymhareb poblogaeth:aelod gan ddefnyddio poblogaeth y DU ar gyfer cymarebau'r pleidiau unoliaethol a phoblogaethau'r gwledydd Celtaidd ar gyfer y Blaid a'r SNP, dyma'r darlun:

Lib Dems 1:1,280
Llafur 1:324
Toriaid 1:481
SNP 1:224
UKIP 1:3,645
Plaid Cymru 1:389

Felly'r SNP sy'n perfforio orau o ddigon ar y mesur hwn, gydag UKIP efo llai nag un aelod am pob 3,000 o bobl a'r Lib Dems efo llai nag un am pob mil. Dydi'r Blaid ddim yn gwneud yn ddrwg o gwbl.

'Chwyldro' Bro Morgannwg

Dwi ddim eisiau swnio yn grintachlyd rwan - da chi'n fy 'nabod i'n ddigon da i wybod hynny - ond mae'n fy nharo bod Carwyn Jones yn mynd braidd yn bell i ddisgrifio cynnydd yn y ganran o blant 7 oed sy'n derbyn eu haddysg trwy gyfrwng y Gymraeg ym Mro Morgannwg o 10.9% i 13.7% fel 'chwyldro'.

Ond erbyn meddwl efallai bod cynnydd o 1.8% tros ddeg mlynedd yn dipyn o chwyldro ym myd bach eliffantaidd o araf Carwyn a'i blaid.

Pam na ddylai'r Blaid gynnig cefnogaeth anffurfiol i'r Blaid Lafur

Mae Valleys Mam yn gwbl gywir - fel y bydd yn amlach na pheidio - i nodi bod creu canfyddiad bod y Blaid yn rhyw fath o blaid atodol i'r Blaid Lafur yn codi cwestiwn hynod niweidiol i'r Blaid - if you can vote for the real thing, why vote for the middle man?. Mae yna wirionedd hefyd yn yr hyn mae Gareth Hughes yn ei awgrymu ynglyn a'r perygl o droi Cymru yn rhyw fath o wladwriaeth un plaid os ydi'r Blaid yn ymwrthod a'i dyletswydd i fod yn wrthblaid effeithiol.

Serch hynny fy mhrif wrthwynebiad yn bersonol i lyfu a llempian o gwmpas y Blaid Lafur ydi'r ffaith bod y blaid honno wedi methu, methu a methu eto. Rydym - fel gwlad - wedi pleidleisio trosti ym mhob etholiad o bob math yn ddi eithriad ers 1918 - ac eto mae ein perfformiad economaidd cymharol (a chymharu a gweddill y gweddill y DU) yn waeth nag ydi wedi bod ers hynny. Mae'r rhesymau am hynny yn ddigon hawdd i'w harenwi - 'does gan Llafur ddim diddordeb o gwbl mewn gadael i Gymru gael ei dwylo ar y lefrau trethiannol a chyllidol fyddai'n caniatau iddi fynd i'r afael efo'i phroblemau strwythurol.

Mae'n iawn i'r Blaid glymbleidio o bryd i'w gilydd efo Llafur pan mae manteision amlwg i'r Blaid ac i Gymru o wneud hynny, ond ddylai hynny byth ein dallu i'r ffaith mai'r ffordd orau i symud Cymru yn ei blaen ydi trwy ddifa cefnogaeth etholiadol Llafur - plaid sydd wedi bod yn faen melin o gwmpas gwddf Cymru ers yn agos i ganrif bellach.

Dwy draean o bobl Cymru eisiau 'difa'r genedl'

Byddwch yn cofio ymateb hysteraidd Peter Hain i awgrymiadau gan Cheryl Gillan y dylai Cymru gael y pwer i drethu - yn ol Peter byddai grymoedd o'r fath yn 'difa'r genedl'. Ymddengys bod y rhan fwyaf o ddigon o bobl Cymru yn anghytuno efo'i 'ddadansoddiad'.

Darllenwch yr adroddiad ICM/John Curtice/Richard Wyn Jones - mae ymysg yr astudiaethau mwyaf cynhwysfawr o'r farn gyhoeddus yng Nghymru ynglyn a datganoli i gael ei gyhoeddi erioed.

