Aelodaeth y pleidiau gwledyddol

Mae'n ddiddorol nodi o flog Michael Crick bod aelodaeth y Toriaid a'r Lib Dems wedi syrthio yn sylweddol tros y flwyddyn ddiwethaf.

Mae ffigyrau Crick fel a ganlyn:

Lib Dems 48,934
Llafur 193,000
Toriaid 130,000 (er eu bod nhw yn gwrthod datgelu eu ffigyrau yn swyddogol)
SNP 23,376
UKIP 17,184

Dydi Crick ddim yn dweud wrthym beth ydi ffigyrau'r Blaid - ond 7,863 oedd yr aelodaeth ym mis Ionawr.

Mae'n anodd cymharu ffigyrau'r pleidiau unoliaethol a rhai'r pleidiau cenedlaetholgar oherwydd bod y rhan fwyaf o aelodau'r pleidiau unoliaethol yn byw yn Lloegr. Ond os ydym yn cyfrifo cymhareb poblogaeth:aelod gan ddefnyddio poblogaeth y DU ar gyfer cymarebau'r pleidiau unoliaethol a phoblogaethau'r gwledydd Celtaidd ar gyfer y Blaid a'r SNP, dyma'r darlun:

Lib Dems 1:1,280
Llafur 1:324
Toriaid 1:481
SNP 1:224
UKIP 1:3,645
Plaid Cymru 1:389

Felly'r SNP sy'n perfforio orau o ddigon ar y mesur hwn, gydag UKIP efo llai nag un aelod am pob 3,000 o bobl a'r Lib Dems efo llai nag un am pob mil. Dydi'r Blaid ddim yn gwneud yn ddrwg o gwbl.

Y wers i'r Blaid o boblogrwydd parhaus yr SNP

Mae'n ddiddorol nodi bod y pol piniwn diweddaraf yn yr Alban yn rhoi'r SNP ymhellach ar y blaen nag oedd yn ystod etholiadau 2011 hyd yn oed.. Byddwch yn cofio i'r SNP berfformio yn rhyfeddol o dda yn yr etholad hwnnw, a llwyddo i ennill mwyafrif llwyr - er bod y system etholiadol wedi ei gynllunio i sicrhau na allai hynny ddigwydd.

Mae'r blog yma wedi nodi yn y gorffennol bod y prif bleidiau cenedlaetholgar yn y DU - yr SNP a Sinn Fein yn polio yn sylweddol uwch na'r Blaid, er bod y pleidiau hynny wedi bod yn hanesyddol yn llawer mwy agored ynglyn a'u delfryd o ennill annibyniaeth i'w gwledydd. Yr hyn sy'n ddiddorol o safbwynt y Blaid yn y pol hwn ydi bod cefnogaeth yr SNP yn llawer uwch na'r gefnogaeth i annibyniaeth.

Rwan, gellir darllen hyn mewn sawl ffordd - ond efallai mai'r wers y dylai'r Blaid ei chymryd ydi nad oes o reidrwydd gysylltiad uniongyrchol rhwng poblogrwydd annibyniaeth a phoblogrwydd plaid sy'n arddel y polisi hwnnw. Conglfaen poblogrwydd etholiadol yr SNP ydi'r canfyddiad ei bod yn llywodraethu'n effeithiol.

Mae'r canfyddiad hwnnw yn ei dro wedi ei adeiladu ar y canfyddiad bod y blaid yn wrthblaid effeithiol a chyson yn y blynyddoedd cyn 2007. Un o brif lwyddiannau'r SNP ydi bod yn hollol agored ynglyn a'u polisi o annibyniaeth, ond gwneud hynny mewn modd sydd ddim yn atal y sawl nad ydynt am fynd cyn belled a gweld gwlad gwbl annibynnol rhag pleidleisio iddi.

Ac efallai mai dyna ddylai prif flaenoriaeth y Blaid fod - gwrthbleidio yn effeithiol, tra'n bod yn agored am ei delfrydau creiddiol. Ond cyn y gellir gwneud hynny mae'n rhaid ymddangos yn unedig a dangos undod pwrpas. Dal llywodraeth Carwyn Jones i gyfri mewn ffordd unedig a phwrpasol ddylai fod yn brif flaenoriaeth i ni tros y misoedd nesaf.

