Sunday, January 14, 2018

Mymryn o gymorth i Donald Trump

Nid yn aml y bydd Blogmenai yn ceisio cynnig cymorth i Arlywydd Unol Daleithiau'r America, ond cyn bod Donald Trump methu deall pam nad ydi pobl yn symud i fyw i America o Norwy, mi wna i geisio egluro.

Os ydych yn byw yn Norwy rydych yn debygol o fyw  yn hirach nag os ydych yn byw  yn America.  Gallwch ddisgwyl byw i fod yn  79 years os ydych yn ddyn yn y wlad ac yn 83 os ydych yn ddynas.  Y ffigyrau cyfatebol ar gyfer UDA ydi 76 a 81.

Ac wedyn wrth gwrs rydych yn debygol o fod yn gyfoethocach os ydych yn byw yn Norwy - GDP y pen yn y wlad honno ydi $73,450 - sy'n gyfforddus uwch na'r $61,687 a geir yn America.

Os ydi pethau'n mynd o chwith mae gan Norwy gronfa genedlaethol o - $1000,000,000,000 - tua $190.000 am pob un o drigolion yr wlad.  Does gan America ddim cronfa gyfatebol - er bod rhai o'r taleithiau unigol  efo rhai - ond mae nhw'n llawer iawn llai. 

Mae'r ddwy wlad yn agos at ei gilydd o ran cyflawniad addysgol ( fel mae hwnnw'n cael ei ddiffinio gan gynghrair Pisa), gyda Norwy mymryd ar y blaen.  

Dydi cymdeithas anghyfartal ddim yn ddelfrydol i fyw ynddi - a does yna'r un wlad llai anghyfartal na Norwy.  O dan y mesur anghyfartaledd rhyngwladol - Gini - mae Norwy yn sgorio 23.5, y sgor isaf yn y Byd.  Sgor America ydi 41.1.  

Mesuriad datblygiad dynol ydi HDI (cyfuniad o ystadegau addysg, incwm a hyd bywyd)   Unwaith eto mae Norwy gydasgor o  0.949 yn perfformio'n well na'r un gwlad arall.  Mae sgor America hefyd yn uchel iawn - 0.920 - sy'n ei rhoi'n ddegfed.

Mae Norwy yn bedwerydd ym Mynegai Hapusrwydd y Byd tra bod yr UDA yn drydydd ar ddeg.  

Ac yna wrth gwrs mae'r UDA hefyd yn lle uffernol o berygl i fyw ynddo.  Mae tros i 15,000 o drigolion yr wlad anffodus yma'n cael eu llofruddio'n flynyddol gan eu cyd Americanwyr - yn bennaf efo'r gynnau sydd i'w cael ym mhob man yno.  Mae trigolion America yn ofni ei gilydd i'r fath raddau mae ganddynt 300m o ynnau i amddiffyn ei hunain rhag eu cymdogion.  Mae'r gyfradd llofruddiaeth yn 4.88 am pob 100,000 o'r boblogaeth.  Os ydych yn byw yn agos at Donald ei hun yn Washington DC mae'r gyfradd yn llawer, llawer uwch.  Mae llofruddiaeth yn brin iawn yn Norwy gyda tua 1 llofruddiaeth am pob 200,000 o'r boblogaeth.

Felly mae'r ateb i gwestiwn Donald yn eithaf syml - dydi pobl ddim yn symud o wlad gyfoethog, hapus, diogel, cyfartal, ddatblygedig i wlad sy'n llai cyfoethog, llai hapus, llai cyfartal, llai diogel a llai datblygedig yn aml iawn.

Gyda llaw - peidiwch a gofyn am Gymru - ar wahan i'r ffaith nad ydym yn rhai mawr am lofruddio'n gilydd, rydym yn perfformio'n waeth na'r naill wlad na'r llall ar bob mesur.  Mae'n amlwg bod y DU yn gweithio'n wych i ni.

Tuesday, January 09, 2018

Pwy sy'n trydar yn y Gymraeg?

Yn dilyn rhyddhau ffigyrau Cymdeithas yr Iaith sy'n dangos mai ychydig iawn o Gymraeg fyddai'n cael ei ddefnyddio yn y Cynulliad oni bai am aelodau Plaid Cymru roeddwn yn rhyw feddwl y byddai'n syniad cael cip ar faint o ddefnydd sy'n cael ei wneud o'r Gymraeg ar gyfryngau cymdeithasol gan gwahanol wleidyddion Cymreig.  Felly dyna fynd ati i edrych ar gyfrifon trydar nifer o wleidyddion sydd wedi eu dewis oherwydd eu bod nhw'n ystyried eu hunain yn gefnogol i'r iaith Gymraeg a 'u bod yn rhugl(ish) eu Cymraeg.