Drysu rhwng y Blaid Lafur Gymreig a Chymru mae Peter wrth gwrs - pechod sy'n gyffredin i lawer o aelodau'r Blaid Lafur yng Nghymru. Byddai datganoli grym trethu i Gymru yn peri problemau sylweddol i'r Blaid Lafur Gymreig, ond byddai'n newyddion da i Gymru.

Mae'r blog yma wedi tynnu sylw hyd at syrffed at y ffaith y byddai cyfundrefn drethiant Gymreig yn sefydlu perthynas rhwng trethiant a gwariant cyhoeddus, ac y byddai hynny yn ei dro yn arwain at leihad yng nghefnogaeth y Blaid Lafur Gymreig.  Sail eu cefnogaeth yng Nghymru ar hyn o bryd ydi'r ffaith eu bod yn cael galw am fwy a mwy o wariant cyhoeddus, heb orfod codi ffadan goch o dreth ar neb i dalu am hynny.

O sefydlu cysylltiad rhwng faint yr ydym yn ei dalu mewn trethi yng Nghymru a faint yr ydym yn ei wario, byddai reid wleidyddol rhad ac am ddim Llafur ar ben, a byddem mewn sefyllfa i esblygu gwleidyddiaeth mwy aeddfed a chyfrifol nag oes gennym ar hyn o bryd.

Byddai hefyd yn gyfle i leihau dylanwad y maen melin o blaid wleidyddol sydd wedi dal y wlad yn ol am gyhyd.

Felly ymateb call, pwyllog a rhesymegol y Blaid Lafur i alwad y gwrthbleidiau yng Nghaerdydd ydi - we will resist the attempts of the three conservative parties to wreck the NHS.

Three conservative parties?

Pa blaid tybed oedd yn arddel y polisiau canlynol pan roeddynt mewn llywodraeth yn San Steffan?

PFI - pwmpio pres preifat i mewn i wasanaethau cyhoeddus.
Gorfodi myfyrwyr i dalu crogbris am eu haddysg.
Rhyfeloedd di ddiwedd yn erbyn gwledydd Mwslemaidd.
Gorfodi pobl i gario cardiau adnabod.
Rheoleiddio'r banciau mewn modd mor ysgaf nes caniatau iddynt ddod a'r economi i'w gliniau.
Rhoi Asbos i bobl am chwarae eu stereo yn rhy uchel

Pwy lwyddodd i gynyddu anghyfartaledd cymdeithasol i raddau na welwyd ers Oes Fictoria?

Pwy dreuliodd y rhan helaethaf o ugain mlynedd yn dawnsio i bib Rupert Murdoch?

Pa arweinydd ddisgrifiodd ei hun fel bod yn intensely relaxed tuag at bobl sy'n hel mynyddoedd o gyfoeth?

O - a phwy sydd eisiau lleoli WMDs yn Sir Benfro?

'Mond gofyn.

Bethan Jenkins, trydar, McGuinness a'r Blaid Lafur

Mae sylwadau Bethan ynglyn a 'naifrwydd' Martin McGuinness yn amlwg yn amhriodol. Mae arweinyddiaeth y blaid mae'n perthyn iddi yn wahanol i bob un arall yn yr ynysoedd yma i'r graddau iddi gael ei chreu gan ryfel. Dogherty, Adams, Murphy, Ferris, McGuinness, Kelly, Anderson, Morgan, Ellis, O'Toole - mae'r cwbl wedi treulio lwmp o'u bywydau yn agos at galon grwp parafilwrol cymharol fach a lwyddodd i gadw tros i 50,000 o aelodau lluoedd diogelwch y DU yn brysur am ddeg mlynedd ar hugain. Gellir meddwl am sawl ansoddair i ddisgrifio Martin McGuinness, ond 'dydi 'naif' ddim yn eu plith.