Llongyfarchiadau _ _ _

_ _ _  i David Cameron am lwyddo i gynyddu aelodaeth yr SNP o tros i 800 mewn cyfnod o bump diwrnod.  Mae aelodaeth y blaid genedlaetholgar bellach yn ymylu at gyrraedd 21,000.

Nid aelodaeth yr SNP yn unig sydd ar gynydd - mae aelodaeth Plaid Cymru wedi codi'n sylweddol tros y misoedd diwethaf hefyd - sgil effaith o bosibl i'r etholiad am yr arweinyddiaeth.

Pam bod ymyraeth Cameron ym mhroses ddemocrataidd yr Alban yn gam gwag

Mae gen i ofn bod ymdrechion David Cameron i fwlio'r weinyddiaeth SNP yn yr Alban i gynnal y refferendwm ar annibyniaeth ar amser sydd yn fanteisiol i'r achos unoliaethol yn un sy'n debygol o wneud mwy o ddrwg nag o les i'r achos hwnnw.

Mae'n debyg bod Cameron yn gywir bod ateb cadarnhaol yn llai tebygol yn 2012 nag ydyw yn 2014 pan mae'r SNP eisiau cynnal y refferendwm.  Ond y broblem iddo ydi bod canfyddiad o fwlio ar ran San Steffan yn debygol o fod yn wrth gynhyrchiol yn yr Alban. 

Yn bwysicach o bosibl byddai gorfodi refferendwm cynnar yn rhoi cyfle i'r SNP droi cefn ar eu haddewid i beidio dychwelyd at fater annibyniaeth am gyfnod gweddol faith os bydd yr ateb yn negyddol.  Byddai'n hawdd i'r blaid wrthod cydnabod refferendwm Cameron, awgrymu i'w cefnogwyr beidio a phleidleisio ynddo a galw eu refferendwm eu hunain ar adeg mwy ffafriol.  Byddai'r canfyddiad bod y refferendwm cyntaf yn ymgais o Loegr i wyrdroi'r broses ddemocrataidd yn yr Alban yn rhoi gwynt yn eu hwyliau bryd hynny.  Hyd yn oed os na fyddai'r ail refferendwm yn derbyn sel bendith San Steffan, na hyd yn oed statws swyddogol, byddai'n nesaf peth i amhosibl cadw'r Alban yn rhan o'r DU petai mwyafrif wedi pleidleisio yn erbyn hynny. 

Newyddion da i'r SNP - eto fyth

Yn ol pol Ipsos Mori sydd wedi ei gyhoeddi ddoe mae'r SNP wedi ymestyn eu rhagoriaeth tros y pleidiau unoliaethol ar lefel Senedd yr Alban ers eu llwyddiant ysgubol yn gynharach eleni.  Yn wir maent o fewn trwch blewyn i ennill cefnogaeth hanner yr etholwyr ymysg y sawl sy'n sicr o bleidleisio.  Byddai hynny'n rhoi pob sedd uniongyrchol oni bai am rhyw 6 i'r blaid genedlaetholgar.

Yn fwy arwyddocaol o safbwynt yr etholiad cyffredinol Prydeinig nesaf, mae'r SNP yn gyfforddus ar y blaen yn nhermau San Steffan hefyd.  Ar y lefel honno (ymysg y sawl sy'n sicr o bleidleisio) y ffigyrau ydi SNP 42%, Llafur 33%, Toriaid 15% a'r Lib Dems 6%.  Byddai hyn yn cyfieithu i 34 sedd i'r SNP (6 yn 2010), 21 i Lafur (41), 1 i'r Toriaid (1), a 3 (11) i'r Lib Dems. 

Perfformiad yr SNP eleni

'Dwi'n dwyn y ffigyrau a'r stori ganlynol o'r blog penigamp o Ogledd Iwerddon, Slugger O'Toole.