Gair o rybydd i ddechrau - edrych ar y 20 trydariad (nid ail drydariad) diwethaf wnes i - mae hynny'n sampl bach, ac mae'n anheg efo un neu ddau.  Er enghraifft mae yna fwy o drydyriadau Saesneg yn sampl Rhun ap Iorwerth na sy'n arferol ganddo oherwydd iddo gael ei hun mewn dadl efo rhywun di Gymraeg yn ystod cyfnod y sampl.

Ta waeth - mae'r ffigyrau'n eithaf diddorol.  Mae trydyriadau Cymraeg Dafydd Elis-Thomas wedi mynd yn hynod brin ers iddo gael ei godi'n weinidog.  Mae Sion Jones yn trydar i'w etholwyr bron yn llwyr yn Saesneg er ei fod yn cynrychioli un o'r hanner dwsin ward mwyaf Cymraeg yng Nghymru, a dim ond pan mae'n cyfeirio at y Gymraeg mae'r Gweinidog sy'n gyfrifol am y Gymraeg yn defnyddio'r iaith.  Mae'r Prif Weinidog yn ailadrodd pob trydariad Saesneg gair am air yn y Gymraeg - ac felly'n trydar hanner yr amser yn Gymraeg.  Un gair mae Ysgrifennydd Gwladol Cymru wedi ei 'sgwennu'n Gymraeg mewn 20 trydariad - diolch - a hynny ar ddiwedd neges oedd fel arall yn uniaith Saesneg oedd wedi ei chyfeirio at ysgol cyfrwng Cymraeg. 

Fel arall mae pethau yn mynd yn ol y disgwyl - Pleidwyr sy'n defnyddio'r Gymraeg. 



Diweddariad ynglyn a chyfrifon swyddogol - hy Carwyn Jones - diolch i Aled ap Dafydd


A diolch i Vaughan am y diweddariad:


Mae'r cyfri personol Carwyn Jones fwy neu lai yn uniaith Saesneg (ar wahan i ail drydar) gyda 19 o'r 20 trydariad diwethaf yn Saesneg a'r un sy'n weddill yn llongyfarch un o'i etholwyr Cymraeg ei iaith - yn ddwyieithog.  


Saturday, January 06, 2018

O'r diwedd y Gogledd ar flaen ciw Llafur Cymru

Mae'r blog yma wedi cwyno yn y gorffennol sawl gwaith yn y gorffennol bod llywodraeth Lafur Cymru yn benderfynol o beidio lleoli dim y tu hwnt i goridor yr M4 ac y byddai'n well ganddynt wynebu tragwyddoldeb yn Uffern na lleoli unrhyw beth yn y Gogledd.

Ond - am unwaith mae'r Gogledd yn cael blaenoriaeth gan Lafur Cymru - blaenoriaeth llwyr a hynny mewn maes pwysig iawn - cael gwared o swyddi gweision sifil.  Pan mae'n dod i greu swyddi cyhoeddus mae'r Gogledd ar gefn ciw Llafur Cymru - ond pan mae'n dod i ddifa swyddi rydym ar flaen y ciw.

Diolch bois.

Friday, January 05, 2018

Yr hen gyfryngau unochrog 'na


And I also feel sure that the appallingly biased presentation of debate by some of the media, intended to undermine the UK in negotiations to the extent that we might reject the final negotiated deal is making the British people more in favour of leaving.

Mae'n rhan o naratif cefnogwyr Brexit wrth gwrs bod y cyfryngau a'r sefydliad i gyd yn eu erbyn. Er cywirdeb dwi'n rhestru isod y cyfryngau oedd o blaid ac yn erbyn Brexit adeg y refferendwm ynghyd a'u cylcgrediad.

O blaid Brexit:

Sun (1.7m cylchrediad)
Daily Mail (1.5m)
Telegraph (490k)
Mail on Sunday (1.3m)
Sunday Times (797k)
Sunday Telegraph (797k)
Daily Star - heb ddatgan, ond y cyfeiriad golygyddol o blaid Brexit (425k)
Daily Express (427k)
Sunday Express (396k)
Sun on Sunday (1.45m).

O blaid Aros:

Times (438k)
Daily Mirror (776k)
I -  heb ddatgan, ond y cyfeiriad golygyddol o blaid Aros (284k)
Guardian (165k)
FT (118k)
Observer (194k)
Sunday Mirror (1.8m)

Ac ar ben hynny mae nifer o'r papurau sydd o blaid Brexit yn uwd o gelwydd ac yn llawn optimistiaeth gorffwyll cwpl ddi dystiolaeth.