Ond mater ymylol ydi hynny yng nghyd destun y stori fach yma. Mae'n dweud mwy am y Blaid Lafur Gymreig na dim arall. Mae'r blaid honno yn tueddu i wleidydda trwy geisio efelychu'r merched hysteraidd rheiny yn The Crucible, Arthur Miller - chwilio am esgys i chwifio eu breichiau o gwmpas yn lloerig a sgrechian yn uchel a hysteraidd rhywbeth megis I saw Goody Jenkins dance with the divil in the dead of night.

Gan i Bethan feirniadu McGuinness mae'r ffatri sterics yn Cathedral Road yn pedlera stori am danseilio'r broses heddwch - ac awgrymu ei bod am ddod a rhyfel yn ol i strydoedd Belfast. Petai wedi dweud rhywbeth ffeind am McGuinness byddai'r ffatri sterics wedi honni ei bod yn Provo cudd gan awgrymu bod ganddi lond bocs o semtex yn y garej.

Mae Bethan yn drydarwraig hynod doreithiog, ond y drwg efo'r fformat 140 llythyren ydi nad yw'n rhoi'r cyfle i'r trydarwr fod yn gwbl glir ynglyn a'r hyn mae'n geisio ei ddweud. O ganlyniad mae'n hawdd i wleidydd sy'n defnyddio'r cyfrwng adael ei hun yn agored i rwdlan afresymegol ac anghymedrol y criw bach hysteraidd sy'n amgylchu Peter Hain. 'Dwi'n meddwl bod Bethan yn ddoeth i gymryd gwyliau bach o drydar i ystyried sut y gall wneud y defnydd mwyaf effeithiol a di risg o'r i hyrwyddo achos y Blaid.

Y Toriaid a'r polau piniwn diweddaraf

Mae'r polau piniwn ers cyllideb drychinebus George Osborne wedi dangos cwymp cyson ym mhleidlais y Toriaid a'r Lib Dems.

Yn wir petai pol diweddaraf Angus Reid yn cael ei gwireddu (Llaf 45%, Toriaid 29% a Lib Dems 9%) yna un aelod seneddol Toriaidd fyddai'n cael ei ethol yng Nghymru a Glyn (nid David) Davies fyddai hwnnw. Mae hyn yn wir am y ffiniau sy'n cael eu drfnyddio ar hyn o bryd, a'r rhai newydd arfEthiedig.

Carwyn Jones yn llongyfarch Mrs Windsor

Felly mae Carwyn Jones o'r farn bod y jiwbili yn gyfle i ddiolch i Elizabeth Windsor am '60 mlynedd o gefnogaeth' i Gymru.

Rwan dwi'n sylweddoli ei bod yn dymor crafu gorffwyll a di feddwl, ond mewn difri beth yn union ydi natur y gefnogaeth yma? Does yna ddim amheuaeth ei bod yn dod yma o bryd i'w gilydd i agor hyn, neu i edrych ar y llall. Ond dyna ydi ei gwaith - ac am wneud y gwaith digon ysgafn a syml hwnnw mae'n cael cyflog anferth ac mae'n cael dal ei gafael ar freintiau sy'n caniatau iddi gynnal a chadw y ffortiwn anferth sydd ganddi hi a'i theulu - ffortiwn sydd wedi ei adeiladu ar freintiau mae ei chyn dadau wedi eu cael neu wedi eu cymryd yn y gorffennol.


Fel mae'n digwydd mae fy mam a fy mam yng nghyfraith wedi eu geni yn yr un blwyddyn a Mrs Windsor - y naill yng Ngogledd Orllewin y wlad, a'r llall yn y De Ddwyrain. Mae'r ddwy wedi byw eu bywydau yma, maen nhw wedi magu eu plant yma, maen nhw wedi gweithio yma, maen nhw wedi chwarae rhan llawn yn eu cymunedau. Mae yna filoedd lawer o bobl tebyg iddyn nhw.

Mi fyddai dyn yn disgwyl y byddai arweinydd y Blaid Lafur Gymreig eisiau diolch i Gymry o'u cenhedlaeth nhw. Mae'r ffaith ei fod yn fwy cyfforddus o lawer yn llyfu a llempian wrth draed aristocratiaid tramor yn dweud y cwbl sydd angen ei ddweud am natur y Blaid Lafur Gymreig.