Y pwynt mae Slugger yn ei wneud ydi bod yr SNP wedi dod yn rhyfeddol o agos at ennill pob sedd uniongyrchol yn etholiadau Senedd yr Alban eleni:

Coatbridge and Chryston 2,741 Llaf
Motherwell and Wishaw 587 Llaf
Uddingston Bellshill 714 Llaf
Glasgow Maryhill and S’burn 1,292 Llaf
Glasgow Pollock 623 Llaf
Glasgow Provan 2,079 Llaf
Glasgow Rutherglen 1,779 Llaf
Orkney 868 Lib Dem
Shetland 3,328 Lib Dem
Edinburgh North and Leith 595 Llaf
Cowdenbeath 1,247 Llaf
Ayr 1,113 Tori
Dumfrieshhire 4,274 Llaf
East Lothian 151 Llaf
Ettrick, Roxburgh & Ber’shre 5,334 Tori
Galloway and West Dumfries 862 Tori
Dumbarton 1,639 Llaf
Eastwood 4,885 Llaf
Greenock and Inverclyde 511 Llaf
Renfrewshire South 2,587 Llaf

Yn ol Slugger mi fyddai 18,624 pleidlais (yn y lleoedd cywir) i'r SNP yn hytrach na phleidiau eraill wedi rhoi pob sedd etholaethol iddyn nhw.

'Rwan, dyna beth fyddai stori etholiadol.

Gareth Hughes, y Blaid a'r SNP

Er nad ydw i'n cytuno efo pob dim mae Gareth Hughes yn ei 'sgwennu - o bell ffordd, mi fyddaf yn mwynhau ei flogiadau gan amlaf. 'Dydi'r post mortem o flogiad ar etholiad Plaid Cymru ddim yn eithriad yn hyn o beth.

Yn y blogiad mae Gareth yn cyferbynnu llwyddiant y cenedlaetholwyr Albanaidd efo perfformiad siomedig y Blaid, ac yn dod i'r casgliadau canlynol:

(1) Bod lleoliad gwleidyddol adain chwith y Blaid yn wahanol i un yr SNP, ac yn creu problem etholiadol pan mae Llafur yn boblogaidd.

Now the SNP in Scotland have never branded themselves as either right or
left but “nationalist”. They’ve been branded “tartan Tories”, by Labour.Now the
SNP in Scotland have never branded themselves as either right or left but
“nationalist”. They’ve been branded “tartan Tories”, by Labour.

(2) Mae'n casglu o'r canfyddiad yma bod yr SNP wedi targedu a llyncu'r bleidlais Doriaidd, cyn mynd ati i wneud yr un peth i bleidlais y Lib Dems.

First of all they targeted the Tory vote and swallowed up
the Conservative vote in Scotland. They then moved their tanks onto the
Liberal Democrats lawn and helped themselves to their votes. By so
doing, they eclipsed Labour in most of the Scottish constituencies, to
gain an absolute majority.

(3) Bod y Blaid wedi canolbwyntio ei hymgyrch ar ymosod ar Lafur yn hytrach nag ar ymosod ar y Toriaid a'r Lib Dems, a bod hyn yn gamgymeriad.

(4) Bod y Blaid wedi cymryd yn ganiataol y byddai'n gwneud yn dda oherwydd canlyniad y refferendwm.

(5) Bod y Blaid wedi dangos diffyg hyder yn eu polisiau creiddiol eu hunain.

(6) Na lwyddodd y Blaid i roi rheswm da i bobl bleidleisio trosti gydag oedd y refferendwm wedi ei hennill.

Mae llawer o resymu a chymharu Gareth yn amheus - a bod yn garedig. Er enghraifft 'does yna fawr o amheuaeth ynglyn a lle mae'r SNP yn gweld ei lleoliad gwleidyddol ar y sbectrwm De / Chwith. Mae'r Blaid a'r SNP yn eithaf agored am fod yn bleidiau'r Chwith, ac mae hynny'n ddigon synhwyrol i bleidiau sy'n weithredol mewn gwledydd fel Cymru a'r Alban. 'Dydi'r dystiolaeth polio ddim yn cefnogi barn Gareth bod yr SNP wedi mynd ar ol y pleidlais Toriaid yn gyntaf a'r Lib Dems wedyn. Yr hyn sy'n drawiadol am yr ychydig fisoedd cyn yr etholiad ydi'r cwymp yng nghefnogaeth Llafur a'r cynnydd yng nghefnogaeth yr SNP. Mae cefnogaeth y Lib Dems a'r Toriaid yn weddol statig. Gweler yma.