Y Blaid a Llafur yn rheoli yng Ngwynedd

Felly Plaid Cymru a'r Blaid Lafur fydd yn rheoli yng Ngwynedd am y pum mlynedd nesaf - yn ol pob tebyg beth bynnag. Mae'r newyddion yn arbennig o arwyddocaol yng nghyd destun Gwynedd oherwydd bod y sir yn symud o gyfundrefn bwrdd i gyfundrefn cabinet. Prif effaith ymarferol hyn ydi canoli grym yn nwylo'r pleidiau sy'n rheoli. Yn y gorffennol roedd pob grwp (os oeddynt yn dewis anfon cynrychiolwyr i eistedd ar y bwrdd) yn rheoli ar y cyd. Yn yr ystyr yna, clymblaid eang sydd wedi rheoli Gwynedd ers 1999.

Efallai y bydd yn syndod i aelodau o'r Blaid o rannau eraill o Gymru - Caerfyrddin er enghraifft - bod y glymblaid yma wedi dod i fodolaeth, ond 'does yna ddim rhyw ddrwg deimlad mawr rhwng y ddwy blaid yng Ngwynedd, a 'does yna fawr o wrth Gymreicrwydd yn perthyn i'r Blaid Lafur yma.

Bydd Llafur yn cael cynnig 1 o'r 10 swydd yn y Cabinet a chadair un pwyllgor. Bydd Plaid Cymru yn dal y 9 swydd Cabinet arall. Bydd yna felly 41 o aelodau o'r grwpiau sy'n llywodraethu tra bod yna 33 o gynghorwyr yn perthyn i'r gwrthbleidiau. Mae un sedd i'w llenwi fis nesaf.

Felly mewn gwirionedd dyma'r mwyaf o rym mae'r Blaid erioed wedi ei gael ar Gyngor Gwynedd - ac mae'n gyfle i gyflawni amcanion ei maniffesto mewn ffordd mwy trylwyr nag oedd yn bosibl o dan yr hen drefn.

Felly pob lwc i arweinydd y Cyngor, Dyfed Edwards, y cabinet newydd a'r glymblaid tros y pum mlynedd nesaf. Bydd rheoli o dan yr amodau sy'n bodoli ar hyn o bryd yn heriol - ond mae'r gallu a'r ymroddiad i sicrhau chware teg i holl gymunedau Gwynedd ar gael o fewn y glymblaid. Bydd y drefn cabinet newydd yn gwneud joban anodd yn llawer haws nag y byddai wedi bod oddi tan yr hen drefn.

Hwyl fawr Peter

Mae'n debyg y bydd y rhan fwyaf o ddarllenwyr Blogmenai yn cofio Peter Hain fel gwleidydd o'r tu allan o Gymru aeth ati i ymgorffori holl dueddiadau anymunol y Blaid Lafur Gymreig - traha, llwytholdeb rhemp, rhagrith di feddwl a diffyg diddordeb llwyr mewn cyd weithredu efo elfennau gwleidyddol eraill yng Nghymru.

Bydd hefyd yn cael ei gofio fel gwleidydd oedd byth a hefyd ynghanol rhyw helynt neu'i gilydd - cymryd rhoddion ariannol o ffynonellau amheus ac anghofio eu datgan i'r awdurdodau priodol, defnyddio ei statws fel gweinidog y goron i hyrwyddo busnes ei wraig, ceisio hawlio treuliau ar ddau dy oedd wedi eu lleoli chwe milltir oddi wrth ei gilydd ar yr un pryd ac ati.

Er gwaethaf hyn oll mae'n dra phosibl y bydd y sawl sy'n 'sgwennu hanes Cymru yn y dyfodol yn garedig wrtho am un rheswm ac un rheswm yn unig - ei ran yn yr ymgyrch ddatganoli yn 1997. Hain oedd yn arwain yr ymgyrch Llafur, ac yn ei iard gefn yng Nghastell Nedd Port Talbot oedd y ganran 'Ia' ar ei huchaf. Bychan iawn oedd y mwyafrif tros Gymru, ac mae'n ddigon posibl na fyddai'r ateb wedi bod yn un cadarnhaol oni bai am Hain. Mae'n debyg bod datganoli yn symud ymhellach ac ynghynt na mae Hain yn gyfforddus na'n hapus efo fo - ond serch hynny mae wedi chwarae rhan pwysig i'n cael i'r man yr ydym ynddo heddiw.