Mae'n wir i'r SNP beidio ymosod llawer ar Lafur yn ystod yr ymgyrch, ond wnaethon nhw ddim ymosod llawer ar y pleidiau unoliaethol eraill chwaith. Roedd eu hymgyrch wedi ei chanoli ar y cwestiwn o bwy fyddai'r llywodraeth a'r prif weinidog gorau. Roedd hynny mor amlwg nad oedd prin angen ymosod ar neb. 'Doedd yna yn sicr ddim gor hyder ar ran y Blaid yn dilyn y refferendwm, roedd y polau Cymreig yn ei gwneud yn gwbl glir i ba gyfeiriad yr oedd y gwynt yn chwythu.

Mae Gareth fodd bynnag yn gywir ynglyn a diffyg hyder y Blaid ynglyn a'i pholisiau creiddiol ei hun - Adeiladu Tros Gymru ydi'r esiampl mae Gareth yn cyfeirio ati, ond mae gan y Blaid hanes o hyn. Gellid bod wedi gwneud llawer mwy o'r posibilrwydd o senedd grog a'r Polisi Ariannu Teg i Gymru yn etholiad cyffredinol 2010 - etholiad oedd yn cael ei dominyddu gan yr economi a'r toriadau oedd ar y ffordd.

Ac mae'n gywir hefyd i ddweud bod annibyniaeth yn broblem i'r Blaid. Gyda'r refferendwm wedi ei hennill yn ddigon hawdd, bod yn fwy agored ynglyn ag annibyniaeth ydi'r unig ddewis i'r Blaid mewn gwirionedd. Mae'r SNP yn gwbl agored ynglyn a'r mater, ac mae'r brif blaid Geltaidd genedlaetholgar arall yn y DU - Sinn Fein - wedi treulio'r rhan fwyaf o'i hanes yn ceisio sefydlu annibyniaeth trwy ddulliau treisgar. Mae'r ddwy blaid yn fwy poblogaidd o lawer na ni.

Rwan mae'n wir nad oes galw mawr am annibyniaeth yng Nghymru ar hyn o bryd, ond 'dydi'r achos tros annibyniaeth ddim yn cael ei wneud chwaith. Os ydi Gareth yn awgrymu nad ydi sefyll yn llonydd yn opsiwn i'r Blaid, ond bod rhaid iddi symud i'r cyfeiriad o hyrwyddo annibyniaeth yn agored neu wneud ei hun yn amherthnasol - mae'n gwbl gywir. 'Dydi lleoliad presenol y Blaid ddim yn un cynaladwy.

Llwyddiant i'r SNP - eto fyth

Yn is etholiad Dyce, Buckburn and Danestone ar Gyngor Aberdeen y tro hwn. Mae'r gogwydd sylweddol tuag at y blaid genedlaetholgar yn golygu mae nhw ydi'r grwp mwyaf ar gyngor Aberdeen bellach.

Roedd gogwydd sylweddol oddi wrth pob un o'r pleidiau unoliaethol tuag at y cenedlaetholwyr - 8.47% oddi wrth Llafur; 15.20% oddi wrth y LibDems; a 7.43% oddi wrth y Toriaid.

I'r pant y rhed y dwr.

Mwy o newyddion da i'r SNP

Yn ol y Sunday Mail mae'r blaid genedlaetholgar ar y blaen o hyd.

Newyddion da i'r SNP

Mae yna aml i un - fi yn gynwysedig - wedi bod yn darogan ers tro byd nad oes gan yr SNP fawr o obaith i ddal gafael ar rym yn Senedd yr Alban. Ond gyda'r etholiadau hynny yn dynesu, mae'n ymddangos bod symudiad sylweddol i'w cyfeiriad, ac mae cyfres o bolau yn cadarnhau hynny. Er enghraifft mae pol TNS-BMRB/STV a gyhoeddwyd heddiw yn awgrymu bod pethau bellach mor agos ag y gallant fod.

Pan fydd yr ymgyrch yn mynd rhagddi bydd mwy a mwy o ffocws ar y ddau Weinidog Cyntaf posibl - Iain Gray ac Alex Salmond. fydd y gymhariaeth yna ddim o fantais i Lafur.

Y llanw yn troi i'r SNP?

Mae yna nifer o bobl wedi gofyn i mi tros y misoedd diwethaf os ydi hi'n debygol y bydd yr SNP yn cadw grym yn yr Alban fis Mai. Fy ateb yn ddi eithriad oedd nad oes ganddyn nhw unrhyw obaith o gwbl. 'Doedd y canfyddiad yma ddim yn sylw aebennig o dreiddgar na gwreiddiol - mae pob pol piniwn yn y wlad ers Chwefror y llynedd wedi dangos bod Llafur ar y blaen.

Mae'n braf felly nodi bod y pol diweddaraf yn awgrymu y gallai'r SNP ddod o flaen Llafur unwaith eto eleni. 'Dwi'n gwybod nad yw un pol creu gwanwyn ynddo'i hun - ond mae pethau'r argoeli'n well nag oeddynt fis neu ddau yn ol.

Ydi hi'n bosibl ennill poblogrwydd trwy gymryd penderfyniadau amhoblogaidd?

'Dwi'n gwybod ei fod o'n swnio'n gwestiwn gwirion - ond beth ydym i'w wneud o'r pol piniwn yn Express fory sy'n darogan gogwydd sylweddol iawn tuag at yr SNP yn etholiadau San Steffan yn 2010 ac etholiadau Holyrood yn 2011.

Petai'r canlyniadau yn cael eu gwireddu byddai Llafur yn colli hanner ei haelodau seneddol yn San Seffan, a byddai gan yr SNP fwy o seddi nag unrhyw ddwy o'r pleidiau unoliaethol efo'i gilydd yn Holyrood.



Mae'n debyg gen i y bydd hyn yn siom enfawr i'r pleidiau unoliaethol yn yr Alban - roeddynt yn gobeithio y gallant elwa'n etholiadol yn sgil y ffaith i weinidog cartref yr Alban, Kenny MacAskill, ryddhau'r bomiwr Al-Megrahi, yn ystod yr haf, oherwydd ei fod yn marw o gancr.

Aeth y pleidiau unoliaethol yn yr Alban i ben y caets - ac roedd yn edrych am wythnos neu ddwy wedi'r penderfyniad bod yr SNP wedi dioddef niwed etholiadol sylweddol. Ond chymerodd hi fawr o amser i'r SNP ail ennill eu mantais glir tros y pleidiau eraill yn y polau.

Y cwestiwn diddorol ydi pam? Un rheswm mae'n debyg ydi ymateb bisar y Blaid Lafur i'r holl beth. Roeddynt yn groch yn erbyn ar lefel Holyrood, ond yn gwrthod mynegi barn ar lefel San Steffan, tra bod tystiolaeth yn adeiladu eu bod wedi gwneud eu gorau y tu ol i'r lleni, i ryddhau Al-Megrahi.

Ond efallai bod rheswm arall pwysicach. Roedd y penderfyniad yn un roedd angen stumog go gryf i'w gymryd - ond roedd hefyd yn benderfyniad oedd y unol a chyfraith yr Alban. Mae'r gyfraith yn caniatau, yn wir yn annog trugaredd o dan yr amgylchiadau hyn. Trwy gymryd y penderfyniad roedd Kenny MacAskill yn dangos ei fod yn fodlon mentro amhoblogrwydd er mwyn gweithredu'n unol a chyfraith ei wlad.

Mi fyddwn i'n rhoi mwy o ymddiriedaeth mewn dyn felly, nag mewn un sy'n fodlon anwybyddu cyngor cyfreithiol er mwyn peidio a cholli poblogrwydd etholiadol. Ymddengys bod llawer iawn o Albanwyr yn cytuno efo fi.

A allai'r argyfwng ariannol gostio Glenrothes i'r SNP?

Fel y gwyddoch mae'n debyg cynhelir is etholiad Glenrothes yn yr Alban ar Dachwedd 6 - dau ddiwrnod ar ol etholiad arlywyddol America.

Y canfyddiad cyffredinol hyd yma oedd y byddai'r SNP yn cymryd y sedd oddi wrth Lafur heb fawr o drafferth gan eu bod wedi ennill yn Glasgow East ym mis Gorffennaf - talcen anoddach o lawer.

Serch hynny mae pethau yn edrych ychydig yn well i Lafur erbyn hyn. Mae'r ddau bol piniwn diweddaraf - un Populus ac YouGov yn dangos bod y Toriaid a Llafur wedi cynyddu eu pleidlais ar draul y Democratiaid Rhyddfrydol. (Populus: Tori 45% Llaf 30% Rh D 15%, You Gov: Tori 45%, Llaf 31%, Rh D 15%). Roedd Llafur yn y dauddegau canol i hwyr hyd yn ddiweddar.