Tybed pwy ddaw yn ei le? Mae Blogmenai yn cefnogi'r athrylith etholiadol a lwyddodd i golli'r Rhondda i Lafur yn ol yn 1999.

Russell a Leanne

Mae'n ddiddorol deall nad ydi Leanne Wood yn bwriadu derbyn yr £20,000 blynyddol yn ychwanegol y byddai ei statws fel arweinydd Plaid Cymru yn ei sicrhau iddi.

Mae'r un mor ddiddorol bod Plaid Cymru yn Nhonyrefail yn gwneud defnydd o'r ffaith ac yn ei gyferbynnu efo ymddygiad un o'r cynghorwyr lleol ac arweinydd Cyngor Rhondda Cynon Taf, Russell Roberts. Mae Russell wedi llwyddo i wneud i gynrychiolaeth gyhoeddus weithio'n berffaith - iddo fo ei hun os nad i'w etholwyr. Llwyddodd i gael pum joban gyda chyflog o £100,000 rhyngddynt. Russell ydi un o'r gwleidyddion sy'n ennill y mwyaf o bres yng Nghymru, os nad Prydain.

Ddim yn aml y bydd gol mor gyfangwbl agored a hon yn ymddangos mewn gwleidyddiaeth leol.

Etholiadau lleol - beth fydd yn digwydd yng Nghymru?

Mae hi'n drybeulig o anodd darogan canlyniadau etholiadau lleol o ddata polio - yn llawer mwy anodd nag ydi hi i ddarogan canlyniadau etholiadau San Steffan neu rai'r Cynulliad. Yr erfyn mwyaf defnyddiol mewn cyd destun Prydeinig mae'n debyg ydi cyfrifau Collin Rallings. Mae'r cyfrifiadau hyn yn awgrymu y bydd canran Llafur ym Mhrydain yn cynyddu 13%, un y Toriaid yn gostwng 9% a chanran y Lib Dems yn gostwng 5%.

Mae'r newid yma yn sylweddol iawn, ac o'i wireddu byddai'n arwain at ganoedd lawer o seddi yn newid dwylo tros y DU. Er ei bod yn anodd trosglwyddo'r ymarferiad i gyd destun Cymru gan fod Plaid Cymru yn blaid gref ar lefel llywodraeth leol yma, byddai patrwm tebyg i hyn yng Nghymru yn arwain at newid arwyddocaol. Fel enghraifft o hyn 'dwi am edrych yn frysiog ar Gyngor Caerdydd. Os ydych yn cymryd bod pleidlais y Blaid yn aros yn statig, a bod pleidlais y pleidiau unoliaethol yn newid yn unol a darogan Rallings, byddai cydbwysedd y cyngor yn cael ei drawsnewid yn llwyr.

Y sefyllfa ar hyn o bryd ar Gyngor Caerdydd ydi:
Lib Dems 34
Toriaid 17
Llafur 14
Plaid Cymru 6
Eraill 4

Y sefyllfa newydd fyddai:
Llafur 43
Lib Dems 19
Plaid Cymru 4
Toriaid 5
Annibynnol 4

Felly ar noswaith pryd bydd Llafur yn debygol o golli yn drwm yn nwy brif ddinas arall tir mawr Prydain, mae'n bosibl y byddant yn cael eu sgubo yn ol i rym yn ninas Caerdydd.

Rwan fel dwi wedi awgrymu eisoes, mae'n bosibl y bydd presenoldeb y Blaid yn arwain at sefyllfa wahanol yng Nghymru. Dydan ni ddim yn gwybod faint o effaith y bydd y newid yn arweinyddiaeth a chyfeiriad y Blaid yn ei gael. Mae'r etholiad am yr arweinyddiaeth hefyd wedi rhoi mwy o sylw i'r Blaid o lawer na mae'n arfer ei gael.