Polau 'cenedlaethol' (hy rhai tros y Deyrnas Unedig) ydi'r rhain felly mae'n anodd dod i gasgliadau ynglyn a'r hyn sy'n digwydd yng Nghymru a'r Alban, ond mae ambell i awgrym ar gael.

O graffu ar fanylion y pol YouGov mae'n awgrymu bod Llafur yn perfformio yn llawer gwell yn yr Alban nag oeddent rai misoedd yn ol - a'u bod wedi symud o 28% yn Ebrill i 43% yn nyddiau cyntaf y mis hwn. Ar y llaw arall mae 'others' (hy SNP yn bennaf) wedi cwympo o 38% i 29%.

Mae'n rhaid pwysleisio y dylid cymryd gofal efo ymarferiad tebyg i hwn - is set o ddata a geir - is set o lai na 200 o bobl - cyfanswm sy'n llawer rhy isel i fod yn ystadegol ddibynadwy. Ond, mae'n awgrymu bod symudiad ar droed, a bydd yn ddiddorol gweld perfeddion y polau eraill tros yr wythnosau nesaf.

Mae'n hawdd egluro hyn wrth gwrs - cynhadledd anisgwyl o lwyddiannus Llafur fyddai un rheswm - ond nid yr un pwysicaf, sefyllfa'r economi ydi hwnnw.

Mae llywodraeth yr Alban yn gwbl ddiymadferth yn wyneb y grymoedd economaidd anferth sydd ar waith ar hyn o bryd. Nid eu bai nhw ydi hynny wrth gwrs - nid oes ganddynt y pwerau i wneud unrhyw beth.

Yn sgil hynny mae'r sylw i gyd wedi ei hoelio ar Brown a Darling yn Llundain - maent yn ymddangos fel petaent yn gwneud eu gorau, ac maent yn cael cefnogaeth Ty'r Cyffredin yn ei gyfanrwydd bron a bod.

Mae'r ffocws gwleidyddol ymhell, bell oddi wrth llywodraeth Salmond yn Hollyrood, ac am y tro cyntaf ers cael ei ethol mae rhywbeth bron yn ymylol am Salmond. Petae is etholiad fory yn hytrach na mewn mis byddai'r SNP yn colli yn fy marn i. Ond mae mis yn gyfnod maith mewn gwleidyddiaeth, ac mae'r cyfnod yn un cythryblys. Gallai pethau newid yn llwyr erbyn Tachwedd 6.

Yr SNP i gael cweir yn etholiadau San Steffan!

Rhag ofn eich bod yn meddwl fy mod yn colli arni, 'dydw i ddim yn credu y caiff yr SNP gweir go iawn - i'r gwrthwyneb - maent yn debygol o wneud yn dda, ac efallai y byddant yn gwneud yn dda iawn.

Ond pe byddwn yn defnyddio rhesymeg David Williamson yn y Western Mail yna gallwn wneud dadl o'r fath. Fel mae fy nghyd Bleidiwr o flogiwr o Gaernarfon Sanddef yn nodi ar ei flog hynod ddarllenadwy,Ordivicius, 'dydi gwefannau fel un Martin Baxter o fawr o gymorth i rhywun sy'n ceisio darogan canlyniadau etholiad y tu allan i Loegr - ac yn arbennig felly yng Nghymru.

Mae dau brif reswm am hyn. Yn gyntaf mae'r wefan wedi ei chynllunio i ddelio gyda threfn tri phlaid, ac yn ail pe byddai'n gallu delio gyda pedair plaid 'does yna ddim data ar gael o Gymru - anaml iawn y bydd y Western Mail ei hun er enghraifft yn comisiynu pol piniwn Cymreig. Bydd y pleidiau gwleidyddol yn comisiynu polau preifat o bryd i'w gilydd - ond cyfyng iawn yw'r cylch sy'n dod i glywed am ganlyniadau'r rheini.

O ganlyniad mae'r gwefannau darogan yn cymryd bod pleidlais y pedwerydd plaid (hy yr SNP neu'r Blaid) yn aros yn static - beth bynnag y newidiadau eraill. Sefyllfa cwbl amhosibl.

Felly o chwarae gyda'r wefan a bwydo rhai o ganlyniadau polau piniwn diweddar mae'r wefan yn darogan y bydd yr SNP yn colli Perth and North Perthshire, Angus, Moray i'r Toriaid a Glasgow East i Lafur. Byddant yn cael eu gadael gyda Banff and Buchan, Dundee East a Na h-Eileanan An Iar yn unig. Hynny yw byddant yn colli mwy na hanner eu cynrychiolaeth.

'Rwan, 'dydi hyn ddim yn bosibl - does yna ddim un sylwebydd yn credu hynny - ac mae eu barn wedi ei seilio ar bolau piniwn (byddant yn cael eu cynnal yn yr Alban o bryd i'w gilydd), ar etholiadau Senedd yr Alban ac ar etholiadau lleol diweddar. Mae'n ddigon posibl mai dwblu, ac nid hanneru eu cynrychiolaeth fydd yr SNP.

Mae'r dystiolaeth sydd ar gael - etholiadau'r Cynulliad a'r etholiadau lleol eleni yn awgrymu y byddai'r Blaid hithau yn debygol o ddwblu ei chynrychiolaeth, gan gynyddu o 3 i 5 neu 6.

Mae'r hyn sy'n debygol o ddigwydd yn yr etholiad cyffredinol nesaf am amrywio'n sylweddol ym mhedair gwlad y DU. Dwi ddim am fynd ar ol Gogledd Iwerddon y tro hwn (ond bydd yn ddiddorol). Yn Lloegr bydd y Toriaid yn ennill tir - a llawer o dir - o ran pleidleisiau a seddi. Bydd Llafur yn colli tir yn sylweddol ac yn cael ei gwthio'n ol i rannau mwyaf trefol a diwydiannol y wlad. Bydd y Democratiaid Rhyddfrydol yn colli peth tir ac yn colli seddi gwledig i'r Toriaid. Byddant yn gwneud iawn am rhywfaint o'r colledion hyn yn y dinasoedd a'r trefi mawrion ar draul Llafur.

Yn yr Alban bydd Llafur eto'n colli tir yn sylweddol, ac yn cael ei chwalu i pob pwrpas yn Nwyrain y wlad. Bydd Y Toriaid yn ennill peth tir, yn arbennig yn Ne'r wlad. Bydd yr SNP yn symud ymlaen yn sylweddol ac yn dod yn agos at y bleidlais Lafur neu efallai yn ei goddiweddyd. Bydd y Democratiaid Rhyddfrydol yn colli cryn dipyn o bleidleisiau a seddi.

Bydd sefyllfa Cymru rhywle rhwng yr Alban a Lloegr. Bydd Llafur yn colli pleidleisiau a seddi. Bydd y Democratiaid Rhyddfrydol yn symud yn ol yn sylweddol hefyd - gan golli eu tair sedd yn y canolbarth, bydd Plaid Cymru a'r Blaid Geidwadol yn symud ymlaen, gyda'r Blaid Geidwadol yn ennill mwy o dir na Phlaid Cymru. Gwnaeth y Blaid yn well na'r Toriaid yn yr etholiadau lleol a'r etholiadau lleol diweddar, ond bydd yn Toriaid yn ddi eithriad yn perfformio'n gryfach na'r Blaid mewn etholiadau cyffredinol - a bydd y gwynt yn eu hwyliau y tro hwn. Byddant yn ennill 7 - 9 sedd.

Felly mae peth gwirionedd yn namcaniaeth Williamson, ond mae'n idiotaidd seilio stori papur newydd am Gymru ar fframwaith darogan canlyniadau etholiadol nad yw wedi ei gynllunio ar gyfer Cymru, ac nad yw'n gweithio mewn cyd destun Cymreig. Mae hefyd yn dystiolaeth o'r safonau difrifol o isel mewn sylwebaeth gwleidyddol yn y wasg Saesneg ei hiaith yng Nghymru.

ON - pol piniwn gwirioneddol ofnadwy arall i Lafur ar y ffordd 'fory.

Pam bod yr SNP yn llwyddo i'r fath raddau?