Ond petai'r oruwchafiaeth Lafur yn cael ei hatgyfodi mor fuan wedi i Lafur golli grym yn San Steffan - a hynny er gwaetha eu amhoblogrwydd enbyd, gwta ddwy flynedd yn ol - byddai'n adlewyrchiad hynod o wael ar ein diwylliant gwleidyddol. Er gwaetha'r faith bod Cymru wedi pleidleisio i Lafur ym mhob math o etholiad, bron yn ddi eithriad ers 1918, rydan ni'n dal yn dlotach na'r unman arall yn y DU. Er gwaetha'r ffaith bod llawer yn gweld trwy Lafur pan maent mewn grym yn San Steffan, rydym yn pleidleisio iddynt mewn modd Paflofaidd cyn gynted ag y bo'r Toriaid yn ennill grym yn Llundain.

Byddai hefyd yn dysteb i fethiant hanesyddol ar ran y Blaid i ffurfio naratif sy'n cynnig cyfeiriad arall, a sy'n rhyddhau pobl o'r feddylfryd syml sy'n eu harwain i bleidleisio i Lafur fel modd o ddatgan gwrthwynebiad i'r Toriaid. Creu naratif felly ddylai fod prif flaenoriaeth arweinyddiaeth newydd y Blaid tros y flwyddyn neu ddwy nesaf.

George yn dychwelyd i Orllewin Caerdydd

Ymddengys bod ysbryd George Thomas, aka Arglwydd Tonypandy yn dal i droedio strydoedd Gorllewin Caerdydd.

Mae'n rhyfedd mor anodd ydi hi i Lafur y De gael gwared o'i thueddiadau llwythol, secteraidd. Efallai mai'r gwir ydi bod secteriaeth llwythol yn rhan o wead y blaid, ac na fydd byth yn llwyddo i ryddhau ei hun rhagddynt.

Rhagrith gan y Blaid Lafur - eto fyth

Cymaint ydi gwrthwynebiad Llafur i ostwng y gyfradd treth i'r cyfoethog fel mai dau yn unig ohonyn nhw wnaeth drafferthu pleidleisio yn erbyn hynny - Paul Flynn a Dennis Skinner.  Cafodd y llywodraeth  fwyafrif o 297 - 319 i 22. 

Hen stori,  mae'n cyfeillion Llafur mor driw i'w hegwyddorion sosialaidd fel nad oes rhaid iddynt wneud unrhyw beth i brofi hynny.  Dyma'r rheswm pam yr oedd plant yn cael eu segrigeiddio yn ol dosbarth cymdeithasol yn y Cymoedd Llafuraidd am flynyddoedd maith wedi i weddill Cymru gael gwared o'r gyfundrefn ysgolion gramadeg.  'Does yna ddim yn newydd o dan haul - ym maes arbenigol rhagrith y Blaid Lafur o leiaf.

Naz Malik a'r Blaid Lafur

Mae'n gas gen i godi hyn, ond onid ydi'r cwestiwn os oes cysylltiad rhwng methiant llwyr llywodraeth Cymru i weithredu ar adroddiad ar broblemau yn AWEMA yn ol yn 2005 a'r ffaith bod pennaeth y corff , Naz Malik efo cysylltiadau agos a'r Blaid Lafur Gymreig, yn un cwbl briodol?

Safodd mab Mr Malik, Gwion Iqbal Malik tros y Blaid Lafur yn etholiadau'r Cynulliad y llynedd yn rhanbarth y Gorllewin a'r Canolbarth, ac mi gafodd Gwion, Naz Malik a Carwyn Jones gryn dipyn o hwyl yn mynd o gwmpas y rhanbarth yn canfasio.   'Doedd Mr Malik, er gwaethaf natur ei gyflogaeth, ddim yn gweld problem mewn mynegi cefnogaeth i Diane Abbott yn ystod yr ymgyrch am arweinyddiaeth y Blaid Lafur Brydeinig.  Roedd hefyd yn hapus iawn i gymryd rhan mewn sterics chwerthinllyd ynglyn a hiliaeth gwrth Seisnig honedig  mewn cyfnod pan roedd naratif y Blaid Lafur Gymreig yn cysylltu'r Mudiad Cenedlaethol efo hiliaeth o'r fath. 