Mae'r SNP yn hynod boblogaidd ar hyn o bryd - mae mwy na chanlyniad is etholiad Glasgow East yn a'r ffaith eu bod mewn llywodraeth leafrifol i awgrymu hynny. Mae'r polau piniwn yn cadarnhau'r canfyddiad, gyda'r SNP ymhell ar y blaen ar lefel Holyrood, ac ar y blaen hefyd ar lefel San Steffan.



Byddwn yn dadlau bod pum piler i'r poblogrwydd hwn.

(1) Llwyddiant (ac felly poblogrwydd) llywodraeth leiafrifol yr SNP yn Holyrood.

(2) Methiant, (ac felly amhoblogrwydd) llywodraeth Llafur yn San Steffan.

(3) Y tirwedd gwleidyddol newydd sydd wedi ei greu yn yr Alban yn sgil datganoli - tiredd sydd wedi caniatau i'r ddadl tros fwy o ddatganoli ac yn wir annibyniaeth gymryd canol y llwyfan gwleidyddol.

(4) Ansawdd uchel arweinyddiaeth yr SNP.

(5) Gwendidau trefniadol y pleidiau Prydeinig - yn arbennig felly Llafur.

Er ein bod yn gymharol boblogaidd ar hyn o bryd, gallai'r pum piler yma fod yn sail i boblogrwydd tebyg i'r Blaid - ond dydyn nhw i gyd ddim cweit yn eu lle eto.

Mwy maes o law.

Glasgow East a chrefydd - y gwir sefyllfa

Bu cryn dipyn o drafodaeth yn y wasg ac ar y We am effaith tebygol yr hollt gwleidyddol ar ganlyniad is etholiad Glasgow East ddydd Iau. Mae'r erthygl eithaf treiddgar hon yn Sunday Independent heddiw yn eithaf nodweddiadol. Mae'r erthygl yn llygaid ei lle bod perthynas agos rhwng patrymau pleidleisio a chefndir crefyddol yn y rhan yma o'r Alban - ac mae'n briodol ystyried hyn oll wrth geisio darogan canlyniad yr etholiad.

Ond ceir camgymeriad eithaf sylfaenol yn yr erthygl, fodd bynnag - mae'n disgrifio Glasgow East fel Catholic constituency. Mae'r Sunday Times a'r Guardian wedi disgrifio'r lle fel overwhelmingly Catholic constituency tros yr wythnosau diwethaf.

'Rwan, etholaeth San Steffan newydd ydi Glasgow East - mae'n cwmpasu tua un etholaeth a hanner yn senedd Holyrood, sef Glasgow Baillieston a rhan o Glasgow Shettleston

Yn ol cyfrifiad 2001 y canran o Babyddion yn Shettleston oedd 34.6%, a'r ganran yn Baillieston oedd 32.8%. Mae 32.5% o'r boblogaeth yn Brotestanaidd yn Shettleston a 40.6% yn Baillieston. Mewn geiriau eraill mae'r hollt yn weddol gyfartal, gydag efallai mwyafrif bach o Brotestaniaid. Mae'r ganran o Babyddion yn uchel - yr uchaf yn yr Alban mae'n debyg - ond nid yw'n fwyafrif.

Mae'n gymharol hawdd deall pam bod y camgymeriad yn cael ei wneud. Cysylltir yr etholaeth gyda Glasgow Celtic ac mae rhannau o'r etholaeth gydag awyrgylch iddynt sy'n ddigon tebyg i ardaloedd dosbarth gweithiol Pabyddol Belfast. Ond y gwir amdani ydi nad Glasgow ydi Belfast. Yno mae'r Pabyddion bellach mewn mwyafrif, ac mae'r boblogaeth wedi ei segrigeiddio bron yn llwyr, gyda llawer o strydoedd a chymdogaethau yn 100% Pabyddol neu Brotestanaidd. 'Dydi Glasgow heb ei rannu yn y ffordd yma - ac nid yw wedi ei rannu felly ers cryn amser.

Mae'n ddisgwyladwy i bapurau tabloid symleiddio pethau er mwyn creu stori syml, ond mae'n siomedig nad ydi'r Guardian, Indie a'r Sunday Times yn trafferthu gwneud eu gwaith ymchwil. Yn yr oes sydd ohoni clic neu ddau ar gyfrifiadur mae'n ei gymryd i wirio pethau.