Tybed os byddai Mr Malik wedi cael rhwydd hynt i fynd trwy'i bethau am cyhyd oni bai am ei gysylltiadau efo'r blaid sydd wedi llywodraethu yng Nghymru Cymru ers 1997? 

Efallai, ond mae ymateb chwyrn llywodraeth Cymru i gynghorau a chyrff cyhoeddus eraill sy'n ymddwyn mewn ffyrdd amhriodol neu ddiffygiol yn cyferbynnu'n amlwg iawn efo'u diffyg ymateb i ddiffygion amlwg AWEMA o dan oruwchwyliaeth Naz  Malik. 

Llafur ac anghyfartaledd

Hmm - felly prif ddadl Ed Milliband yn erbyn annibyniaeth i'r Alban ydi y dylai holl wledydd y DU aros efo'i gilydd i ymladd yn erbyn anghyfartaledd. 

Mae'n anodd gwybod os i chwerthin 'ta chrio.  Mi gafodd Llafur dair blynedd ar ddeg rhwng 1997 a 2010 i fynd i'r afael ag anghyfartaledd cymdeithasol ac aethant ati i gynyddu'r anghyfartaledd hwnnw'n sylweddol.

Mae tri prif ffordd o fesur anghyfartaledd - cyfoeth, incwm a iechyd.  Yn ystod y tair blynedd ar ddeg o lywodraeth Lafur cynyddodd  cyfoeth, incwm a iechyd cyfartalog yn yr etholaethau hynny sy'n dychwelyd Toriaid (hy rhai Seisnig yn bennaf) gan aros yn yr un lle fwy neu lai mewn etholaethau Llafur (hy y rhan fwyaf o rai'r Alban a Chymru).  Erbyn i'r llywodraeth Lafur gael ei chicio allan yn 2010 roedd anghyfartaledd yn y DU yn waeth na phob gwlad namyn pedair o 25 gwlad fwyaf cefnog y Byd.

Os ydych eisiau darlun cyflawn o fethiant llwyr Llafur i wella ansawdd bywyd eu cefnogwyr yng Nghymru, yr Alban a Lloegr gweler yma.

Carwyn Jones o blaid mwy o bres i'r Cynulliad, ond yn erbyn cael yr hawl i'w godi

Hmm - felly mae Carwyn Jones o'r farn bod y ffordd mae Cymru yn cael ei hariannu yn anheg, ac mae'n bendant  nad ydyw am weld pwerau trethu arwyddocaol yn dod i Gaerdydd.

Mae'r blog yma wedi darogan sawl gwaith yn y gorffennol na fydd y Blaid Lafur Gymreig byth eisiau pwerau trethu arwyddocaol.  Y rheswm am hynny ydyw mai unig uchelgais y blaid honno i Gymru ydi gofyn i San Steffan am fwy o arian cyhoeddus a dosbarthu'r arian hwnnw i'w chleantiaid Cymreig.  Y peth diwethaf mae am ei weld ydi perthynas yn cael ei sefydlu rhwng gwariant cyhoeddus a threthu.  Gwario heb drethu ydi prif genhadaeth y Blaid Lafur Gymreig - gwleidyddiaeth yr ysgol feithrin - yr unig fath o wleidyddiaeth mae Llafur yng Nghymru yn gyfforddus efo hi.

A beth bynnag - 'dydi Carwyn ddim yn credu bod Cymru'n cael ei hariannu yn anheg go iawn, neu mi fyddai wedi dweud rhywbeth pan roedd Llafur mewn grym yn San Steffan - ond wnaeth o ddim mentro agor ei big ynglyn a'r mater.  Smalio ei fod yn meddwl bod yr ariannu yn amhriodol mae'r dyn mae gen i ofn - a gwneud hynny er mwyn cael chwaneg o wonga di gost (o ran ei hun) i'w ddosbarthu.